Site icon The Aizawl Post

CIVIL SERVICE COACHING LEH CAREER PLANNING

James Miahlung

Eizawnna(Career)eng pawh a thawktu in tui ti taka a thawh chuan hna tha tak vek a nih rualin, ram thang mek leh ram changkangah sawrkar hna sang civil service chu thalai hna zawng mekte hiptu a la ni reng a. Civil service, a bik takin mipui vantlang nen inngheng hnai All India service(IAS, IPS, etc.) leh State civil service(MCS, MPS, etc.) hian thuneihna leh facility tha a ken tel bakah kaisanna chak avang tein lekhathiam thalai tam takin UPSC, State PSC exam lam an awn niin a lang.
Civil service exam chungchangah hian thil pakhat uluk taka ngaihtuah ngai, inhnialna pawh awm thei tur chu engtik hunah nge inbuatsaih tur tih hi a ni. Mizorama nu leh pa leh zirlai tam zawk chuan graduation(BA, BSc, etc.) zawhah post-graduate (MA, MSc, etc.) zir chhunzawm lovin, coaching kal a, inbuatsaih nghal char char an duh zawk niin a lang. Tunah hian Delhi khawpuiah Mizo thalai UPSC coaching kal lai leh coaching kal tawh lo in luah a mahnia inbuatsaih mi 100 bawr vel an awm mek nia hriat a ni a. DMZP hotute leh coaching kal mek thenkhat sawi hmangah Delhi-a civil service exam inbuatsaih mek zingah a tam zawk chu master zir chhunzawm lova, college zawh veleha civil service exam tura inpuahchah nghal an nih a rinawm.
Inbuatsaih hmaa kum naupang tea service a luh thatna hi sawi a ni fo thin. Lekhathiam mi bright tak tak tan chuan college chhuah veleha inziah tlin a, dinhmun sang ber ber(Top post) thlen theih chu thil duhawm tak tur a ni. Amaherawhchu, competitive exam-ah hian ka hlawhtling ngei ngei ang tih a awm theih lova, chhang tha viau nia inngai pawh kha a aia thiam an lo awm ve zel a, mark tlem te inthlauhnain result a tihdanglam dawrh theih avangin huai takin ka inziak tling ang tih a sawi theih loh a ni.
Tunhnaia India ram thil chikmiten an vei em em pakhat chu thalai tam tak that lai hun zawng zawng deuh thawh civil service exam inbuatsaih nana hmang ral eizawnna dang dap emaw thil dang tih tum lo, laklawh tangkhang tam tak an awm hi a ni. Beisei anga hlawhtling hlei thei lo zingah rilru natna (Depression) thlenga neih phah an awm hial reng a ni. Delhi leh khawpui dangah coaching institute ten thalai civil service officer ni chakte hip theih turin topper te thlalak chuanna advertisement chanchinbu hrang hrangah an chhuah chuai chuai thin a. Tunhnaiah IAS coaching institute thenkhat infakmawina dik lo(Misleading advertisement) avanga Central Consumer Protection Authority in pawisa a chawitirte pawh an awm a ni. Coaching fee to tak tak karah in luah man sang chho zel avangin chhungkaw tam tak chuan thenawmte sum puk chawpin an fate te coaching an kaltir ve tawk tawk a. Delhi a coaching institute tha ve pangngaiah class room general studies course fee hi nuai khat leh nuai hnih inkar niin optional subject tan singnga aia tam pek a ngai tlangpui a, mi rethei, sum lalut tlem zawkte tan chuan UPSC coaching hi ban phak ngaihna a awm lovang.
Mizoram sawrkar sum dinhmun a that tawk loh avangin kawng hrang hrangah inrenchemna kalpui mek a ni a. Delhi a coaching fee leh khawsak man(Living cost)sang chho zel ngaihtuahin UPSC coaching kalte puihbawm(Sponsore)dan kalphung pawh hi ennawn a tha mai thei. Tun anga sum tam tak senga offline/physical class kal tura intirh thlak ai chuan Delhi pan kher ngai lova Mizoram atanga online-a an kal theih nan online course fee leh internet senso inphuhruk sak ni zawk se sum tam tak luang ral tur a hum theih ang. A thu hrimin coaching class kal hi hlawhtlinna a ni ber chuang lova, a tlingte zingah tam tak chu mahni inchhung lum atanga online materials hmang tangkaia inbuatsaihte an ni hlawm a. Tunhnaia Assam, Arunchal Pradesh leh Nagaland atanga tling zingah hna avanga Delhi-a coaching kal hman lo, in atanga online class kala mahni a inbuatsaih an awm ve nghe nghe a ni.
Competitive exam hi awlsam taka paltlang mai mai theih a nih loh avangin civil service exam inbuatsaih mek leh inbuatsaih tumten hlawhchham palh thulhah duhthlanna(career option)dang rilruah an neih tel a tul a. Tunlai khawvelah college degree chauh nei tan career option a tlem tawh a, Post Graduate/ Master level hi zir ngei ngei se duhthusam a ni. Master degree nei tan chuan UPSC leh state civil service exam ah hlawhchham palh pawhin career option dang-teaching, research, etc. a awm a, exam inbuatsaihna kawngah delhtu(Pressure)a tlem deuh ang. Entirnan, kum 2000 hnua Mizo central service(Revenue service, Audit & Accounts service, etc.) tling zingah a tam zawk chu Master degree leh a aia sang nei an ni a, a thente phei chu M. Phil/Ph.D ti mekte an ni.
Master emaw Ph.D tih paha civil service exam inbuatsaih hian thatna tam tak a nei ve a, a hranpaa in luah ngai lova university hostel-a awm theih te, khawsak mamawh phuhrukna tur fellowship tlem azawng lo awm ve bawkte hian sum leh pai tam tak kal ral tur a hum ve. Tin, UPSC notification kan en chuan optional subject har dan(level of difficulty)chu bachelor degree aia sang, master level aia hniam si tih a ni a, optional atan master level a lo zir tawh subject lak chuan a hranpain sum tam tak senga optional subject atan coaching kal a ngai lo thei a ni.
Civil service exam hi a hautakin risk tam tak keng tel a ni a, thalai lehkha thiam nazawngin bawh chi a ni kher ang em tih te pawh ngaihtuah a tha mai thei. IAS(Rtd)pakhatin a sawi ang in civil service hi chu a timi deuh a awm ve avangin a chak apiangin pawngpaw zuam ngawt chi a ni lova, sum leh pai tha leh zung a thlawna sen ral a nih lohna turin mahni tuina leh theihna hre chunga thutlukna siam a tha ang. Chuvangin, civil service lama kal tura inbuatsaih mek leh nakina la exam ve tum zirlaiten hlawhchham palh pawha career option dang an nei theih nan civil service exam inbuatsaih tura thutlukna siam hmain uluk taka ngaihtuah chungin career planning mumal tak an duan a tul hle.
(Thu ziah hi mimal ngaihdan a ni)

Exit mobile version