Site icon The Aizawl Post

China-in Taiwan thliarkar zim nasa zel

Taiwan-in thla kaltaa Chinese fighter jet ten ram pahnih inkardanna ‘unofficial border’ tum tam an paltlang lui a tih chu Beijin chuan chhangin chutiang unofficial border line a awm lo a ti hmak a.
China fighter jet 103 te chu Taiwan bul hnaiah thlawkin an zinga 40 te chuan Taiwan Air Defence Identification Zone (ADIZ) chu lutin Chinese war game kalpui meka boruak titang zualtu a ni.
Taiwan-a ram bung anga chhal tlattu Beijing chuan mahnia inrelbawl thliarkar hi a fighter jets leh navy ship te hmangin a hual vel reng a. Taiwan bul hnaiah sipai nunchan zirna liantham takin a kalpui chamchi reng bawk.
Taiwan a run lo chauh anga ngaih niin mahse pawikhawih chiah si lovin chetlakna a nei reng bawk a. Taiwan chu US-China inlaichinnaa boruak tang siam rengtu niin tuna Beijing hmalaknate hi silai hmetpuak si lova Taipei thunun a tumna kalzel tia sawi a ni bawk.

Eng nge China tum ber?
China in ‘grey zone’ warfare tactics a hman hi hmelmate hun rei tak danchepa tihchak loh tumna niin chu tak chu China-in Taiwan laka a hmalak mekna chu a ni tiin observer te chuan an sawi.
|um tam tak Taiwan ADIZ chu pel luiin Taipei-in a hmalak ngamna chin a thlithlai reng tiin Alessio Patalano, King’s College London a professor of war and strategy, East Asia chuan a sawi a.
ADIZ hi self-delcared niin technical tak chuan international airspace a ni a, mahse sorkarin foreign aircraft lut leh chhuak a enfiahna ber a ni.
Taiwan chuan Chinese jet te um turin fighter jet te a hmang fo va, hei hian hun reiah chuan Taiwan resource a heh lutuk thei tiin Prof Patalano chuan a sawi.
China-in sipai nunchan a zir fo hian co-ordinatoion leh surveillance lama a theihna a enchhin reng ang a ni tiin analysts te chuan an sawi bawk a. Chumai bakah Taiwan laka a chetlakna chu khawvelin engtin nge an thlir hriatfiah nan a hmang an ti bawk.
“Sipai nunchan a zir reng hi nikhat chu Taiwan beih nan tak taka a la hman theih niin Taiwan leh United States te tana inpuahchah harsa zetin a siam thei a ni,” tiin David Gitter, non-resident fellow, US-based National Bureau of Asian Research chuan a sawi.
Beijing hian Taiwan in Taiwan Strait ah China nena ramri an nei tia a sawi chu a namnul tlat bawk a. Chinese foreign ministry thupuangtu Mao Ning chuan ‘median line a awm lo’ tiin a sawi hmak a ni.
Analysts tam ber te chuan Taiwan military- sipai tlem te, navy leh artillery hlui zet zet chauh nei te chu chak lutuk China do chi a ni lo an ti a. Chutak chu Taiwanese tam ber te ngaihdan ni bawkin nikum khan Taiwan Public Opinion Foundation tena survey an neihah a zahve lawihin indona awm se, China a chak an rin thu an sawi a ni.
Chuti chung chuan Taiwan chuan defence lama sum tam zawk sen chu an duh lo. Taiwanese mipui zahve lawihin tuna defence lama sum sen chu a tawk an la ti zui niin University of Nottingham tena survey an neihah tarlan a ni.

Eng vangin nge China-in grey zone tactics a kalpui?
China hian Taiwan leh US tena high-level political exhange an kalpui apiangin sipai nunchan zirin a chhang let ziah a.
Augsut 2022-a US Speaker Nancy Pelosi in Taiwan a tlawh thut hnu atang khan China chuan chetlakna a nei nasa zual a. Pelosi in Taiwan a tlawh kha China chuan huat taktea huain ni li chhung ngawt military drill neiin chumai bakah anti-submarine leh sea raid rehearsal te hial a nei zui a ni.
April thla khan US Speaker a nih laiin Kevin McCarthy chu Taiwan President Tsai Ing-wen in California ah a hmu leh a. China chuan haw leh em emin Taiwan huat kalpuiin Shandong aircraft carrier te hial a hmang zui a ni.
China chuan Taiwan Pacific coast khawchhak lamah Taiwan helin indo thlawhna a tir bawk a, khawthlang atang chauh lo khawchhak lam atang pawha Taiwan a run theihna a lantir anga ngaih a ni.
Chumi hnu lawkah Taiwan vice president William Lai chuan US a tlawh leh zui a. Lai hi China-in a huat em em niin ‘buaina siamtu’ a tih hial niin nakum January thlaa Taiwan president thlanna neih tura tling thei tura rinkai ber a ni bawk.
China hian Taiwan mai bakah a chehhvela South China Sea pumpui hausa em em mai chu a ram angin a chhal deuh vek bawk a. South China Sea hi lawng kawng pawimawh lutuk niin tui hnuai lamah oil leh gas reserve tam tak neia ngaih a ni bawk a. China chu Philippines, Taiwan, Malaysia, Vietnam leh Brunei te nena ram inchuhna nei a ni bawk.

Grey zone tactics vangin boruak sosang zel ang em?
China-in military drills a neih chamchi chuan helai bialah boruak tang a siam zui reng a. Tuipui ram a ni emaw vansang lam a ni emaw boruak tang tak awm reng a ni.
US leh a thawhpui ram te chuan South China Sea lamah military exercise nei nasa ve zel bawkin tunkar pawh hian US leh Philippines te chuan sipai nunchan zirna an tan dawn bawk a.
Inbeih tak tak duhna awm lo mah se warship leh fighter plane tam tak hman chuan chetsual theihna a thlen thei reng tih a ni bawk a. Philippines chuan China-in tuipui ram chhuhsak a tum chu a tei thei lo hle bawk.
China hotulu ber Xi Jinping chuan Taiwan chu a ram angah chhal bur zelin engtik hunah emaw mainland China nena inzawm leh tur a ti a. A tul a nih chuan Taiwan thunun nan chuan tharum an hmang mai dawn a ti fo bawk.

Exit mobile version