Site icon The Aizawl Post

HNAM DANG LAKAH A DUAI LO A; A TAKIN ZOFATE A HMANGAIHNA A LANTIR THIN

R.Lalhmangaiha
Bethlehem Veng

November ni 7, 2024 khan Mizo pa pakhat chu bazar atanga mamawh chakkhai a lei haw lam chu Delhi-a kawng peng thuam pakhatah vai taxi pakhat chuan a car khalh lai hnung lam chu a su bur mai a. A sutu zawk chu inthlahrunga ngaihdam dil tur awm zawk tak a nih laiin; motor atangin a chhuak a, a mi suta chu a àn khum nghal ta chiam chiam mai a. Mizo pa lah chuan vai laka duai ngailo a nihna lantirin inhnial buaina chu a thleng a ni ta mai a. Traffic an ti jam nasa hle a, kawng sirah car park tha hmasa te te dunin an buaina bul chu a intan ta der mai.
Mizoramah pawr tak mai a, ‘vai ka ngam, ka ngam’ ti fo thinte pawh vai ram khawpuiah chuan han pawr ve vak chu thil awl-ai lo tak a ni. Mizo pa tan pawh inphah hniam a, insiamremna neih pui mai chu a awl khawp ang. Mahse, Mizo pa huaisen chuan zam mai bik lovin biak tul a tihte a phone hmangin a be hmasa a. Delhi police-te pawh lo thleng khawm nghalin he lai hmuna duty CRPF hote pawhin Mizo pa chu a dik zawk tih an hre chiang a, CCTV atangin a dikzia an hmu vek bawk.
Vai ram police-te chuan vai taxi driver chu criminal case siamsak an tum ta mai a. A thiam zawk Mizo pa hnenah chuan Delhi police officer chuan, “Ka pu, he taxi driver hi engtia hrem nge i duh?” a ti a. Mizo pa thinlungah chuan kristiante Pathian atanga chhuak, khawngaihna leh lainatna, Mizo kristian rilru dik tak a lo lang ta tlat mai a. Taxi driver-in a va sut tak motor siam mante chawi a ngai ang a, taxi neitu/driver chhawrtu beng a thlen chuan a thinrim ang a, taxi driver chu banin, a chhungte chawm nana a ei bel ber, a eizawnna chu a tawp mai ang tih a hlauhthawnpui ta daih a. Delhi Police officer hnenah chuan, “Ngaihdam min dil duh chuan ka ngaidam ang” tiin a lo chhang a. Thiam lo zawk ni mah se, a tira pawr viau kha vai taxi driver chuan ngaihdam a dil tak avangin Pu K.Vanlalvena MP (RS) chuan a ngaidam ta a ni.
Amah Pu K.Vena hi vai ram khawpuiah pawh a huaisen a, mahse, Pathian a tih takzet tih chu a lang chiang hle. Ngaihdamna changtu nih hlutzia a hria a, amah ngei pawhin a lo tawng ve tawh fo bawk. Ngaihdamna hi amah hian chang lo se, Mizoram aiawhin MP a ni lo ang a, Delhi tlangah hian a awm bawk lo ang a, he mi nung ramah hian a awm ve lohna a rei tawh viau zawk mai thei tih chu a rilruah a lo lang ta hial zawk a. Kristian ringtu dik tak chu a lo va ni teh reng em.
November ni 13, 2024 khan a instagram-ah central reserve police force-ten tan zawk nei ang maia mahni ram leh hnam chhana duty Zofate Village Volunteer 10 lai an kap hlum kha khawvel hriatah na takin a dem tawh a, pawmzam harsa a tihzia leh mawhphurtute chungah dan anga action na taka lak a phutna Pu K.Vena hian a lo tarlang tawh a ni.
November ni 20, 2024 khan telephone-in national media palaiten Manipur buaina chungchanga a ngaihdan an zawt a. Manipur hi President’s rule-ah dah phawt rawh se, hemi hun chhung hian central team-ten army-te venna hnuaiah Manipur-a Meitei leh tlang mite chenna chin zawng zawng zir chiangin thliar hrang hmasa se la. Meitei luah chin zawng tan hian administration thar, ‘meitei land’ din ni se. Zofate luah chin zawng tan administration hran siam ni bawk se a lo ti a.
