India chuan June 1 atanga furpui intan hnuah ruahtui beisei aia 20% a tlem a la dawng chauh a, chu mai bakah ruahtui pai thei rain-bearing system ten June 12 leh 18 inkar chhungin hmasawnna an nei lo tiin Indian Meteorological Department (IMD) chuan a tarlang.
Mahse, furpui chuan hmun thenkhat Maharashtra, Chhattisgarh, Odisha, coastal Andra Pradesh, northwest Bay of Bengal, Bihar leh Jharkhand ah te chuan ni thum ni li chhung velin hmasawnna a hmuh hmel tiin weather department chuan a tarlang.
India chuan June 1 atanga 18 chhung khan ruahtui 64.5 mm a dawng a, chu chu long period average (LPA) 80.6 aiin 20% laiin a tlem zawk a ni.
June 1 atang khan northwest India chuan 10.2 mm ruahtui dawnga chu chu normal aia 70% a tlem a ni a, central India in 50.5 mm dawngin chu chu normal aia 31% a tlem a ni bawk a, south peninsula in 106.6 mm dawngin chu chu 16% aia tlem niin est leh northeast India in 146.7 mm dawngin chu pawh normal aia 15% a tlem a ni bawk.
Southwest monsoon India-in furpui a tih chu May 19 khan Nicobar Islands atanga intan in May 26 khan Cyclone Remal te nen India chhim leh central Bay of Bengal te chu a tuam zui a ni.
May 30 khan Kerala leh northeastern states a thleng bawk a, normal aiin monsoon hian ni hnih atanga ni ruk velin a thleng hma a ni.
June 12 khan Kerala, Karnataka, Goa, Andra Pradesh leh Telangana a tuam chhuak a, southern Maharashtra hmun tamzawk leh southern Chhattisgarh hmun thenkhat leh southern Odisha te a tuam bawk a, sub-Himalayan West Bengal, Sikkim leh northeastern state tin a tuamchhuak bawk.
“Khata tang khan monsoon-in hmasawnna a neih belh lo va, hmarlamah June 18 khan Navsari, Jalgaon, Amravati, Chandrapur, Bijapur, Sukma, Malkangiri leh Vizianagaram te a thleng chauh a ni” tiin IMD te chuan an sawi bawk.
IMD te chuan India rama meteorological sub-division 11 ah ruahtui normal atanga excess rainfall June 1 atanga 18 chhung khan a tawng a, sub-division 25 ah te chuan ruahtui beisei nasa takin dawng lovin an awm thung. Hei vang hian June a average rainfall chu below normal (92% of LPA hnuaiah) ni tura ngaih a ni.
Southern pensilna leh northeast India hmun thenkhatah thung chuan above-normal rainfall beisei a ni thung a, below-normal rainfall chu northwest hmun tam ber central India nena inzawmna lai leh northeast India hmun thenkhatah te beisei a ni thung.
IMD te chuan may thla khan hrilh lawkna an neihah India monsoon thla li chhunga June atanga September chhungin ruahtui tla tha tak 106% of the LPA a dawn beisei a ni an lo ti tawh thung a.
May thla khan northeast India ah below-normal monsoon rainfall an beisei a, northwest ah normal leh central leh south peninsular region-ah above-normal an beisei a ni.
India core monsoon zone ruahtui ring bur agrilculture areas ah te chuan kumin hian above-normal rainfall dawng tura ngaih a ni thung niin Met office chuan a tarlang.
Monsoon hi India agricultureal landscape atana pawimawh chungchuang niin net cultivated area 52% chu ruahtui tlaa innghat bur an ni a. Chu mai bakah tui in tur dahkhawmna reservoirs leh power generation atana pawimawh a ni bawk.
June leh July chu agriculture tana furpui hun pawimawh bera ngaih niin a chhan ber pawh kharif crops te tana hun pawimawh a nih vang a ni.
Scientist-te chuan El Nino condition a la awm reng thu sawiin August-September thlaah La Nina a intan an beisei thu an sawi bawk. El Nino hian monsoon thli tichak lovin India ramah ruahtui a tlak tlem tir a, La Nina hi chu El Nino kalh hlawk niin ruahtui tla a siam tam thung.
India ramah ruahtui beisei angin tla lo

