South America khawmualpui chhunga ramte football tournament ropui ber Copa America chu tukin zingkar dar 5:30 khan USA khawpui lian pakhat Atlanta-a Mercedes Benz Stadium mipui 75,000 thut theihna hmunah ropui taka tan a ni ve leh ta.
Opening ceremony-ah hian variety show mawi tak tihlan a ni a, thlalak erawh kan nei hman ta lo a ni!
Kumin Copa America theme song ‘Puntera’ tih hla chu khawvel singer chuai theilovi Shakira (Waka Waka 2010) leh rapper hmingthang Cardi B-te’n mawi takin an thlawh bawk.
Match hmasaber kheltu turte chu Argentina vs Canada an ni ang a, match dangte chu USA khawpui hrang hrang – Las Vegus, Charlotte, Kansas City, Orlando, Kansas City (Missouri state-a mi zawk), Miami Gardens, Santa Clara, East Rutherford, Houston, Austin, Inglewood, Glendale-ahte khelh chunzawm zel a ni ang.
Engvanginnge Copa America hi South American football ni siin North America lam a daiha an nghah le tih hi zawhna awm thei a ni ngeiin a rinawm a, a chhan chu Copa America history hi han bih thuak thuak ila a hriatthiam theih mai awm e.
Copa America chanchin
Khawvel mipuite leh football fan-ho hian Euro hi kan ngaisang viau na a, a continent pumpui chhunga football association (confederation) pian kum zawnga chhut chuan Euro huaihawttu UEFA hi a naupang pawl a ni a, 1960 kuma bul tan chauh a ni.
Copa America buatsaihtu leh neitu CONMEBOL erawh hi chu khawvela continent tina football federation zinga upa ber ni thungin, kum 1916 khan a lo piang a, kum 2016 khan centenary an lawm daih tawh.
Confederation lamah kan insawi awk tawh tlat mai a, i han sawi zo/fel law law teh ang.
Khawvela khawmualpui tin hian mahni continent chhungah football association zawng zawng khaikhawmtu (confederation) an nei theuh a, chu’ngte chu:-
1. Asia continent-ah kum 1954-a piang Asian Football Confederation (AFC)
2. North America-ah kum 1961-a piang Confederation of North, Central America and Caribbean Association (CONCACAF)
3. South America-ah kum 1916 daih tawha din Confederacion Sudamericana de Futbol(CONMEBOL) a ni a, tuna Copa America huaihawttu hi an ni.
4. Africa khawmualpuiah kum 1957-a din Confederacion de Africana Futbol (CAF) ni ve lehin, African Cup of Nations huaihawttute an ni.
5. Europe lamah kum 1955-a piang Union des Associations Europeennes de Football (Union of European Football Association – UEFA) tuna Euro huaihawttu hi.
6. Oceania (Australia leh a thenawm ramte) kum 1966 leka piang.
AFC hian Oceania hi a zu sawm (guest invitee) thin, ram(team) an tlem avangin.
CONMEBOL hian Copa America a huaihawt changin CONCACAF-te hi a va sawm thin bawk a; CAF leh UEFA-te hian anmahni’n an ti thei ve ve thung.
South America rama football team hmasaber chu 1859 kum khan ‘Lima Football Club’ tih hming puin Peru ramah a lo piang tawh a; kum 1893-ah Argentina Football Association a lo piang ve leh a, 20th Century chawhma lamah chuan hemi ram (South America)-ah hian football chu a lar tan hle tawh a; 1910 kum khan Argentina chuan ‘May Revolution’ hriatrengna’n hemi rama international tournament hmasaber chu a rawn huaihawt ta a, hetih hian Chile leh Uraguay an tel a, mahse, he game hi CONMEBOL-in official takin a la pawm (recognise) rih lo.
Argentina chuan July 2-7, 1916 khan an ramin independence a hmuh kum 100-na lawmna’n football tournament a huaihawt leh a, chutah chuan Argentina, Chile, Brazil leh Uraguay-te an inel a, hemi tournament ‘Campeonato Sudamericano de Futbol’ tih hming pu hi tuna COPA AMERICA kan tih intanna bul chu a lo ni ta reng mai a! Uruguay an champion hmasa ber.
