Zoremi Hmar Zote
Fûr khaw thiang, thing leh thlâi leh engkim mai thar sur khawpa van ruahtui malsawmna kan dawn hun, fûr khaw hnâwng zual kimki tanin Mizorama kan hun neih zinga nuam ber mai, favang hun kan chên chho mek a, thlasik tantir kan nang leh chu a ni ta dér mai. Lunglengmi tan chuan di ngaia rùm vawng vawngna hun, fam ngaite thinlai titho thar a, hrehawm leh nuam inkawp awmchhun ni maia mawi lunglennain senthi zunzâm fan a, pehhel ngaihna awm lo nunhlui ngaih lo thàr leh thinna hun, sik leh sa nawm hun lai ber, he vangpui hun nuam tho hian alawm ka lung min lèn thin ni!
Kum nga dana neih thin ‘Inthlanpui’ kan tih mai thin chu Pathian khawngaihna leh kaihhruainain muanawm takin kan zo fel áwrh a ni a, social media lamah pawh fiamthu deuh leh fiamthu em em lo pawha inbeihna a nasa thawkhat hle. Hun kal tawhte han thlira thil duhawm tak lo lang ta nia ka hriat chu, party tana tang ngawr ngawr, an thu ken leh hna an lo thawh tawh dan lam eng hu-a ngai lo va. party ruh kawl nih duhnain a chiah ruih phût mai ni ringawt tawh lo, ro lo rel tawhtute hna thawh thlir nachang hria leh, la rêl ve lo en chhin duhna nei ta te an tam ta deuh niin a lang a, hma sawnna chi khatah ka ngai a ni. Nutling patling ngaihven tura dah deuh tawp mai thin kan thalaite pawhin kan ram tan tiin an han in-candidate ve ta hial mai a ni a, ram hmangaih avanga mahni ngei inpe-a an pên chhuahna hi thil ropui tih loh rual a ni lo ve. Chu mai a la ni lo, kan thalai ten ngaihdan tha leh kamchhuak tha tak tak an nei ta sup sup mai bawk a, ram vei nachang hria thalai, ka lo awh rûk thin em em pawh kan nei ve ta nual niin a lang a, lawmawm ka tiin hlu ka ti tak zet a ni.
‘Mitha ni-a kan hria a nih chuan, eng party pawh ni se vote mai ila’ tih hi ka thupui deuh a ni thin a, chutiang rirlru pu-a vote kan thlâk theuh a nih chuan kan ram hruaitu tur hi kan thlang sual theiin ka ring lo thin a ni. Party hrang hrangah mitha tam tak an awm theuh a, hming hliau deuh pawh an kawl vek tho; hetah tak hian a nia party tana tan bur a him lohna chu. Congress sawrkar lai a ni emaw, MNF a ni emaw, a tlângpuiin mipuite hian an hna thawh that sawi lovin, an thil tum an sawi zing ami, an tihhlawhtlin theih/hman tak ngang loh ang te kan sawi vul tlangpui a, kan ram tana an thil tha tih chu ‘a tur ve rêng’ angah ngaiin, an hnathawh kawr inbelah chil kan chhâk hreh lo. Thutiama ding lo, hna thawh that sawi tur beitham tak meuh, dem loh theih loh chu an awm ngei a, kan hre tho; mahse an zavaia ar chuk tui lova kan chhuah bawih bawih mai thin hi chu sim tum ve ila a thain ka ring deuh. An dinhmunah hian ding ve ta ila eng nge ka an ve ang ti a, mahni-a inchan te pawh zir ve ila, kan ram min hruaitu, kan duh taka kan thlan an nihna hi zahsak a, demna tur leh sawiselna tur ngawt zawng lova, khua leh tui tha, an hna thawhte thlâwp a, dawm kangtu nih i tum zawk ang u hmiang.
Politician-te hmanga fiamthu thawh te, sawisel leh dem chu khawvel dan a nih rualin, mi ram, keini aia changkang zawkte chuan an ram hruaitute chu a hunah chuan an zahin, dân leh dûn an pawisa a, thu an awih tlat. Sawrkar pawisa sem nghah chu sawi loh, sawrkar puihna tel hauh lova mahni puala farm neih te, kawng hrang hranga eizawnna ngelnghet neih an tum em em a, an taimain an tum a ruh a, kum 18 tling tawh hna thawk lo chu hmuhsitawmah an chhuah thei nia! Nau no pawm emaw, tar in awm te an nih ngawt loh chuan hna an thawk vek mai a, mahni intodelh an thupui tlur mai a ni. Chuti chung chuan ruihhlo ngawl vei leh khawlaia vakvai an tam em em tho a, sawisel bo ram an din thei bik chuang lo. Kan hruaitute han dem vak vak dawn pawh ni ila India ramah pawh kan state bikah phei chuan chenna in nei lova vakvai êm kan la awm hleinem. Ram dangah, pawisa duh avanga a sem theitu tur nia hriat vote ten, an dawn leh si loh avanga thinrim a, zah nachang hre miah lo leh ram hmangaih miah lo an nih hre miah lova an râk chiam chiam thin leh thin loh tak hi chu ka hre bik chuang law…an lo ni ve a nih pawhin zah nachang an hre bik em tih pawh ka hre chuang lo.
