Democratic Republic of Congo khawchhak ama thil laih chhuahna khur chimah mi 200 chuang an thi niin hel thuneituten an sawi.
Rubaya khuaa thil laih chhuahna khur hi ruah tam tak a sur hnuah Nilaini khan a chim niin North Kovu region-a hel governor thupuangtu, Lumumba Kambere Muyisa-a chuan Inrinni khan a sawi a. Thi zat hi chiang taka hriat mai theih a la ni lo tih a sawi.
Smartphone leh computer siamna atan pawha tangkai thil, coltan laih chhuahna khur chimah hian hmeichhia leh naupang pawh an thi tel niin a sawi.
Tun hma lama he khur lo enkawl tawh thin pakhat chuan enkawl mumal loh tak a ni a, tuna chhiatna ang chi hi a thlen mai theihna hmun tha tak a ni a, a thleng a nih chuan chhanchhuah hna pawh thawh harsa tak tur a nih thu BBC a hrilh.
A leilung a ngheh loh em avangin a dinhmun hi a derthawng zual niin a sawi bawk.
Mining firm-in an chhawr ni chiah lo hmeichhia, naupang leh mi dangte chu thi zingah hian an tel a. Dam chhuak zinga mi 20 vel chu damdawi inah enkawl an la ni.
Thi zinga a unau (cousin) tel ve pakhat chuan lei min chuan a barakhaih tak zet tih a sawi a, an chhungkua leh an khawtlang tan ‘chânna nasa tak’ a nih thu a sawi.
“Hetiang hian min kalsan ang tih ka ring thei lo,” tiin BBC a hrilh a, a cousin chu ‘huaisen’ leh ‘tumruh tak’ a nih thu a sawi a, a nupui leh a fate pahnih mamawh thawh chhuah tum tlat mi a nih thu a sawi bawk.
“A chhui hna an thawk mek lai khan a thih pawh hi ka la awih theih lo. A ruang hmuh hma kha chuan a la dam ka beisei reng a; mahse, vanduaithlak takin a hnuah a ruang kan hmu ta a ni,” a ti.
North Kivu region ram zau tak latu hel pawl, M23-in governor atana an dah, Erasto Bahati Musanga-a chuan Zirtawpni khan chhiatna thlenga dam chhuakte a tlawh nghe nghe.
Rubaya hi North Kivu-a M23-in an awp khaw eng emaw zat zinga mi an ni a, an pawl hi ram dang eng emaw zat chuan an thenawma Rwanda sorkarin a puih a nih an ring.
Rubaya hi khawvel puma coltan laih chhuah 15% chuang lak chhuahna hmun niin DR Congo-a laih chhuah zahve aia tam mah laih chhuahna hmun a ni bawk.
Metallic ore-ah hian tantalum a awm a, hei hi electronic device chi hrang hrangah capacitor siam nana hman thin niin khawvelah mamawhna a sang em em a ni.
An laih chhuah dan erawh a mumal lo hle a, a laitute hian he thil hlu tak hi an pawng laih tawp niin chanchinbu miten July, 2025-a an tlawh tum khan an hmu a. An hmunhma a chhia a, ram zau taka khuar lian tak tak siamin chhiatna a thlen a hlauhawm thu an sawi.
Kum 2024 atang khan M23 hel hian heng thil laih chhuahna khurte hi an thunun tan a. UN chuan anmahni hlawkna turin thil laih chhuahnaah hian chhiah an la thin niin an sawi.
DR Congo-a thil laih chhuahna chimah mi 200 chuang thi

