Aizawl district huam chhunga kawng laih mekna hmun hrang hranga leivung paihna tur hmun (Designated Spoil Bank) contractor-te’n an rawt chu tun hnai khan pawm a ni a. Leivung paihna tur hmun ni lo hmun danga leivung paih an awm a nih chuan, a mawhphurtute chu dan anga hrem theih an ni.
Hemi chungchangah hian District Level Monitoring Committee on Environment (DLMCE) chuan mipui ngenna an siam a. Chhun zan zawmin heng kawnglaih hnathawhna hmun hrang hrangte hi DLMCE-in a vil reng theih loh avangin; kawng laih mekna hmun huam chhunga Local Council/Village Council, YMA, khawtlang thatna tura din pawl hrang hrang leh mipuite pawh heng kawng laihna hmun hrang hrangah hian leivungte hi a paihna tur hmun dik takah paih a ni ngei em tih lo enpuia, thu zawm lote chu thuneitute hnena thlen vat turin mipui an ngen a ni.
Tuna leivung paih phalna hmun bik (Spoil Bank) hi document lamah ziakin chhinchhiah fel vek ni mah se, kawngpui dunga ‘leivung paih phalna’ leh ‘leivung paih phal lohna’ chin mipui kawngkal ten awlsam taka an hmuha an hriat ve zung zung theih nan kawngpui sir (kawng kam)-ah langsar takin chhinchhiahna dah a pawimawh dawn hle niin a lang. Hetianga chhinchhiahna fiah leh fel tak tarlan a nih chuan, kawngpui dunga lirtheia veivakte tan pawh tlan pahin awlsam takin dan bawhchhiatna an hmuchhuak ve zung zung thei dawn a ni.
Kawng laihna leivung paih chungchang hi kan buaipui rei ta hle mai. Leivung paih danin a zir loh avangin ruah a surin luiah leivung tam tak a lut a, lui tui a nut nasat avangin thlitfim theih a ni lova, mipuiin tui lamah harsatna kan tawh phah a, kan phun luai luai thin a nih hi. Lui tui chauh pawh a ni lova, leivungin thing leh mau tam tak a chhilh bo a, environment khawih chhiatna nasa tak a thlen phah bawk. He harsatna sutkian tum hian he lama mawhphurtu leh thuneitute pawhin ngaihtuahna an seng reng a, tunah chuan leivung paihna tur hmun bik te ruahman a ni ta a, a vilpui turin mipui (mi tin) an sawm a, an ngen a ni ber mai.
Hei hi mipui lam pawhin ngaipawimawh ila, kan ram leilung a chhiat a thatah mawhphurhna kan inpek thiam poh leh kan ram hi a nuam mai dawn a. Dik lo taka thil titu leh dan bawhchhetute kan en liam mai mai hian, keimahni pawi kan sawi zawk a ni tih hi kan hriatthiam a hun takzet tawh a ni.
Leivung paih leh mipui

