Rev Dr Ramengliana
Kum a kal ral ve ta nual, Kristian film Risen tih kha ka en a, ka lo beisei lawk dan aiin min hnehin a hmuhnawm daih mai a. Chuti mai piah lamah thlarau lam thuchah pawimawh tak tak a ken tel nual avangin ka hlawkpui khawp mai. A film hrim hrim an siam dan kha a standard a sang ka ti hle bawk a. Min hnehtu tak chu thihna hneha Isua tholeh hmutu leh hretute zawng zawng nun dan a danglam hneh em em mai kha a ni. Mari Magdalini te kha chuan engmah dang vak kha an buaipui tawh lo va, khawvel thil an vei vak vak tawh lo tih a lang chiang hle. Thihna hneha tholeh ngat hmuh tawh chuan chutianga awm mai chu thil awm tak a ni reng a ni. A pui em bawk a ni! He Krista thawhlehna hian he khawvel leh hringfate tana awmzia a neihna ki hrang hrang thenkhat i thlir ho lawk teh ang.
1. Sual Ngaihdamna
Pathian leh mihring danglamna chiang deuh pakhat chu mihring chuan kan theihnghilh thin hi a ni a. Pathian erawh chuan a theihnghilh ve ngai lo. Hei hi kan ‘problem’ pui ber a ni nghal bawk a. Mihring chuan ‘Khuareiin a hnem ve ang’ tih tawngkam pawh kan nei a, a dik viau zel bawk a ni. Pathian pawh hetiang deuh tur hian beiseina kan nei titih a. Kan sualte pawh hi a rei deuh tawh chuan theihnghilh a, pawmzam mai mai turah kan ngai mai a ni awm e. Pathian hmaah erawh chuan a thar surh reng mai a ni si a. Hei tak hi a hlauhawmna pawh a ni a. Tihdam dan a awm loh chuan kan chan a chhe hle dawn a ni mai.
Isua thawhlehna chu Isuan kan sual zawng zawng a phur a, amah ringtu zawng zawngte chu ngaihdam an nih theihnana ‘inthawina’ sang ber atana Krawsa a thihna chu Pa Pathianin a lo pawm a, ‘Yes’ a tihnaa ni. Chunglamin ‘Aw le, i inhlan inthawina chu ka pawm e,’ a tihna a ni. Tirhkoh Paulan I Kor.15:17-ah, “Krista chu kaihthawha a awm si loh chuan, in rinna hi engmah a ni lo va, in sualnaah in la awm reng a ni ang,”a tih kan hmu. Thawhlehna hi thleng lo sela chuan Isua tuarna kha Pain a pawm lo a, a thlawn a ni tihna a ni ang a; kan sualte chu ngaihdam a la ni dawn lo va, chatuanin Pathian hmaah chuan a la thar sur mai ang a, Pathian a la lungawi lovang a, sual hremna chu kan la hmu ngei dawn tihna a ni.
2. Sual Hnehna
Mihring chak lohna pawi ber chu sual kan hneh zo tlat lo hi a ni a. Sual hi thil zawng zawng tichhetu zungzam, keimahnia bet tlat si, keimahnia awm chakna thahrui lo awm ve pangngaiin a hneh zawh ngai loh a ni. He sualna kan lan chhuahtir dan erawh a inang lo thung a. |henkhatin langsar takin, thenkhatin inthup takin; thenkhatin khawvel hlawkna an hmuh nan, thenkhatin an hringnun tibawrhbang zawngin…tawp tlanna erawh chu sual bawih niha tluk tlan vek a ni mai. Chumi hnehna chu Isua Krista thihna hneha thawhlehnaah chiah hian a awm a. Sual leh a theihna chu hnehin a tho leh ta si a! Hetah chiah hian khawvel chu kan tan khenbehin a awm a, keini pawh khawvel tan khenbehin kan awm si a (Gal. 6:14). He lei dan nena min then hrang theitu chu Thawhlehna thiltihtheihna hi a ni.
Ringtuten ‘fa nihna Thlarau’ kan dawn hian Isua Thlarau (Thlarau Thianghlim) kan dawng tihna a lo ni a, chu chu Tholeh Krista, Pathian nung fapa chu a ni. Pathianin thih hnu khawvel chhandamna min tiam hi vawiina Tholeh Krista zawm chauha neih chi a ni a. Isua ringtu kan tih pawh hi Krista zawmtu tihna a ni. Sual leh a theihna hnehtu Krista kan zawm tawh avangin sual hnehna thiltihtheihna chu kan nei ta tihna a ni. Paula meuh pawhin, “Ka thil duh chu…a thawhlehna thiltihtheihna chan…”(Phil. 3:10) a ti a nih kha. He thiltihtheihna chang lo leh chak si lova ‘mi hlim,’ ‘thlarau mi,’ ‘mi tha,’ ‘rawngbawltu,’ ‘hruaitu,’ emaw, ‘Kristian’ hrim hrim nih tumna hi a va ninawm tawh em! Kristian rawngbawlna a va han tithuanawp nasa tehreng em ve aw!
