Kum 2025-a Brazil-a Amazon ramngaw kang chhia chu a hma kum chiah aiin a zim hle tih ramngaw thiah thlithlaitu pawl, MapBiomas chuan a sawi.
MapBiomas report-ah nikum khan Brazil-a Amazon hi hectare maktaduai 3.1 a kang chhia a, a hma chiah kum kha chuan hectare maktaduai 15.8-a zau a tling.
Kum 1985-a MapBiomas-in a chhinchhiah tan atangin khawvela rainforest zau ber hi a kan chhiat zim ber tum a ni.
Kum li kal taa President Luiz Inácio Lula da Silva-a’n inthlan a chuh lai khan Amazon hum chu a tlangaupui nasat ber pakhat a ni a. A chhia a zim hi October thlaa inthlan leh hun atana campaign-na tha taka tling tura ngaih a ni.
Kum 2024 kha Amazon kum 20 chuang kal ta chhunga Amazon a kan chhiat zau ber tum a ni a, Copernicus Climate Change Service chuan ‘sik leh sa uchuak leh mihring khawih vang’ niin a sawi.
“Kum 2025-a kang chhe zat hi he rama ram kang chhia hi a tihtlem theih tih chiang taka lantirtu a ni,” tiin Amazon Environmental Research Institute (IPAM) researcher, MapBiomas-a co-ordinator ni bawk, Vera Arruda-i chuan a sawi.
“31%-a a tlahniam hi kum 41 chhunga Amazon a kan tlem ber a ni a, chanchin lawmawm a ni a, chutihrual chuan hetiang renga kal tur leh invenna kan kalpui zel a ngai a ni,” a ti.
MapBiomas report-ah hian Amazon chauh lo pawh, Brazil pumah kum 2025 khan ram kang a tlem tih a lang.
Kum 2025 khan Brazil-ah hian hectare maktaduai 12.7-a zau kangin kum 2024 kha chuan hectare maktaduai 30-a zau a kang.
Chhinchhiah china Brazil-a ram a kan chhiat zau ber chu kum 2007 kha niin hectare maktaduai 30.7-a zau a kang.
Amazon ang chi, tropical rainforest-te hi rannung maktaduai chuang awmna niin khawvel lum zel tur vengtu pawimawh tak an ni.
Kum tam tak chhung lo atana leh thing lak nana thiah a nih nasat avang leh sik leh sa inthlak nasa avangin a kang chhe nasa hle a ni.
President Lula-a’n thuneihna a chan veleh a thlak tak, Jair Bolsonaro-a’n a kalpui dan a thlak nghal a. President chhuak ta khan Amazon-a lo neih leh thil laih chhuah tamin retheihna a tihtlem a beiseiawm thu a sawi a, mi tam takin ramngaw thiah a tam phah niin an ngai.
Kum li a sorkar tura kum thumnaah chuan Amazon ramngaw thiah chu 75%-in a pung hman a. January 1, 2023-a Lula-a’n a thlak khan ‘kan tum chu Amazon thiah zero-a dah a ni’ a ti nghal a ni.
Kum 2025-ah Brazil-a Amazon kang chhia a tlahniam nasa

