RK Dawla
Mb 9366095658
1. September thla kan chuangkai ta. ‘La Nina’ kum a nih vangin, ruahtui kan hnianghnar chho hle a, ram awihtlan leh leilung nghet lo kan nih vangin leimin kan tuar nasa viau. ‘La Nina’ hi a thleng kum tin lova, kumina kan tawrhna hrang hrang hian hun lokal lehzel turah a theih chin china fimkhur nachâng hre turin min bêng harh sela. Ruahtui tamin a ken tel ziah – leilung kalral leh natna puang pawh kan tuar tel thin a. Heng pawh hi farmer-ten kan hriatthiam tel a tul viau âwm e.
2. Tunah chuan sawrkarin thlai hralhna lam a ngaihven ta a, a lawmawm hle. Thlai chi 4-ah bultanin ‘minimum support price’ pêk bakah production, processing leh marketing thlengin sawrkarin chêt thawh a tum chho ta hi farmer-te tân a hlu êm êm. Phullem phah chiam chiam leh Building ropui tak tak sak chiam chiam ai chuan, kan thlai tharte buaipui hmasak hi a tul hle tawh rêng a ni. Mipui nawlpui hnena hnathawhna tur sum tlemte sem hian awmzia a neih tak tak lohzia kan chiang tlâng ta bawk nia lang hi a lawmawm viau bawk. Ram mipui 70% vel kuthnathawk kan ni a, kan tam ber a, eizawnna line hrang hrang zingah kan rethei ber bawk. Hei vang hian ngaihsak ngai ber kan ni a, kuthnathawktute hmakhua a eng a nih chuan, kan ram hmakhua a eng a ni mai. Kuthnathawktute kan intodelh a nih chuan kan ram a intodelh a ni leh mai. Helai hi kan hai rei lutuk a, a pawi êm êm a, kan ram a hnufûm phah êm êm a ni. He lam hi hi thui sawi lovin duhtâwk ila. Sawi thui dawn chuan chhungril a nâ a, thin a rim hlur zel!
3. Kuthnathawktuten hma kan sâwn chho zel ang a, kan thlai tharte pawh India ram hmundang leh Foreign-ahte man man zawka hralh tur chuan thil pawimawh bulthut pakhat a awm – ORGANIC FARMING! Tun lai khawvel hian organic product hi a demand sâng tawh êm êm a. Keini ram zim tê, awihtlan tam zawk lehnghal, tuilâk mumal awm tam lohna atang hi chuan thar tam lamah phai vaiho leh hnam dang kan tluk thei lovang. Mahsela, kan tâna ‘chance’ sâng tak erawh chu, tharchhuah quality (organic product) lamah a ni. Sik leh sa kan nei rum lo zawk a, hei hi kan hman thiam chuan kan thlaite leh keimahni ngei pawhin kan ngeih zawk ngei ang. Mahsela, Mizo mipui nawlpui, ngaihtuah thui lo leh mahni hmasial thiam tak, dawhthei fahran lo tân chuan, taihmâk leh remhriat ngai kawp organic farming hi chu hralh a kal rih lutuk lo mai thei. Khawvela inkhawm tam ber hnam hi kan buaipui hi a Pathian thu lo thei khawp a – Kuhva ro tawlh te, maksak taka pawisa peipunna damdawi kheh leh chiahpuam te, contract hnaa hlêp teuh tumte hi kan buaipui tâwk lek a ni a. Heng thil zahthlak buaipuitute hi society-in mi pangngai nia a ngaih, mi vantlang leh a chunglam an nih vek hmel tlat zel, han ngaihtuah ve mah teh.
4. Organic farmer hlawhtling ni tur hi chuan a kalkawng hi a thuiin a chipchiar hlek a. ‘American dream’ an tih thin nen hian inang riau a. ‘Theihtawpa mahni nuam tihzawng umzui’ kha. ‘Nuam tihzawng’ tih hian nawmchenna lam a kâwk lo thung. Thawhrimna avanga hlawhtlingte hi chuan an hlawhtlinna hlawhchhuah ni lovin, a kalkawng (process) kha nuam an tiin a thlahlel zawk a. Tin, hlawhtlinna kan teh dan hrim hrim leh kan value system pawh hi a dik lo fo. Sum leh pai hi hlawhtlinna tehna tur ber a ni hran lo, chhungkaw hlimna te, midangte tâna kan tangkai tamzawngte hi hlawhtlinna tehfung pawimawh lutuk a ni. Lirthei changkang, thawmhnaw changkang leh in leh lo tha an neih vang ngawtin mihring hi an awhawm loh! A siamtu Pathian a tih dan te, a ngaihtuahna leh thiltih awmze neihdan atangin a ngaihsanawmin a ngaihsanawm lo zawk. Eiru hausa ai chuan mi intodelh, Pathian tihmi hian tlawn an phû zawk. Mahni tui lo awp keu, an faten an damlai ngeia an hransan tur, kuttling lova hausate hi kan ram leh kan hnam hian a ngaihsàn a, a tlawnna chhan tur a awm lo rêng rêng! Awle…organic farmer hlawhtling ni tur chuan, rilru puthmang dik leh ngaihsan tur dik lo ngaihsan loh a pawimawh hmasa a nih chu.