Inthlan result a lo chhuak ang a, mipui ten tha ber tura kan hriat kan thlan khawm an ni dawn. Hruaitu dangte ang bawkin kan ram leh hnam tan hna thawh kawr inbelin an theihtawp an rawn chhuah leh dawn a, Lal Isua meuh pawh fel famkima puang thei lotu khawvel nunrawng hian famkim turin a duang bik dawn lo tih hriat tur a ni. Rorel lai nawr kaltu pawimawh ber chu opposition party an ni tih hi a dik thlap a, chutih rualin ram tana an hna thawh thatte lo lawmsak a, ram enkawlna kawnga phûr taka tang sauh sauh thei tura pui theitu, fuih theitu chu mipuite kan ni tih hi i hre reng ang u. Kan beisei ang diak diak an lo phâk ta lo a nih pawhin khawi ram mah hian an ram mipui za-a za te tilungawi kim vek thei hruaitu an nei thei bik lo tih pawh hi kan vawng ve tur a ni ang. Mahni chhungkua chu sawi loh, mahni chauh pawh inenkawl fel hlei thei lovin a hun leh nun pum ram tana hlân a, rilru leh thinlung zawng zawnga Zoram tana meichher kengtu, a theihtawpa mei chhawm nung hram hramtu lo sit ve chiam chiam a, hming dukdak lo pui pui phuahsaka kam chhe tleuhna atana hman hi ‘Mâwlna chi khat thluaka lût’ natna a ni. Kum 20 chhung pawha kan ram tana thil tha kan tih loh tur kha, kum nga chhungin an thawk hnem fê tih hriat tur a ni.
Khai le, vangpui lunglen lam hawi teh ang. Lo nei mi tan May thla velah hlo thlawh pui hmasa ber, hnuhpui an thlo va, an thlawh fai saa hnim lo to thar leh chu June thla velah an thlo leh a, hei hi ‘hnuhhrâm’ an ti thung. Hnuhthual an han nei leh thuak thuak a, pawhchhiatin a zui a, hlim leh lawm takin Lo an zo tawh ta thin a, kan hriat phâk ve chinah pawh Lo zo tur chuan sa leh chawhmeh tuihnai deuh kengin, a nei zo phei chuan Tape Recorder te, =ingtang nen an ri búng bûng thin. Favang lai hi buh seng hun nghaka engthawl taka an awm ve theih hun a nih avangin ‘favang àwllèn’ tiin hming an phuah nghe nghe. Thlasik rim nam kan hlat tawh lo tih hriatna tha ber chu Pâng kung a par leh par loh a ni deuh, Pâng hi September thla velah a hnah engin a lo ro a, an tîl a; November velah mawi takin an rawn pâr ta thin a, Pâng a pàr chuan thlasik a ni tan tihna a ni a, thlasik a nih tan chuan Masi a hnai tihna!
Thlâm bul velah Derhken leh Hnahsîn, Zamzo leh Nuaithang, Chuailo pâr te an vul mawi em em thin a, nû feh haw-in an Emping tlângah an thiat vul chúk thin. =hiante nen nu te feh kan han hmuak a, Thosi leh Vaihmite kârah kan inbêng ve khàt khát a, a sawitu nih inchuh ang maiin kan titi bawrh bawrh a, kal leh tlân fawmin hah pawh hre lovin kan infiam a, kan ri chêl chûl mai thin. Mi nû an haw sup sup tawh hnu-a nû te an rawn lan ve vat loh phei chuan nute nghahhlelh a tizual a, an lo haw ve tawh dawn lo emaw tih hnu-a nû te rawn lang vein min tihhlim thinzia tak kha aw! Lawm em emin kan lo zuang ter ter a, Lêngser rim nam veng vengin an êm an han nghat a, kan phurh zawh ve tawk ang ang te kan han chhâwk ve a, hmeichhe naupang chuan an pangpar hawn mawlh kha kan ngai pawimawhin, kan phur tel ngei ngei thin.
Tunah zawng heng rualhlui leh nun hluite hi tawn leh ni a khât ta a, tu dang mah ngai lova ka tleipui ka thiante ngaih a zual hle e. =hen ten khiang awiin mual hran tlâng hran an lo bêl ta a, then ten puini lawiin thlafam rihsang an lo kâi ta. Ngaiin âu mah ila koh kir theih rual an chang ta lo. Sûl liam hnu leh hlui nun ngaih lunglen hi a nâ a, hrehawm tak, nuam tho si chu vangpui lunglen hi a ni ta mai awm e a!