Ladakh buaina bula puh
Wangchuk-a Jodhpur tan inah sawn
Nilaini kal taa Ladakh khawpui, Leh leh venhim hna thawktute innawr buaina thlenga mipui fuih phurtu bera thuneituten an ngaih, climate activist Sonam Wangchuk-a chu man a nih hnuah Jodhpur Central Jail-ah Pathianni khan sawn a ni.
Wangchuk-a hi National Security Act (NSA) tlawhchhana man niin a thu sawi leh a video thehdarh avangin Nilainia mipui inhawr khawm kha thleng leh tharum thawhna thlenga puh a ni a, mi pali thiin mi dang 80 chuangin hliam an tuar.
Ramon Magsaysay Award pawh lo dawng tawh, Wangchuk-a hi Zirtawpni khan NSA tlawhchhan hian Leh-ah man a ni a, an manna dan hmang hian a chungchang ngaihtuah lo pawha kum khat lung in tan theihna a ni.
Delhi-a hruai nghal a ni a, venhimna khauh tak hnuaiah Rajasthan panpui leh a ni a, Jodhpur Central Jail-a thuneitute chuan Air Force Station atanga phurh thlen a nih hnuah ward hran siamah dah a ni tih an awi.
Directorate of Information & Public Relations (DIPR), Ladakh chuan Zirtawpni zana thu a chhuahah Wangchuk-a hian ‘ram himna tiderthawng thei zawngin hma a la’ nia tar langin Leh-a kawl reng chu vantlang tan a tha lo zawk niin an sawi.
Sorkar thuneitute chuan Wangchuk-a hian Arab Spring leh tun hnaia Nepal-a mipui thinrima inhawr khawm behchhanin mipui tiphur thei zawngin thu a sawi a, ‘mi kaihruai sual thei video’ a tichhuak bawk niin an sawi a. Heng a thiltih leh sawi hi Nilainia mipui pungkhawmin sorkar building, lirthei leh BJP pisa an hal chhan kha niin an tar lang.
Ministry of Home Affairs (MHA) pawhin Ladakh thuneitute ang bawkin Wangchuk-a thiltih chu mipui inhawr khawm fuihpawrhtu niin a ngai a. Ministry hian a tlawmngai pawl din, SECMOL-in FCRA licence a neih chu hlihsakin ram dang atangin suma tanpuina an dawng niin a sawi a. CBI pawhin a din dang, Himalayan Institute of Alternatives Ladakh (HIAL) pawh a chhui zui mek bawk.
Buaina a chhuah nia ni 35 chhung chaw a nghei titawp, Wangchuk-a hian an puhna hrang hrangte chu dik lo vek a tih thu a sawi a, an man ve ngawt pawh ‘amah ngawr ngawr bitum’ nia sawiin mipuite chuan state neih leh an phut a, dan anga Sixth Schedule hmanga inhumhimna an duh mai zawk niin a sawi a. “Heng thil hi mi hausa leh sumdawng lianten Ladakh ram an thlithlai reng duh lohna avang chauhva chhuak zawk a ni,” a ti.
A u, Phunsong Wangchuk-a pawhin an puhna hi a dik lo tih sawiin a nau chuan a thil phut lantirna reng reng muanawm tak zelin a ti thin tih a sawi a. “Kum nga liam ta chhungin chaw pawh vawi nga vawi ruk a nghei tawh a. Lung ina dah hian a hmalakna a tihtir loh phah dawn lo va, inkhung hranga inngaihtuah fimna hun bakah thu ziah leh chhiarna hun remchang a ngah zawk dawn a ni,” a ti.
Leh-a hian Nilainia buaina chhuak avang hian Pathianni thleng khan curfew puan a la ni a, mobile internet service pawh tihtawp a ni a. Sikul leh college pawh Inrinni thleng khan khar a la ni a, mi 60 man an ni tawh bawk.
Ladakh buaina bula puh Wangchuk-a Jodhpur tan inah sawn

