India-in Myanmar inthlan turah zalen leh dik duh
India chuan a thenawm, Myanmar-a inthlan huaihawt leh kalpui dan langtlang lo leh awmze awm tawk lo nia sawi a awm mek laiin zalen, dik leh tha taka inthlanga mipui rorelna din lehna tur atan a duh tih a sawi.
Myanmar-a sipai kaihhruai sorkar hian an ram inthlan thawh thumna neih turin a puang tawh a. December 28-ah tanin January-a zawh tur a ni a. Kar hmasa atang khan Hong Kong, Singapore, Chiang Mai leh Bangkok bakah ram danga an embassy-ah chuan ram pawna awmten vote an thlak tan tawh.
Hetih lai hian an rama township 220 awmah 274-ah chauh inthlan hi neih tur a ni a, hei hi sipai sorkarin anmahni duh lotute laka hmun tam tak an chân tawh tih a lanna a ni.
External affairs ministry thupuangtu, Randhir Jaiswal-a chuan Thawhtannia kar tin thuthar lakhawmtute a kawmnaah, “India hian Myanmar-a mipui rorelna a awm lehna atana kawng a zawh hi tha ati a, politic-a tel zawng zawngte an inhnamhnawiha inthlan pawh tha taka dan dik taka kalpui a nih theih ngei a duh a ni,” a ti.
Inthlan chu zalen, dik leh tluang a nih ngei tur thu a sawi a. “India chuan muanna kawng hawia inbiakna leh nun pangngaia Myanmar a kir lehna tura puih zel a inhuam a ni,” tiin Jaiswal-a chuan a sawi.
Jaiswal-a hian India chu Myanmar-in khuarel chhiatna a tawhah pawh a thawk chhuak hmasa a ni thin tih a sawi a, heng zingah hian March thlaa lirnghingin a sawia mi 5,000 chuang an thih tum pawh kha a tel tih a sawi.
“Mipuite chhawmdawl turin mi tam tak kan intir a. Puihna thil leh damdawi kan thawn a, damdawi in pawh kan sa chawp a ni,” a ti.
“Mipui nun a pangngai leh theihna turin puih zel pawh kan inhuam reng a ni,” a ti bawk.
Inthlan lo awm turah hian dik takin inthlan a nih leh chuan loh rinna a lian nghal hle a. Kar hmasa khan sipai sorkar hnuaia awm, Union Election Commission chuan khaw 1,585-a inthlan tur chu a titawp a. September thla pawh khan inthlan huaihawt an lo tiam tawh hi national parliament bial sariha pakhat vel zelah neih a ni dawn lo tih an lo sawi tawh bawk.
Human Rights Watch (HRW) chuan Myanmar-a sipai sorkarin December, 2025 leh January, 2026 inkara inthlan a huaihawt tur chu ‘zalen, dik leh fel fai’ a nihd awn chuan loh avangin hnawl turin ram dangte an ngen.
HRW hian February, 2021-a sipaiten thuneihna an chan atang khan awmze nei takin dan an thiat leh mipui rorelna an thiat a, inthlan hmain mi tihduhdah leh tharum thawhna an thlen nasa niin an sawi bawk.
Sipaite hian inthlan hma lawkin dan thar an siam bawk a, hetah hian inthlan duh lohna lantir leh sawisel chu kum 10 thleng lung in tan theihin an ti.
Sipaiten thuneihna an chan hnuah Myanmar-ah hian anmahni duh lotu mipui tangrual sipai leh chibil hel nen an indo nasa a. Sipai duh lotu tam tak leh Aung San Suu Kyi telin politician lawk tak tak an man bawk.
Sipaite hian mipui tama hmunte la thunun mah se anmahni dotute hian ram zau tak an laksak tawh a, Bangladesh, China leh India nena an inrina leh inkalpawhna tam zawk an thunun tawh bawk.
India-in Myanmar inthlan turah zalen leh dik duh

