Site icon The Aizawl Post

A CLOSER WALK WITH ORGANIC FARMING – 27

RK Dawla
Mb 9366095658

Vawkhniakzawn thla kan chuangkai leh ta a. Tam tlurh lova ruah sur seng seng kan hmachhawn chho leh mêk a. Hetih lai tak hian, thlai natna leh rannung a puang duh thin. Thlaiin ni êng/khaw êng an dawng tam lova, duhthusamin chaw an siam thei lo fo thin a. Hetah tak hian natna leh eichhetu rannung tân chêtna hun tha a thleng thin. Tin, May-June thlaah ruahtam vangin thlai zung a lang (exposed) nasa a, hei vang hian July – Aug thla chhung hian rihvur a tha êm êm. Thlai zung hrualte hian chaw zawngtu ber zungsam an chhuah thin a, chu an zungsam chu pawnlawi lutukah emaw lei khal sak lutuka a awm chuan, thlai mamawh ang chaw a zawng khawm thei lo fo thin.
Thlai bulah tui a tling rei emaw a hnâwng chiau rei a nih chuan, leilung lo lum bawk nen, bacterial blight a thleng duh hle bawk, tunlaiin. Sawhthing, hmarcha, buh, samtawk leh bawkbawn etc-ah a hluar duh hle. Bacterial blight hi mahniin a finfiah ve theih a, Ooze test an ti. Thlai kung vuai kha an tan tharlâm a, chu chu No fîm (lang tlang thei)-a tuifîm dah-ah an hnim ta a. Pil chiah lo, a tanna hmâwr tuia inhnim chang changin chiah ila. Thlai zar/kung tanna hmâwr atanga bawnghnute dal tak ang, tuia rawn chhuak ngiai ngiai a awm chuan bacterial blight-ah ngaih a ni thin a. Fusarium leh Verticillum etc hmuar hrik vangin thlai kung a vuai ve tho thin bawk a. Ooze test hmang hian thlai natna kha bacterial blight nge Fungal blight tiin an thliar hrang ve thin.
Theikungte hi nipui tantirah rawn chawrnovin, fur tantirah than zualpui an rawn chhuah thin. Fur a rei ta deuh a, tun ang hunah hian an hnah chawrno a rawn bawrhsawm leh fo thin a, thei/thlai hnah no laiah natna a rawn lang chhuak tlangpui thin a. Hei hi a chhan lian tak pakhat chu leia organic matter tlêm bakah thlaiin micronutrient, Nitrogen leh Potassium an tlâkchham vang a ni thin. Thlai hnah chang lam atanga a eng a, a hnah no pawh a hrin dan a dal chuan Nitrogen tlachham a ni thin a. Potassium tlachham erawh chu a hnah chang lam kha hring tha tho mah se, a hnah tlâng hmawr a uk/eng kual thin a. A nasat deuh phei chuan, a hnah tlâng hi a ro kual thin. Hei mai bâkah hian Potassium tlachham chu rannung leh natna lakah a him lo bik bawk. Organic matter tam lohna leilungah chuan, Nitrogen leh Potassium leilunga awmsate hi ruahtuiin a chiah zawp a, lei chhungrilah a luhbopui (leeching) emaw tuihawkah a kalral (surface erosion) duh êm êm thin.
Ran zun-êk hian Nitrogen an keng tha tlangpui a, be lam chi chinpawlh hian leilungah Nitrogen a titam bawk. Ran zun tak hi chu eng thlaiah pawh tuisika pawlh dalin a pêk nghal mai theih a. Ran-êk uptawih loh erawh thlai kumhlun lovah chuan an haw ve thin thung. Tin, meichhêmna thukvut hi Potassium a tam a. Tun ang hunah hian kan hmunhmaah a mual muala theh a tha thin bawk. Huanah sehfâ tam hunlai a ni a, mei chhêmin meikhu hmangin sehfâ kan ûm kiang thin a. Thukvut siamchhuah nawm hunlai a ni mêk a. Plastic, rubber, engine oil, aluminium leh thir lam chi dangte erawh rawh tel loh a tha ber, thlai pêk tur thukvut siam dawnin. A chhan chu hengho hian mihring leh thlai tâna hlauhawm, tûr an pâi thin vang a ni. A kâng khu mai bakah a hawl leh pât chenin tûr hi a chambâng thin a, fimkhur a tha. Kan huan thlai enkawlna tam tak hi, company siamsa lei mai lovin, mahniin tam tak kan siamchhuak ve thei a, heti lamah hian beng kan chhit a pawimawh êm êm e.

Exit mobile version