3. Sual Thenfaina
Sual leh a hnuhma duhawm lo tak, min chiah buaitu ni tlat si hi a thian fai theitu awmchhun chu Isua Krista Thawhlehna hi a ni. He thenfai hna hi a thawk zo vek tawh a. Hmelma hnuhnung ber thihna pawhin a ‘tur’ a nei tawh lo a ni. He sual hnuhma hi khawvel tihrehawmtu, min tahtir tlawk tlawktu leh min tinatu a ni a. Ringtute chuan chu chu kan chang tawh a, a famkimna erawh chu kan la chan tura dah a ni thung. Vawiinah hian kan lo tem lawk thin a, kan tem chin erawh a inang lo fur ang. He sual kan hmachhawn mek leh a hnuhma duhawm lo tak tak laka kan beiseina awmchhun chu Krista Thawhlehna chiah hi a ni.
Krista thawhlehna hian Sual leh a thiltihtheihna zawng zawng chu a zung nen a la pho ro hneh hle dawn a ni ber! Vawiinah hian min tihbuai chang chu a la awm tehreng mai, mahse ringtute tan chuan engkim hmangin kan Pa Vana mi khian kan thatna turin a thawk tih kan hria (Rom 8:28). Chu chu Krista thawhlehna avang chauha lo awm a ni. A famkimna ni chu ni nghahhlelhawm ber a ni a, a la thleng dawn tih pawh Krista thawhlehna avang hian kan hria a ni. Vawiina kan chunga thleng duhawm lo ber ber hi duhawm berah a la chang ang. Chu chu engtin nge kan hriat? Pathian Fapa, sual nei lo, mi sual ber anga krawsa khenbeh tluka rapthlak leh dik lo, duhawm lo leh tha lo a awm lo; mahse Krista thawhlehna chuan thil zawng zawnga duhawm ber – ‘mi sual chhandamna’- a thlen a nih si hi.
4. Sual Hawtu
Isua kha a tholeh a nih chuan he khawvel piah lam thil a awm tihna a ni ang a. Pathian a awm ngei a tichiang a ni. Tin, thih hnua tholeh ngat chu ngaihsak phu ber, belh leh rin tlâk a ni tih kan hre thei ta bawk. Oxford Philosopher Richard Swinburne chuan, “Isua kha a tho leh a nih chuan thilmak (miracle) a awm tihna a ni a…chu chu Pathian chauhvin a tih theih thil a ni…Pathianin Isua inhlanna a pawmzia leh a zirtirna zawng zawng a nemnghehna a ni nghal bawk,” tiin Thawhlehnain Pathian a awmzia min hriattir dan a sawi a ni. Mihring zawng zawng tawpna thlen hnua lo kir, leilung dan kalh ngata rawn let a ni si a. Thawhlehnaah hian Isua khan he khawvel dan chunglama leng leh chumi piah lam mi a nihna kha a rawn lantir a ni.
Kan ngaihtuah fo tur, kan nun khalhtu tur chu hei hi a ni – Isua kha a tholeh ringawt lo, tih hi. A thawhlehna khan tum a nei a, chu chu a thih hma leh a thawhleh hnuah pawh a sawi chiang a nih kha. A thawhlehna khan a sawi tawh zawng zawng kha a rintlak tih a tinghet a, a sawitu kha innghahna ngam a ni tih a tifiah bawk. Chutah tak chuan Sual hawtu Pathian a awm a, Sual sut chhiat hi a subject ropui a ni tih min hrilh nghal bawk. “Pathian Fapa lo lan chhan ber chu Diabola leh a hnathawhte a tih boral theih nan” (I Jn 3:8) tih a nih kha. A thawhlehna hnuhma leh thiltum zawng zawngte buaipui turin amah ringtute chu min dah a, min thuamin mawhphurhna sang -lei leh vang hawlh tlang hna min pe tih pawh i hre nghal ang u. Chu aia nihlawhna a awm thei ngai dawn si lo va.
Bin leta lepse tur…
Tunlai khawvelah erawh hi chuan Isua Kraws kan tuipui leh hriatthiam tlukin a Thawhlehna Ropui hi kan ni tin nun atana a hlutna hmuh thiam har tan ti fo a. Ringtute nuna a sawhkhawk tur pawh haihchhamin kan awm fo niin a lang. He thawhlehna hian khawvel a lo tihdanglam vek tawh angin vawiina kan nun ngei pawh bin leta lepse vek tur a ni awm e. ‘Ni sarih ni a lo ral’ tuka Mari Magdalini te thil tawn mak danglam tak a ni satliah ngawt lo a, lei leh van sawi danglamtu thil mak danglam ber – ni ropui ber ‘Easter Sunday’ a nih si hi. Hei hian kan nunphung, kan duh zawng, kan tha tih zawng leh kan hringnunin a zawn thin zawng zawng lepsein a bin let vek tur a ni dawn lawm ni? Krista Isua kha kan nun zawng zawng ‘bin leta lepse turin a tho leh’ a ni ngei awm si a.

