Lallunghnema
Charity Lodge
Cont: 9862288182
Chibai tha ber ka bûk a che u. Min support-na ropui tak avangin consumer huang kan la kalpui zel thei a. Kan Editor leh a thawhpuite avang pawhin lawmthu ka sawi a ni. Kan thu leh hla avangin chhiartu eng emaw zat hnen atangin lawmthu leh duhsakna ka dawng zel bawk a. Hengte hian min tilawm mai lova, min tiphur thin a, chakna thar min pe a. Theihna tha hrui ka neih phah a ni. Tam tak ni lo mahse, hlawhtlinna thar ka hmu zel a, fka lawm hle. Mite vei peih loh, vei duh loh, mi tin mamawh si hi thil mak chhui sen loh chu a ni chiang e.
Centre For Consumer Education chuan theihtawp kan chhuah zel a, thahnemngaihna mipuiin min hriatsak a. Tun thleng hian hmun hrang hrangah Consumer Awareness Programme kan hmang thei a. Aizawl khawpui laili takah te Consumer Outreach Programme vawi eng emaw zat kan nei tawh nghe nghe a ni. Hetah hian Sawrkar kut ke ber pakhat Legal Metrology& Enforcement-te nen kan thawk ho thin a. Anni, Legal Metrology & Enforcement-te hian an Inspector pakhat leh a naute an thawh chhuahtir ve a,anni kaih hruaina hnuaiah hian ngaih tha takin keini Centre For Consumer Education chuan dawrkaiho kan luh chhuah theih phah a ni.
Heng hunah hian Consumer chanchin tha kan tlangaupui a ni ber mai a. Thil zuartu leh hralhtute hian Maximum Retailed Price an zawm tha em? Bungraw chhia zawrh leh hralh a ni em? Expiry Date tawh zuar leh hralh an awm em? Mihring tana ei tlak lo leh ei atan thianghlim lo, hriselna ti chhe thei zuar an awm em? Dan bawhchhia an awm em? tihte chu kan ngaih pawimawh leh zir a ni. Dawrkai leh sumdawmgte pawh an lo felin an hawihhawm hle mai a. |henkhat phei chuan thingpui min hlui hial an duh a. Mahse, hei hi kan kal chhan, kan thil tih tum a ni si lova, kan tum ber chu thil man awmze nei, MRP aia hniama thil hralh, bungrua expire zawrh a awm em? Consumer-te tan a him dam em? Ei in tur thianghlim zawrh leh hralh a ni em? tihte chu ka tum ber a ni.
Heng kan hma lak honaah te hian Centre For Consumer Education buatsaih mipuite hnena Ngenna leh Hriattirna chu sem chhuah zel a ni a. Hei hi Printing and Stationery Department-in an chhutsak a ni a. CFCE pawh P&S hotute leh thawktu chungah an lawm hle a ni. Tin, Consumer-te Zalenna bu erawh chu YMA ho nena an neihnaah sem chhuah a ni bawk.
Consumer Right awareness chu:
Ni 25 July 2025 zan dar 7 khan Republic Vengthlang YMA Hall-ah Mualveng Section leh Centre For Consumer Education chuan Consumer Right awareness programme kan hmang a. He hunah hian YMA member nula leh tlangval Hall khat hmakin an lo kal khawm a. Mizo thalai hlang zinga Consumer Right han sawi chu a nawm dan a dang hle mai.
Ka thusawi tlangpui chu hetiang deuh hi a ni.
– Mi zawng zawng Consumer kan ni a. Naupang, puitling, upa zawng zawng pawisa hmanga thil leitute chu consumer kan ni vek. Consumer tih hi Saptawng thumal a ni a. A awmzia chu ei ral, hmang ral, tihna mai a ni. Mahse, Consumer Protection Act 2019 Section 2(7)-ah chuan hetiang hian Saptawnga ziah a ni.
“Consumer means any person who I) buys any goods for a consideration which has been paid or promised or partly paid and partly promised… but does not include a person who obtains such goods for resale or for any commercial purpose or
II) hires or avail of any service for a consideration which has been paid or promised… but does not include a person who avail of such service for any commercial purpose… Commercial purpose does not include use by a person of goods bought and used by him exclusively for the purpose of earning his livelihood, by means of self-employment”.
Mi tu pawhin thil a lei chuan consumer a nei a, dikna leh chanvo (right) a nei a ni. Chu mi awmzia chu thil leitu chuan duh a thlang thei a, a zir chiang hmasa thei a. A thil lei tur chu a thatnate, a that lohna te, a taknate, a dal na te, a chhiat a thatna te(quality & standard) hre chiang turin ‘right’ a nei a, hmâ a la thei a ni. Bungraw him dam( safety) a lei theih nan dawrkai chuan hun leh hmun a lo pe tur a ni. Miin a thil lei chu a tana tha lo turah chuan huaisen takin a cho let thei a ni. Thil zuartu chuan amah dawrtu chu tha takin a lo dawng (recieved/welcome) ang a, lawm takin a kir tir leh tur a ni. Consumer chu a duh loh zawng lei turin a nawrin a ti lui thiang lo a ni.
Nang ni, YMA member, thalaite hian Consumer in nih hi pawm ngam rawh u. In chhungkaw tana tha tur a ni.
Consumer right hriata hman tangkai hi taksa leh rilru hrisel neihna a ni a. Dam reina pawh a ni asin. Consumer right hre lo chu mawlna chi khat a ni asin! Retheihna pawh a ni chhap e.
Ka thu leh hlâ ka khâr dawn tawh ang a. Hei chauh hi ka sawi belh duh.
Consumer kan ni vek a. Dawrkai leh sumdawngte pawh an bang bik chuang lo. Kawng dunga thlai leh thei zuartute, pheikhawk siamtute, thingpui dawr nghaktute, patling thau pui artui zuara khawlaia kal thin te pawh kha consumer in ni a. Thang-ha-kuha te leh ka Ni Rotei te chhung pawh kha consumer in ni vek, chanvo leh dikna in nei e. Mahse, in rinawm a ngai a, dikna in mamawh.
Ni tinin rawkin in awm a, in hre si lo,
Chhuhsakin in awm a, a ngaihna in hre si lo.
MRP aia sangin in lei a,
In sawisel ngam si lo.
Cash memo lak nachâng lah in hre hek lo.
Zei takin in bazar a, bum leh rawkin in awm a, in mangang ngai si lo.
Dikna pêk in ni a, Chanvo hlui in ni bawk.
In Chanpual erawh chhuhsak in ni si.
Nang Consumer huaisen,
Rethei tura piang erawh i ni lo, tih lo hre hrâm la,
Consumer Right hmangin in tichak ta che.
Tho la, pên la, kal rawh.
Dawrah i mamawh kei turin kal rawh.
Hawihhawm tak leh mahni inring tâwk takin
Chu dawrah chuan, chu dawrah ngei chuan i mamawh lam ang che.
I lei tur zir hmasa la, en la, fiah la.
Eng tik huna siam nge,
Expiry date, best before use, khawi hmuna siam chhuah nge, mrp zât nen lam en vek ang che. Cash memo pawh la ang che”.
CONSUMER RIGHT I TA A NI E.
ENGAH NGE I TUAR BÎK RENG ANG LE.
Ni tha i tan.
Kârlehah kan titi leh ang!

