Health minister Dr. R Lalthangliana chuan cancer natna enkawlna tur damdawi in, “Mizoram State Super Speciality Cancer & Research Centre”, tuna Zemabawka cheng vaibelchhe 700 senna tur sak mek chu zawh fel a nih hunah chuan, cancer natna avanga sum tam tak senga phai pan buai a ngai tawh dawn lo, tiin nimin khan thuthar thehdarhtute hmaah a sawi a.
Cancer natna enkawlna lamah bung thar kaina tur a ni a, natna tihbaiawm tak enkawl theihna changtlung tak Mizoram sawrkarin a sual chhuak ta hi a lawmawm hle a. Damloh ahnu hmanah, mahni awmna state chhungah pawh inenkawl thei lova, sum tam tak tak senga state dang pan a la han ngai zui lehnghal phei hi chu, a manganthlak thuahhnih tawh hle a. Sawrkarin phai lam pan ngai tawh lo tura ruahmanna a tihhlawhtling mai tur hi a lawmawm tih loh rual a ni lo.
Hei hi a lawmawm em em rualin, hetiang damdawi ina enkawl ngai cancer damlo tamna state kan ni erawh a lungchhiatthlak hle a. Hei hi sawrkar thiam loh emaw, khawtlang zir loh vang emaw, kohhran leh pawl thiamloh vang emaw a ni lo a, mimal thiam loh a ni a, cancer vei tamna state kan nih chhan hi mimal lifestyle vang a ni tih hi kan pawm thiam phawt a tul awm e.
WHO-in khawvel huapa cancer natna chi hrang hrang tam dan indawt a tarlanah chuan pumpui cancer hian pangana a hauh a, Mizoramah chuan pumpui cancer a hluar ber anga sawi a ni thung a, a dawtah hrawk leh chaw kawng cancer a ni.
Population Based Cancer Registries(PBCRs)-in a record dan chuan India rama cancer rate sanna berte chu Mizoram, Manipur leh Arunachal Pradesh te an ni a. Mizoramah chuan cancer hluar chhan hi vaihlo leh a kaihhnawih hman nasat luat vang leh, ei leh in hrisel lo ei nasat luat vanga sawi a ni a, Manipur leh Arunachal pawh hi vaihlo leh ei leh in thianghlim lo ei nasatna a ni bawk.
Prevention is better than cure tih a ni a, mahse Mizoram hi chu ‘prevention’ lamah hian kan failed a nih hmel ta hle. Tunah chuan ‘Cure’ lamah loh theih lohvin hma lak a ngai a; chutih rualin, cancer vei tamna ber hmunah research kalpuina tur changtlung tak a awm tur hian, Mizoram mai pawh ni lovin, India ram puma cancer tlakhniamtirna kawngah nasa takin hmasawnna paw chhuak mawlh teh se.
Cancer leh keini

