Site icon The Aizawl Post

A GUIDE TO SMART FARMING – 45

RK Dawla
Mb 9366095658

1. Nov thla kan chuangkai a. Thlasik rim dik tak kan tem tan. Khua a vawt pangngai chho tan a. Chutih laiin lungphur phengphehlep (moth) hnukhawi-ho chi thlah buaiin an buai mêk thung. Thlai leh thilto tam takah moth notê, pangngang hnathawh hmuh tur a awm a. A tui kêu tantir atanga pangngang hrám deuh tawh chenin hmuh tur a la awm mêk. Aphids hovin colony an siam uar vanglai a ni bawk a. Be lam chi zikah an nghal zual hle. Khaukhuap leh Khau-êk-ting+tial indi hun a thleng chho mêk a, anni hi thlai tiak tantir seh bungtu langsar tak an ni thin. Tin, pangngang thenkhat, thlai tiak tir seh bun chîng an awm bawk. Zan lamah che-in chhun lamah chuan thlai kung buk kar leh lei mûr karah an biru thin bawk.
2. Night Patrol – Tun ang hun laiah hian rannung tam ber an active lo chho tan a. Khaw vawt leh ro vang hian leiah tam tak an tawm bo tan mêk a. Chutih laiin chaw ei tur (kan thlaite) an hmuh miau chuan, leia an tawm bo hma khan pawi nasa tak an khawih thei thung. Thlai eichhetu rannung tam ber hi zana che chi (nocturnal) niin chhuna hmuh mai mai theih loh an ni thin. Tichuan, a nâwlpui chêt hun, zanah hian kan thlai chinte kan fan ve fo hi a tul thin. Kan thlai eichhetute va phâwk leh an chaw ei hun vanglai, zan lama va hmuhchhuah kha a hlâwk fo thin. Tin, rannung tam ber hi chhunah ti viau mah se, zan lamah erawh an ngam tlangpui thin a. Tûr tel miah lo pawhin, suat an nuam êm êm thin.
3. Animal husbandry – Mizo chuan ranvulh kan uar tlangpui. A theih hrâm chuan ran engemaw tal vulh hrâm thin kan niin a lang. Chutih laiin kan ran vulh danah, khawvel danga hnam changkang zawkte kan la el pha lo nasa hle. Huan thlai enkawl hlawhtling tak tak tur chuan, ranvulh nêna kan kawp thiam hi a hlu-in a tangkai êm êm a. Kan huan leilung da chak êm êm, tuaithar-leh tur chuan ran-êk/zun tluka kan tâna remchâng a vâng viau âwm e. Tha, hun leh sum taktak sêngin ran kan vulh a. Chutih laiin leitha hnâr pawimawh êm êm, kan ran zun leh êk kan luanraltir mai mai fo. Hei hi a pawi êm êm. Ran êk leh zun bâkah an chaw ningnawite hian environment an tichhe nasa-in, natna hrik tam tak inthlahpunna an siam a. Hei tak hi controlled a nih loh chuan, mihring hriselna atân pawha pawi thei thil tam tak a thleng thei a ni. Hei vang hian, hlawk zawka ran kan vulh theih nân leh environment a lo thianghlim zawk nân ran zun/êk bâkah an chaw ei ningnawi chena kan process theih a pawimawh êm êm a ni.
4. Mizote hi hnam mak tak, thil thlir thui lo tak kan niin a lang a. Thlir thui pâwl lo awm bawk mah se, chutiang mi chu an tam lutuk lo niin a lang. Kawngpui tha tak tak kan lâi a, zau tak takin kawngpui pawh kan nei tan.
Chutih laiin kan kawngpui laih vûngin ramngaw leh lui tui a suasam thlir thiam pha kan tam lutuk lo niin a lang. Ran kan vulh pawhin, kan ran-êk leh zun, ei bâng ningnawiin harsatna a siam tur kan dâwn pha lo tlangpui bawk. Hei hi chu khawpui leh thingtlangah a kâi rual khawp – kan thiltihin nghawng tha lo a neih theih dan tur ngaihtuah phâk lohna hi. Chuvângin, kan hma lam hun atân, khawvel tha zawk kan buatsaih dawn a nih chuan, tun hi bultan hun, danglam leh tlo tura hma lâk hun tak a ni tih kan hre fo tur a ni.

Exit mobile version