Site icon The Aizawl Post

A GUIDE TO SMART FARMING – 35

RK Dawla
Mb 9366095658

1. September thla kan thleng leh ta reng mai. Chhun leh zan inchen hun lai a ni a. Khaw chhiat chiau hun lai a ni bawk. Chutih laiin kan hma lawkah thlasik hun, kan thlai tam ber mutthilh hunin min hmuak mêk bawk. September hi 23 hi chhun leh zan inchen hun, Autumnal equinox an ti a. Hemi hnu hi chuan chhun hun a rei lo telh telh ang a, zan hun a rei leh telh telh thung dawn a ni, ni tinin. Ruahtui, khawlum leh vawh dan, hnim leh thlai than dan a rualkhai lai ber a ni âwm e, September hi.
2. Tui pêk theihna hmunah chuan thlai kumhlun pawh nise, tun ang hun lai, Favanga phun hi a pawi êm êm lo niin a lang. A chhan pakhat chu, thlai zungte hian boruak (oxygen) an mamawh a. Fur tantira kan phunte hi fur ruahtamin a nuai zui a. Tui châm rei thei leilungah chuan tuiin thlai zung awmna lei a chiah hneh a, hei hian lei mûr kâra Oxygen kha titlêmin, thlai zung a thang mawh a, oxygen mamawh tam lo (hrik hlauhawm ni bawk) hrik hovin thlai zung leh thlai chi an titawih fo thin. Chuvangin, favang laia phun hian thlai zung a tam duh zawk tlangpui a, leilunga tui hnâwng chiau a tlêm ta deuh a. Thlasik laia mulch leh tuipêk theih chuan, a kum leh nipuiah an thothâng a tha tlangpui thin. Thlai rêng rêngah hian lei chunglama kan hmuh theih a kung, zar leh hnah buk dan ai mahin lei hnuai lama an zung tam leh buk dan a pawimawh tlangpui zawk thin. A zungin a zawh loh thlai kung chu a bul tlu-kar (uproot) a tam duh a, rah sî-khaw a chhuah fo bawk. Hei hi kan hriatthiam a tul êm êm.
3. Kan leilung enkawl lamah tan la na tur hian thahnemngaih a na duh khawp mai. Nihphung fel tak nei leh nei zel turin Pathianin leilung hi a siam a. Chu chu ngai pawimawh lovin, kan thlai chinte chauh kan mitthla ngar ngar fo niin a lang bawk. Leilung ngaihpawimawh berna tello farming inzirtir hi (Hydroponics a nih ngawt loh chuan), Bible tel lova Kristian tha nih tum ang vel a ni a. Pathian rorel dan hmang kalh tlat a ni. Mihringte min siamna tura Pathian hmanrua pawh leilung/vaivut/soil tho a ni a. Chuvangin leilung nên hian inzawmna thuk tak kan nei a ni. Eng ang pawhin han intiropuiin han inchei mah ila, kan thih hunah chuan leiah tho kan kir leh dawn. Heti tak pawimawh ni si, kan leilung kan thlahthlam lutuk deuh hi chu thil fello tak a ni.
4. Khawvela rannung zawng zawng hmun 3-a thena hmun 2 zet hi, an inthlahchhawn kalkawnga lei mamawh an ni a. Heng rannung zingah hian thlai tâna tangkai, thlai eichhetu lo ei lehchhawngtu an ni a, a then erawh thlai tana hnawksak an ni bawk. Thlai natna zawng zawng deuhthaw hi leia hrik awmte thlen leh putdarh a ni tlangpui bawk. Chuvangin, leilung hi kan hlamchhiah thiang lova, kan ngaihthah thiang lul lo a ni.
5. Leilunga hnâwng kan hnianghnar lai a ni a, nakin lawkah kan tlachham leh nasa dawn a. Hetih laia kan hriat reng tura tha chu tawihthli (soil organic matter/SOM) chungchang hi a ni. SOM hi thilto zung leh ruang tawih atanga insiam a ni ber a. Hei hi leia hrik tinrengte chaw leh leilunga hnâwng & tui control-tu pawimawh ber a ni. SOM tamna leilung chuan tui pêk ngai a titlêm a, thlai hrik hlauhawm tam tak a control bawk. Kan hriat hmaih tlangpui, kan mithiamte thuziakah pawh tel lo zing êm êm chu thilto zung atanga tui chhuak (root exudates) hi a ni. Thilto tawh phawt chuan chuan root exudates an pechhuak a, chu chu an hnah leh zikin chaw a siam zinga mi a ni. He exudates hi lei tinungtu, hrik tangkaite chaw rinpui pakhat leh leia Carbon dah-lûttu a ni. Thilto lian apiangin root exudates an pechhuak tam a, Lei hrik nen inzawmna an neih thûk a, an chhelin an khauh ta êm êm thin a ni.

Exit mobile version