Site icon The Aizawl Post

Kuki pawlin kawngpui hawn tura tih remti leh lo

Kuki pawlin kawngpui hawn tura tih remti leh lo
Tun hnaia sorkar laipui nena indawr, Kuki Zo Council (KZC) chuan zalen taka National Highway 2-a vei vel phal tawh tura sorkarin a puan chu a ni lo tih an sawi.
KZC hian sorkar laipuiin thuchhuah siama, ‘zalen taka National Highway 2-a veivah leh ni tin mamawh phur kaltir turin inrem a ni’ tih tar lan chu a dik lo tih an sawi a ni.
KZC hi Delhi-a union home ministry hotute nen indawra tel zinga mi niin sorkar laipui hian hel pawl 24 nen beihpui thlak chawlhsan tura inremna, suspension of operations (SoO) agreement an siam tih a puang nghe nghe.
Hetih lai hian KZC chuan Thawhtanni khan thuchhuah siamin ‘Meitei leh Kuki-Zo inkarah inremna siam engmah a la awm lo’ tih tar langin ‘buffer zone’-ah Meitei emaw, Kuki emaw an lut tur a ni lo tih an tar lang.
KZC thuchhuah hi Thadou Inpi Manipur (TIM) chuan chhang let nghalin kawngpui chu sorkar laipui ta a ni a, hetianga zawh phal loh hi khua leh tuiten zalenna an neih (fundamental right) palzutna niin an sawi.
TIM hian Thadou mite chu National Highway 2 dang zawng emaw, pung khawma eng emaw huaihawt zawnga che lo turin an chah nghal a. Buaina siam thei ang chi pawh social media-a tar lang lo turin an ngen bawk.
Meitei pawlte pawhin fundamental right-a miin zalen taka chet vel theihna a neih chu hel pawl leh mi mal pawl, sorkarin a hriatpui lohten an palzut niin an sawi.
“Manipur-a national highway-te hawng leh khar thei hi India sorkar ni lovin mi mal pawl an ni ta angin a lang mek a. Danpuia miin fundamental right a neih chu sorkarin thuneihna a pek loh hel leh tuten emaw dangin an palzut a. A dik lo va, a pawm theih loh a ni,” tiin Meitei Heritage Society (MHS) chuan a sawi a, home ministry chu thil tichiang turin a ti.
Thawhtanni khan KZC hian National Highway 2 hawn emaw, zalen taka tei vel phalna emaw an pawm lo tih ans awi.
“Kan ngen chu Ministry of Home Affairs (MHA)-in thu a pek anga Kangpokpi-a chengte venhin hna thawktute nena an thawhhona huang zauhva him taka National Highway 2-a an kal vel theihna chauh a ni,” an ti.
“KZC chuan buffer zone hi an zah a, bawhchhia an awm chuan himna leh muanna an tichhe thei dawn a ni,” tiin Churachandpur-a awm pawl hian an tar lang.
Kar hmasa khan SoO ziaktu hel pawl 24 telna pawl lian pahnih, Kuki National Organisation (KNO) leh United People’s Front (UPF) chuan KZC-in zalen taka vei vel an duhna hi Kangpokpi huam chauh a nih thu an lo sawi tawh bawk.
TIM chuan Thawhtanni khan SoO inremna ziah a nih hnuah a ziaktu pawlte hian an zawm tha a, kawngpui dan emaw, buaina siam emaw an duh lo niin an sawi ve thung.
Mipuite chu muanna vawng nunga National Highway 2-a zalen taka vei vel theih chu mi tin thatna tur a nih avangin venhim hna thawktute thawhpuia a tibuai zawnga awm lo turin an ngen bawk.
Manipur-a phaizawla awm, Meitei leh tlangrama awm, Kuki hi May, 2023 atanga intihbuai tawh niin mi 260 chuang an thi tawh a, mi 50,000 dawnin an in leh lo an chhuahsan phah bawk a, tharum thawhna zualpui awm tawh lo mah se tun thlengin inremna a la awm lo va, neuh neuh an la nei reng a ni.

Exit mobile version