Chief minister Lalduhoma’n inremna thuthlung leh inner line permit chungchang a sawi chu hnam pawisawina, hnam himna tiderthawngtu a ni a, a thu hi sut a ngaihdam a dil an phut tih chief minister hlui Zoramthanga chuan a sawi. Forest (Conservation) Amendment Act chungchangah ZPM sawrkarin central lakah an pawnfen an lo keu sa, a, nawr ngai miah loin an tlu tih a sawi bawk.MNF president Zoramthanga chuan chief minister Pu Lalduhoma thusawiah Mizoram leh Mizo hnam himna khawih thil, thu diklo hmanga thalai rilru thianghlimte hruaikawi tumna leh hnam pawikhawihna thuk tak a awm avangin pawi an ti a. Mizoten inhumhimna kan neihte huai taka tantu leh venghimtu tur a nih laiin, a sawi derthawngtua a tang fo mai chu, state khat hotulu ber tan chuan tih hauh loh turah an ngai tih a sawi.
Politics-ah thu inchuh leh inhnialna awm thin mah se, hruaitu chin chu ram leh hnam himna khawih thilah chuan dinna nghet tak nei tura beisei an ni tih sawiin, “Mizo mipuiin harsatna tam tak paltlanga kan hlawh chhuah, hnam lian zawkte min chimral theihna laka invehimna tha tak kan neih mek hian pawn lam atanga beih leh nek a lo tawk a nih pawhin, huaisen taka dolet tura beisei kan ni. Chutianga pawn lam atanga nekna leh nawrna pawh a awm hma hauha ILP kan hman pawh ‘Sawrkar laipuiin a duh chuan min paihsak thei’ tih a sawi hi ‘dawih aw’ dik tak a ni. Central hian min paihsak tum tak tak ta se, a dodal ngam dawn lo tihna a ni,” a ti.
ILP chu British hunlai atanga inhumhimna kan neih, regulation leh sawrkar order ringawta awm chu, inremna thuthlung – memorandum of settlement (MoS) an ziah hmang khan, Mizoram sawrkar rawn lo chuan tih danglam emaw hlih emaw a ni loang, tih tarlangin, MoS hmang hian Inner Line Regulation kan hman mek chu nemngheh lehzual a ni tih MNF hruaitu hian a sawi a.
Inremna ziah kawngah a hrechiang ber leh a thawh hlawk ber anga inchhal chung siin, Law College zirlaite hmaah Peace Accord tia sawi thin inremna kha ‘Memorandum of Agreement’ tih leh ‘Memorandum of Understanding’ tiin vawi hnih lai a sawi a. Inremna thuthlung kha ‘Memorandum of Settlement’ a ni zawk tih sawiin, “Remna thuthlung hlu tak, kum 40 a rah kawng tam taka kan seng mek, theihtawpa sawi nep tum a, ‘Mizoram party pakhat leh Home ministry inremna mai a ni, a ropui teh chiam lo’ tia Pu Lalduhoma’n thudik lo a sawi mai kha mipui rilru, kawng dik loa hruai tumna a ni,” a ti.
Inremna thuthlunga Mizoram sawrkar aiawha hming ziaktu, khatih laia chief secretary Pu Lalkhama hming pawh a sawi bo der nia sawiin, “Hriat loh vanga sawi sual chu a hriatthiam theih a, hrereng chung si a, sawi dik loh luih hi chu ram hruaitulu ber tih loh tawp tur a ni,” a ti bawk.
Pu Lalduhoma chu Mizoram remna thuthlung hi Mizo National Union president a nih laiin, “inremna azawnga inremna chhe ber, satah chhuak pek pawh tluk lo” tia a sawi laiin, Zoram Nationalist Party president a nih lai kha chuan he inremna thuthlung hi a kutchhuak ang hiala sawiin, a bung leh chang tinah a kuthnu a tel thu a sawi leh thung si tih Zoramthanga hian a sawi. Tunah chuan a nep thei ang berin, sawkar laipui thiah theih niin a sawi leh thung tih a sawi.
“1976 June 30 ah Mizoram Peace Accord chu Shillong-ah Pu Laldenga leh India sawrkar aiawhin an sign a, chumi an sign lai chuan ka pu Ch Chhunga nen kan awm ve reng a ti a. Mizoram-in ‘Shillong Accord kan nei lo. Hei hi dawtah pawh dawt naran ni lo, Sai tiat dawt a ni. Tunah hian Prime minister hnenah, khatih hunlaia Union Home ministry sign mai mai kha a nia, India sawrkar ai a awh hleinem, a zu ti ngam em tih ka zawt a ni,” a ti.
FCAA chungchangah pawh India sawrkarin lo pawm tura a nawr hma hma in a ruk thei ang berin Mizoram State Assembly-a pass turin an puanhnuai a, an pass ta tih a sawi a. ZPM sawrkar chuan nawr thluk ngai miah loin an pawnfen an lo keu sa tih a sawi. MNF chuan FCAA-ah Mizoram min huam thei lo mah se, kiu kan lo khawr a, an pawm loh thu sawiin huaisen takin an lo tang nghal tih a sawi a ni.
Chief minister hian a thusawi hi August 15 ral hmaa mipui hnenah ngaihdam dil a, a thu sut ngei turin an phut a. A sut lo a nih chuan a tul anga hma lak chhunzawm zel an tum tih MNF president hian a sawi a. An ni chuan remna thuthlung hi vawnhim reng an tum a, a tibawrhbang tur leh a himna tichhe zawnga chetna chu a tawp thlengin an do dawn tih a sawi.
Zawhna chhangin, India sawrkar, MNF leh Mizoram sawrkarin inremna thuthlung an siam chu a hunlaiin a duh lotu leh sawiseltu an awm lo tih a sawi bawk.
CM thusawi hi hnam pawisawina a ni FCAA-ah ZPM-in pawnfen an lo keu sa: – Zoramthanga

