9th Mizoram Legislative Assembly chuan India danpui Eighth Schedule-a Mizo tawng telh tura hma lak rawtna chu lungrual takin an pawm.
Thawhtannia Assembly Session-ah Education minister Dr Vanlalthlana chuan official resolution – “Eighth Schedule of the Constitution of India-ah Mizo tawng hi telh tura hma lak ni rawh se” tih chu House-ah a pulut a. A sawizaunaah 1991 March 23 ah khan MLA R Romawia’n hemi chungchang hi resolution a lo pulut tawh a, pawm niin, buaipui chhunzawm a ni tih a sawi.
Hemi thaichhiatna lam niloin, kan nawr chak lehzualna atan leh India sawrkar benga a luh tam lehzualna atana tun tumah hian pulut nawn an ni tih a sawi a ni.
Kum 1975 khan Mizoram Legislative Assembly chuan ‘Mizoram Official Language Act 1974’ a pass hnu ah gazette-ah a tichhuak a, rei tak a taka hman a nih loh hnu ah 1987 khan notification tihchhuah leh niin, Official Language Act ang hian Mizo tawng chu hman tawh tur a ni, a ti a. Sawrkar hmasaah kum 2021 khan notification awm hi Mizo tawngin tihchhuah leh tur, tiin, circular a tichhuak leh tih a sawi.
Eight Schedule hnuaiah India rama hnam lian deuhten tawng telh an dil nasa a, tunah hian hnam 38 tawng telh dil mek a ni. A vai deuhthaw in State Legislature Bill emaw resolution emaw hmanga nawr a ni tih Dr Vanlalthlana hian a sawi bawk.
“Eight Schedule-a Mizo tawng telh hian ngaihven a hlawhna a rei tawh hle a, political party-ten manifesto ah kan dah zel hlawm a; 1996 YMA general conferecne-ah Eight Schedule-a Mizo tawng dah a nih theihnan Central YMA-in hma la tura tihna resolution an lo pass tawh a. MUP, MHIP, Young Lai Association, Mara Youth Association, Young Chakma Association leh Young Bru Association bakah zirlai pawl – MZP, MSU, Chakma Student Union, Bru Student Association, Hmar Student Association, Lai Student Association, Mara Student Organisation, Bawm Student Association, Pang Zirlai Pawl, Ranglong Students’ Union leh Siamsinpawlpi ten 8th Schedule-a Mizo tawng dah hi an thlawp a ni,” a ti.
Sawrkar hmasa hunlaia Mizo tawng tihhmasawnna atana din Mizo Language Development Board chu Eight Schedule-a Mizo tawng dah a nih theihna tura buaipuitu mumal tak a ni tih a sawi a ni.
Speaker ruahman angin he resolution hi House-ah legislature party tinin an sawiho a. BJP LP aiawhin K Hrahmo, MNF LP aiawhin Dr R Lalthangliana, ZPM LP aiawhin T Lalhlimpuia leh Congress LP aiawhin C Ngunlianchunga ten an sawi bakah leader of opposition Lalchhandama Ralte leh House leader Lalduhoma ten an sawi a ni.
Resolution puluttu in 8th Schedule-a Mizo
tawng telh a niha hamthatna awm a sawi
8 Parliament-ah Mizoram MP ten Mizo tawngin thu an sawi thei tawh anga, chiang leh fiah lehzualin kan aiawhten thu an sawi thei ang.
8 Central service – IAS, IPS, IFS adt. mains exam-ah Mizo tawngin kan thalaiten zawhna an chhang thei tawh anga, Mizo tawng hmang thei tan central service/ all India service hna dilnaah tlin a awl lehzual ang.
8 Ministry of Education hnuaiah National Translation Mission a awm a, NTM hian 8th Schedule-a tawng awm hmanga lehkhabu ziahte tawng danga leh a buaipui thin a, Mizo tawnga ziak lehkhabu tha tak takte tawng danga leh kawngah nasa takin hma a la thei dawn a ni.
Hei bakah hian Mizo tawnga ziak lehkhabu leh ziakmite tan ram pum huapin kawng zau tak a hawn theih dan tur hrang hrang a sawi a. Heng hi a taka kalpui hunah chuan Mizo thalai tam takin hna an hmuh theihna tur kawng a inhawng tel dawn bawk tih a sawi a ni.
9th Mizoram Assembly-in 8th Schedule-a Mizo tawng telh lungrual takin a pawm

