Buai karah Modi hovin ei tur,
tuialhthei leh lei tihthatna sawiho
Asia khawthlanga buaina chhuak mek vanga harsatna awm mek karah ei leh bar, tuialhthei leh lei tihthatna hmanrua indaih a awm theih nana hmalakna tur hrang hrang relin Prime Minister Narendra Modi-a kaihhruaiin sorkar an thukhawm.
Pathianni zana thutkhawmah hian tuialhthei awm theihna tur leh lei tihthatna leh mamawh pawimawh dangte lak luhna chi hrang hrang siamna tura hmalak nghalna tur leh hun rei daih zawk tura hmalakna turte a sawi.
Israel leh US-in Iran-a beihpui thlak avanga buaina chhuak chuan kar lina a tlin mek laiin Modi-a hian Cabinet Committee on Security (CCS) thutkhawm a ko va. Tuialhthei man barrel khat dollar 100 aia sang a ni tawh a, boruakalhthei tlakchham mai theihna a awm tan a; khawvel ram hrang hrangte pawhin khawsakna man sang zel tur dan tumin hma an la ve mek bawk.
Thutkhawmah hian Asia khawthlanga buaina chhuak vanga ‘hmalakna kalpui mekte’ thlir a ni tih Modi-a chuan social media-ah a tar lang a. “Hun rei lote, hun rei lote leh hun rei tak chhunga hmalakna tur chungchang sawiho a ni a, lo neitute tana lei tihthatana a awm chhunzawm zelna tur te, thil dang pawimawh tak takte tana lak luhna hrang hrang siam te, hmun thara thawn chhuah tam zawk dan tur leh thil dang tam tak kan sawiho a ni,” a ti.
Thutkhawmah hian buaina chhuakin lo neih, lei tihthatna, ei leh in, tuialhthei, power, MSME, thil thawn chhuaktu, lawnga sumdawnna, sumdawnna, sum leh bungraw phurhna hrang hranga nghawng a neih theih dan te, heng harsatna sutkian nana hmalak mekte sawiho a ni tihsorkar thuchhuah chuan a tar lang.
Cabinet Secretary T V Somanathan-a’n thutkhawmah hian khawvel dinhmun leh ministry leh department hrang hrangten harsatna awm theite venga hma an lakna hrang hrangte a sawi fiah bawk.
Asia khawthlanga buaina chhuak hian khawvel eibarah hun rei lote, hun rei deuh leh rei zawk chhunga nghawng ‘pawimawh tak’ a neih dawn avangin thutkhawmah hian India-a nghawng a neih dan tur an zirchianga hun rei lo zawk chhunga leh rei tak daih tura do let dan tur te sawiho a ni.
Thutkhawmah hian mipuite mamawh pawimawh tak tak, ei leh bar, energy leh tuialhthei indaih tawk a awm em tih pawh chipchiar taka tar lan a ni.
Lo neitute chunga nghawng a neih dan leh nipui thlai chin laia lei tihthatna an mamawh dan bakah a awm chhunzawm zel theih nan lakna dang sawiho a ni a. “Kum eng emaw zat kalta chhunga lei tihthatna dah khawlna neihna tura hmalaknate hian a tul huna hman theihna a siam bakah ei leh in tur a awm theih nan a pui dawn a ni,” tiin sorkar thuchhuahah tar lan a ni.
Khawvel pum huapa lei tihthatna siamna atana pawimawh tak, urea leh sulphur lak luh zinga a chanve vel chu Asia khawthlang lam atanga lak luh a ni a, Strait of Hormuz khar a nih avangin a siamna hmanraw pawimawh tak tak bakah ammonia, LNG, diammonium phosphate (DAP) leh potash te lak luh a harsa mek a ni.
Thutkhawmah hian ram puma ‘electric tlakchhamna a awm loh nan’ power plant zawng zawngah lungalhthei kham khawp khawl rel a ni a. Bawlhlo, damdawi, petrochemical leh industry sector dangte mamawh lak luh thin hrang hrang siam dan tur ruahmanna sawi a ni bawk a. “Hetiang bawk hian nakin lawkah India bungrua tihlarna tur thawn chhuahna tur hmun thar siam a ni dawn a ni,” tiin thuchhuahah hian tar lan a ni.
Ministry hrang hrangte rawtna chu a tel ve thei dangte nen inrawn hnuah buatsaih leh kalpui a nih tur thu tar lan a ni bawk.
Modi-a chuan minister leh secretary awmna pawl siam turin a ti a, ‘sorkar pum puia inpekna neia thawk turin’ a ti a, pawlte chu tel ve thei dang zawng zawngte nena inrawna thawk turin a ti bawk.
Prime minister chuan buaina hi ‘inher zel a ni a, khawvel pum hi eng emaw ti takin a nghawng’ a ti a. Chutiang dinhmunah chuan buainain a nghawng tur laka mipuite himna tura theihtawp chhuah a ngaih thu a sawi a. ‘Sorkar ralthuam zawng zawngte chu mipuite tana harsatna tlem thei ang ber siam turin thawhhona tha tak nei turin a hriattir’ bawk.
Social media-a Modi-a chuan, “Kan mipuite hi buainain nghawng a neih laka hum kan tum tlat a ni,” a ti.
Hemi hma hian Asia khawthlang buaina karah sorkarin sector pawimawh tak takte update a tihchhuahah LPG chu ‘boruak vir vel thlirin ngaihtuahawm a la ni reng’ tih a sawi a. Ramin hian petrol leh diesel mamawh tawk a kawl a, natural gas chu a pawimawh bikte tan dah a ni tih an tar lang bawk.
Buai karah Modi hovin ei tur, tuialhthei leh lei tihthatna sawiho