Media-te chuan President’s rule-a dah a duhna chhan zawt letin, chutianga dah a nih loh chuan buaina hi Manipur state sorkar leh police-te tihtawp phak a ni tawh lo. Manipur police-te aiin Meitei leh tlang mite ralthuam neih inbelhkhawm chu an chak zawk daih tawh a. Central Military Force-te lo chuan an titawp thei tawh loh tur thu Mizoram MP (RS) chuan a lo chhang.
Parliamentary Leaders Meeting November ni 25, 2024 khan Manipur buaina tihtawp nan President’s rule-a dah a tul thu sawi nawn lehin, Mizoram MP ni chunga Manipur chungchang a sawi fo chhan a sawifiah a. British lo luh hma atanga Mizo hnahthlak hnam hrang hrangte Manipur-a an chen tawh thu te, Manipur-ah hian Mizo hnam peng hrang hrang nuai(h) ruk chuang an chen mek avanga an harsatna chu sawi chhuak thin anih thu a sawi a.
Nikum May thla atanga tun thlengin pawisawilo nunna tam tak a luanral tawh thu leh Manipur-ah central sorkarin direct-a hma a lak theih nan President’s rule-a dah chu hna pawimawh hmasa ber a nih thu a sawi.
Mizoram chheh vel Myanmar leh Bangladesh Chittagong Hills-ah te inkahna a la awm reng thute sawi chhuakin, raltlan tam tak Mizoramah an awm mek a, chung zingah chuan naupang tam tak enkawl ngai an awm thute a sawi a. Shillong leh Gauhati-a UNICEF awmte chu a tangkai phak loh avangin Mizoramah ngei UNICEF din turin central sorkar chu na takin Pu K.Vena hian a nawr bawk a ni.
Tlem lai deuh tawh khan Thinghlun daiah Thangram Indigenous hovin cultural meet an buatsaihah Chief Guest-a a tang tur kal lam chu Assam police-ten an state-a luh phal lovin ramriah, ramhnuaiah an lo dang tlat mai a. Kir leh ngei ngei turin an lo ti a. Assam police pawh an thinrimin boruak pawh a sang viau. Zing dar 8:00 bawr vel atangin an dang tan a. Amah pa sehhel tak mai chu kir duh lovin, vai police dan mai mai nih kha tlawmah a la tlat a, kir a tum lo bur mai, motor chhungah a thu lui tlat a. Chawhnu dar 1:30 pm velah chuan an chhuah ta tawp mai a. An chhuah hnu chuan Assam ram chhung Shingla Valley-ah ‘Thangram Cultural Festival’ ah khuallianah a tan lai chuan, amah Pu K.Vena vengtuah Assam police ho kha an tang ta daih zawk bawk a nih kha.
Assam nen kan buai a, ramriah inkapin Assam police engemaw zatin nunna an chan a, kha ti taka state pahnih inkarah kan boruak a sosan hle lai khan Parliament tualah media -ten interview lo neih puiin, ‘If they come again, we shall kill them all’ huaisen taka lo titu kha amah Pu K.Vena tho hi a ni. Assam police leh CID-te pawhin Delhi-ah Mizoram MP (RS) chenna chu luahchhuah tumin an veh reng bawk a nih kha.
Pa danglam tak mai, Mizo Nationalism-a chiang em em, rilru huaisen tak, zohnahthlak hnam peng hrang hrangte insuihkawma rorelna pakhat hnuaia awm thupui reng, politics buai avanga state pawna kan uanau mangangte tana ama theihna zawnah chawl lova hma la mar rengtu chu amah Pu K.Vena hi a ni.

Exit mobile version