Uruguay Football Assocaition member Hector Rivadavia chuan he tournament hlawtlinzia a hmuhin a phur hle a, South America continent huapa football association lian ber leh hmasa ber CONMEBOL chu July ni 9, 1916 (Argentina Independence Day) khan a rawn din (establish) ta a ni.
Member hmasa berte chu Argentina, Chile, Brazil leh Uruguay-te an ni. Chumi atang chuan kum tinin South America ramte chu member an lo pung chho ta zel a ni.
Copa America hi World Cup leh Euro anga kum li dan zela khelh a ni ve lo a, a changin kum zawnin, a chang leh kum hnih danah, kum thum danahte huaihawt a ni thin. Hei hi a chhan chu tournament khel ramte duhdanin a hun bithliah hi a kal zawk mah mahin a lang.
Ram (team)-te zingah thunei ber nih tumna a lo piang chhuak a, a bik takin, champion ngun ve ve Argentina leh Uruguay-te inkarah inthiktawnna a lo piang thuai a, chu chuan Copa kalhmang a tithuanawp hle a, kum 1929-1935 chhung phei kha chuan Copa America hi chawlh lailawktir a ni hial nghe nghe!
Chu chauh chu a ni lo cheu! Kum 1959 khan Copa Libertadores tih hming pu association pakhat a lo piang leh a, hemi avang hian kum 1967-1975 chhung zawng khan Copa America chu huaihawt theih ni leh lo a, a kum kuana chiah kum 1975-ah tak CONMEBOL chuan Campeonato Sudamericano de Futbol tih thin chu ‘Copa America’ tih hming pu hlen tawh turin official takin a puang fel ta a ni.
South America hi a area lian hle mah se ram (countries) an tam loh avangin Copa America-a tel thei pawh an tlem thin a, ram 6,7,8,9 vel lek an inlan thin avangin ‘Robin-round-league system-te’n an khel thin.
Kum 1993 mai atang khan team 12 an tlin theihna’n thenawm ram USA leh Mexico-te chu Copa America chhim ve turin an sawm tan a, chu kalphung chu vawiin thleng hian an chhunzawm ta zel a nih hi.
South America ramte hi ram hausa vak an nih loh avangin Copa America pawh hi ‘Euro’ angin technology lamah an changkang lem lo ti ila (an huatthu ni suh se!) kan ti sual lem lo ang! Copa America hi a awm zing ut thin bawk nen. A thlengtu (host) tur pawh ‘rotation’ system-te’n an kaltir hial thin a ni.
Football tuipui hrim hrim hnam an ni a, ram hausa ni lo mah se World Cup pawh ram pali (Argentina, Brazil, Chile & Uruguay)-te’n an dawl ve tawh hial a; Olympics Games erawh a lo hautak lehzual a, kum 2016-a thlengtu Brazil chauh kha Olympic host thei awmchhun tun thlengin an la ni.
Copa America hi kum 2007 atang khan a khelh hun bithliah an tifel ve ta chauh a, kum li dan zela khelh mi a rawn ni tan a, mahse, mahse, kum 2015 leh 2016 khan kum zawn bawkin an khel leh a, a chhan pawh kum 2016 kha Copa America centenary a nih vang a ni ve bawk.
Kha mi kum khan USA lama nghah a ni a, CONCACAF ramte an sawm belh avangin team 16 an tling ve hial nghe nghe.
Kum 2021 khan Asia leh Oceania atangin Qatar leh Australia-te pawh sawm tel an ni ve bawk.
He mi kum hian China-ho suahsual ninhlei tukhumpawn hrinchhuah hripui Covid-19 vangin Argentina leh Colombia-te inthlentawm tura tihfel vek tawh chu Brazil ramah sawn a ni ta hlauh mai a, Qatar leh Australia-te pawh hripui avangin an telh loh phah bawk.
Tun tuma Copa America thlengtu USA hi khawvela ram hausaber leh ropui ber a ni a, boruak nuam (moderate) tak pawh a nih avang match-te hi a tlangpuiin open-air stadium hnuai tlai ni nemah khelh an ni hlawm ang, kum 1994 World Cup an thlen tum ang bawk khan…
Kumin Copa America inkhelte hi keini ramah chuan SONY Sports lamin an pechhuak mek a, India sanaa zingkar 3:30, 5:30am leh 6:30am-ahte en theih a ni ang.

