Site icon The Aizawl Post

A GUIDE TO SMART FARMING – 34

By RK Dawla
Mb 9366095658

1. Furpui hun tâwp lam kan hmang mêk a. Favang hun kan thleng leh tep a. Khawchêng leh khaw chiau hun hi a reh fel tep a. Leilung leh boruak khaw ro hun (thlasik) kan hma lawkah a inchhawp mêk ta. Heti a nih vang hian thlai kumhlun chingtute chuan kan huan hnim leh leilung hmakhua kan ngaihtuah thiam a hun chho tan a. Thlasik vanglaia hnim chawrno, leilung khuhdamtu kan huanah a awm theih nân, Oct thla chanve hma lama hnim sâm hi a tâwk tlangpui tawh a ni. Tui pêk tur nei lote chuan Oct thla chawhnu lamah chuan kan huan hnim hi sâm tawh lo ila, leilung leh thlaiin a thatpui tawh zawk thin. Tui pêk tur neite pawhin thlasik vanglai atanga thal nat thlengin kan huan leilung pumpui mai kha tuia châwm a pawimawh bawk. Tun laiah chuan, Battery/Solar hmang khawl awlsam leh man tlawm, sprinkler (a phuha tui phuh darh) chawm theitu tur lei tur a awm tawh a. Heng hmanruate hi Krismas duhzawngah kan hman thiamte pawh a tul âwm e.
2. Tin, fur ruahtui tlâk lai hian, hnim chawr sâng lutuk lovin leilung khuh sela, chu chu ruahtui vânga leilung kalral ven nân a tha êm êm a ni. Kan thlaite enkawlna kawngah, an leitha eitur pêk chauh hi kan suangtuah a, leilunga lo awmsate kalral tur vên leh tihpun lamah rilru kan sêng thiam tâwk lo fo thin. Awmze neia hnim enkawl hi leilung kalral venna leh thlai chaw siam punna hmanraw tha tak a ni thei a. Chutih rualin a hun lova hnim control leh tûr hmanga hnim suasam hi lei tichhetu leh thlai chaw kalral tipunluntu mai a ni thin. He principle hi kan rama farmer tam takte hriatthiam loh leh var-pawh loh thil tak a ni âwm e.
3. Thlasik thlai (Rabi crops) chin a hun chho leh dawn a. Tuilâk neite tân thlai chin hun tha kan hmabâk chho leh mêk a. Chutih rual chuan, kan thlai ringawt focus lovin, a leilung lam kan focus tel thiam a tul ta hle. Thlai cbi khat kan ching dul a, natna a darh hma-in eichhetu rannung a puang sam bik a. Chuvangin, thlai engpawh ching ila, mal-thlûr (monoculture) loh deuh, thlai dang nêna chin karthlâk (mixed/diverse farming) lam kan hawi thiam a tul hle. Entirnan : Solanaceae (Bawkbawn, tomato etc) lam kan chin chuan brassica (antam lam) nen chinpawlh hian, solanaceae zung tibawktu rulhût (root knot nematodes) kha antam khan a hnawh bosak thei a. Tin, brassica-te hi Nitrogen ngaina tak an ni a, a châwm nân oilcake chawhkâwi, tuisika pawlhdal leh leia theh kha an ngeih hle a. Oilcake hian brassica a châwm bâkah solanaceae zunga bâwk siamtu rulhût a control tha êm êm bawk.
4. Tin, thlasik maian leh hmarcha hi a chinpawlh chi êm êm bawk. Bangladesh lamah hmasang atanga an lo tihdan thin a ni. Maian hi a hnah a hlai a, hnim to tur a dîp nâ a. Tin, a zung a vâk darh a, chutih laiin hmarcha zung erawh a bir deuh (tap root system) thung a. Leia an chaw lâk dan inang lo thlai chinpawlh hi leilung area khat, hlâwk zawka hman tangkai dan tangkai tak a ni bawk. Thlasikah chauh lo, nipui (kharif/summer)-ah pawh Mai leh Hmarcha hi a chinpawlh chi êm êm thova. Tin, bean, tomato leh antam hi an pathum hian thenkhat chuan hlawhtling takin an chinpawlh bawk. Hetianga thlai kan chinpawlh hian, hnim a tlêm a, rannung eichhetu leh natna a tlem bâkah sum chang tur thlai tharchhuah kha a titam bik a ni. Mi tam tak chuan, hetianga thlai chinpawlh hi enkawl buaithlâk leh hautak zawka an ngaih avangin an peih vak lo thin a. |hatna leh that loh zawkna tam tak a awm thei ve ve ang. Mahsela, a taka chinpawlh tawhtute chuan an zawngchhang tlangpui thung. Kan hmunhmate hi, a tangkai leh hlâwk thei ang ber tura kan chhawr thiam a tul tawh tak meuh meuh e.

Exit mobile version