Site icon The Aizawl Post

Afghanistan leh Pakistan inbakkaih zel

Tunkarah Pakistan leh Afghanistan te chuan boruak sang tak an tawng a. Pakistani fighters te chuan Afghan provinces of Paktika leh Khost ah te airstrike an kalpui a, chuvang chuan ramri-ah inbeihna a thlen phah ta a ni. Civilian pariatin nunna an chan phah tiin Afghan official te chuan an sawi.
Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP) leh group dang dangte chu thlur binga ngaih an ni a. Pakistan Foreign Ministry chuan TTP te chu tharumthawhna tihluartuah a lo puh tawh a ni. Tun hnai lawkah pawh North Waziristan district-ah thihchilh bomb hmangin Pakistan sipai pasarih tihhlum an ni a, President Asif Ali Zardari chuan chhan let a intiam a ni.
Taliban te chuan Pakistani military te strike chu duh lo hlein ramri bul hnaia Pakistani military post te chu a beizui ve nghal a. Thuchhuah an siamah Taliban te chuan Pakistan chuan Afghanistan territorial integrity zahpahna a nei lo tia sawiin chutiang thil thleng chuan nghawng chhe tak a nei lo thei lo a ti bawk.
Pakistan-Afghanistan ramri a inbeihna chu chhunzawmin a awm tawh rih lo chungin ram pahnihte inkarna chu la tang hlea ngaih a ni a. Islamabad chuan Taliban te chu an territory beih nana terrorist te vulhah a puh bawk.

Thawnthu hlui
2,670-kilometre laia sei Durand Line chu Pakistan leh Afghanistan then hrangtu international land border a ni a, chu tak chu ram pahnihte inbakkaihna siamtu pawh a ni bawk.
He ramri hian Pashtun-dominated region paltlangin Line chu Afghanistan leh China border hmar lam atangin chhim lamah Iran nen an inri thung.
Ramri lehlam lehlama cheng Pashtun te chuan he ramri hi an pawm duh lo va, chung zingah chuan Taliban leader leh fighter te pawh an tel. Pakistan-a Pashtun territory te, Federally Administered Tribal Areas (FATA) North West Frontier Province huam chhunga tel te chu Afghanistan chuan tun hma atanga a ram angin a ngai a ni. Ramri a ngaihdan inang lo avang hian Pakistan leh Taliban te inkarah boruak tang a awm reng a ni.

Eng vangin nge Pakistan leh Taliban an inngeih loh?
Kum 2021-a Taliban tena thuneihna an chan leh chiah khan boruak a tha lo zui a, a chhan ber pawh Taliban-te chuan Durand Line chu permanent border anga hman an hnawl vang niin Durand Line chu ethnic Pashtun te thenhrangtu an ti a ni. Hei vang hian ramriah inbakkaihna neuh neuh a thleng zui ta fo a ni.
November 2022-a Afghan Taliban te hmalaknaa Tehreek-e-Taliban (TTP), Pakistan Taliban tia hriat lar zawk ten inkahhai an puan an hnuhdawh tak hnuah boruak a tang zual ta a ni.
Afghan Taliban leh TTP te hi group hran mahse common ideological link nei an ni a. Pakistan Taliban te hi tun hnaia Pakistan ram chhunga pawikhawihna nasa ber ber thlentu an ni.
Inkahhai hnawl a nih hnuah TTP te chuan ram pum huap beih tur tiin chu chuan Pakistan hmun tinah tharumthawhna a ti hluar a. A bik takin Afghanistan nena inrina lai Khyber Pakhtunkhwa leh Balochistan ah te chuan tharumthawhna a nasa zual bawk.
Pakistan chuan Afghan Taliban te chu TTP te thunun turin a ngen a, Taliban te chuan Afghan ram leilung chu ram dang beih nana remchanga hman an remtih dawn loh thu an sawi chungin kum 2021 atanga inbeihna pung zelah Pakistan leh Taliban inkarah inrinlohna a nasa em em tawh a ni.

Airstrike thleng tu?
March 16 khan North Waziristan-ah suicide bomber in puakthei phur truck a thihchilh avangin Pakistan sipai pasarihin nunna an chan a. A tukah sipaite vuina neihah President Asif Ali Zardari chuan ‘chhanletna khauh tak’ an neih tur thu a sawi a. A hnu lawk darkar khat lekah Taliban te chuan thuchhuah siamin Pakistani indo thlawhnate chuan Barmal distirct of Paktika province leh Sepera district, Khost te chu an bei tiin an sawi a, chuvang chuan civilian nunna chan an awm a ti bawk.
Pakistan pawhin airstrike a kalpui ngei thu leh TTP’s Hafiz Gul Bahadur Group te chu a bei tiin a sawi a. Pakistani Foreign Office chuan an ram chuan Afghan sorkar hnenah tun hnai kum hnih chhungin an ram chu TTP ten inbenbel nan an hman thu a hrilh fo thu a sawi zui bawk.
Pakistan beih nana Afghanistan ram leilung chu hman a nih loh nan hma la turin kan ngen fo a ni an ti bawk a. Mahse, Afghanistan-a thuneitu thenkhatte chuan TTP te chu thlawp zawkin Pakistan lakah proxy angin an hmang a ni tiin a sawi bawk.
Tun hi Pakistan in Afghanistan-a airstrike a kalpui tul khatna a ni lo va, April 2022 pawh khan Khost leh Kunar province te a lo bei tawh bawk.

Taliban ten eng nge an sawi?
Taliban chuan Pakistan chu vau lawkin a ram a bei lui zel a nih chuan ‘nghawng na tak mai Pakistan thuneihna leh tih theih piah lam’ a tawng ang a ti a. Taliban te chuan Pakistan te beihna chuan civilian chenna in tam tak tichhiain nunna chan zingah hmeichhia leh naupangte pawh an tel a ni an ti bawk a. Pakistan chuan a ram chhung buaina leh a chinfel theihlohah Afghanistan a dem ngawt tur a ni lo a ti bawk.
Afghan Ministry of Foreign Affairs pawhin Pakistan ambassador chu kovin hetiang thil thleng hi an tei thei dawn lo tiin a sawi.

Exit mobile version