Site icon The Aizawl Post

Lengpui/Sihphir ram hralh sawrkar kutah awm Mantang ei nia min puhtute hian CBI ko lut se: – B Lalchhanzova

Indian Air Force hnena ram hralh nia sawi chu ZPM sawrkarin hawh tir (lease) turin a tifel tawh a, sawrkar kutah heng ram ho hi a awm tawh niin Land Revenue minister B Lalchhanzova chuan a sawi a. ZPM sawrkarah mantang ei ve tu an awm ni awma puhna chungchangah, hetianga puhtute hian CBI chhui turin complaint thehlut se an duh hle tih a sawi.
ZPM Media Committee chairman B Lalchhanzova’n thuthar thehdarhtute a hrilh danin, 2019 July 15 khan Hqrs. Eastern Air Command IAF chuan Mizoram sawrkara Revenue secretary hnenah Lengpui Airport chhehvelah leh Lungdai tlangdungah ram duh ang an hmu a, DC Aizawl hma la tura hriattir tur leh NOC (no objection cetrtificate) an mamawh thu a hriattir a. Revenue Department hian 2019 July 18 khan DC Aizawl hnenah hriattirna pe in, a tul anga survey tur leh report pawh Hqrs. Eastern Air Command Shillong hnena thehlut turin a ti a ni. IAF-in Ministry of Defence atanga ‘in principle approval’ an hmuh thuai chu thil tul tak a ni, tiin, addl.DC Aizawl chu a tul anga lo bawhzui turin khatihlaia MNF sawrkar chuan a ruat tih a sawi a ni.
2019 September 26 khan DC Aizawl chuan Hqr. Eastern Air Command hnenah ram man square feet-ah Rs 185 a chhut a ni a, in principle approval a awm tawh a, ram lak tur hmun hi ram hman tangkai loh (barren land) a ni a, khawtual miten harsatna an siam loa, environment clearance leh rehabilitation pawh engmah tih tul a awm lo, tiin lehkha a thawn a. Addl.DC Aizawl chuan Command Airforce Defence Office Shilong hnenah 2020 June 10 khan NOC a thawn tih a sawi.
2021 September 2-ah DC Aizawl chuan Defence Estate Officer (DEO) Guwahati hnenah GPS coordinates sa thlap survey map thawnin, ram neitute leh khawtlang aiawhte nen an thilphut a sawiho pui tawh tih a hriattir a. Hemi tum hian an phut, sawisel an neih, ram documents & records endik ho a ni a, ram man tur sawifel a nih thu lAF hi a hriattir tih a sawi a. DC/ addl.DC Aizawl kutah indawr leh hmalakna tur thuneihna sang tak pek a nih avangin “out-right purchase of land leh negotiations” chu DC level hian hma an la zui ta zel tih a sawi.
RFCTLARR Act 2013 Sec.9 leh Sect.40 tlawhchhanin state sawrkar chuan thuneihna a neih angin social impact assessment (SIA) chu national security thil a nih avang leh a hmanhmawh thlak avangin, danin a phal angin SIA hi an exempt tih Revenue minister hian a sawi a. Ram chu compulsory-a acquire turin preliminary notification section 11-in thuneihna a pek angin, 2025 May 15-ah Revenue department chuan a chhuah tih sawiin, “IAF an hmanhmawh avangin Section 11 (5) in final/ declaration (notification) chhuah hmaa preliminary notification-in a phutte chinfelna atan thla hnih chhung IAF hian sawrkar a ngen a, ram neitute nena an inbiakrawn fel tawh thu an sawi avangin phalsak an ni,” a ti.
DC Aizawl-a an thu hriat duh te an zawh hnu ah, an chhanna lungawithlaka ngaiin department hian 2025 July 22-ah final land acquisition notification a chhuah ta a. Chhuah a nih hnu hian, land compensation award chu DEO Guwahati-in DC Aizawl account-a a deposit tawh tih 2025 July 9 khan a rawn hriattir a; DC Aizawl hian July 24-ah sawrkar approval a dil ta zui a, August 1-ah sawrkar hian final approval a pe tih a sawi. Hetihlai hian sawrkar approval la turin chief minister a pawmpui ni July 27 hma, July 26 hmalam khan DC Aizawl account-ah hian sum Rs. 1,98,78,55,155/- hi thunfel a lo ni daih tawh tih a sawi a ni.
Hemi tuma chief minister-in a pawmpuina a ngaihdan a sawiah, he thil hi an hriat veleh DC Aizawl chu lo kalpui zui tawh lo turin hriattir a ni a, thil awmzia zawhfiah a nih hnuin a document koh a ni a, chu’ng document chu en a nih hnuah sawrkar hmasa lam hunah thui tak kalpui a lo ni tawh, tih leh, sum pawh sanction a ni tawh tih hriat a ni ta a. Mimal, ram neitute leh a leitu inkar thil a nih avangin a chunga rawtna ang hian tunah chuan a nih ang ang a kalpui ni mai tawh se, a tih thu a sawi bawk.
“CM hnena file a thlen hma, 2025 Jule 27-ah Lengpui leh Sihphir-a ram leina sum hi DC Aizawl bank account-ah an lo thunfel der tawh a. Sawrkar hmasa hunlaia an lo tih tawh leh ZPM sawrkar hnua Revenue departmen-in fimkhur thei ang bera a kalpui dan enin, ‘a nih ang anga kalpui ni mai tawh se,’ tih hi CM tan chuan tih awm tak a ni,” B Lalchhanzova hian a ti.
He thilah hian mipuiin thudik an hriat chu an chanvo a nih avangin ZPM party chuan CBl chhuitir ngei an duh a. Revenue minister kal chhuak ta Pu Lalruatkima leh heng indawrna a kal laia Mizoram chief secretary, tuna MPCC senior vice president Pu Lalnunmawia Chuaungo chu CBI-in he thil an chhui theih tura FIR thehlut ngei turin an phut tih sawiin, “An thehlut ngamlo a nih chuan engemaw hlauh an nei ni ah kan ngai ang. An thehluh ngam ngei pawh kan ring a, IAF ram kaihhnawihah mipuiin thil awm dan dik tak kan hriatfiah phah thei dawn a ni. Uluk taka document chhui leh an indawr tawn dan enlet hian, MNF sawrkar lai khan lo tifel hman ta se, IAF hnenah hian chatuan atan Mizoram leilung hi an lo hralh fel hmak dawn tihna a lo ni,” a ti.
An ni pahnih bakah, rang zawka hma la tura DC Aizawl nawrtu, khatihlaia State Planning Board vice chairman Pu H. Rammawi leh khatihlaia DC-te enkawltu, GAD changtu chief minister hlui Pu Zoramthanga te pawhin thudik sawi duh se, sawi tur an neih hlawm nge an ring tih a sawi bawk.
Heng ram chungchanga MNF sawrkar leh IAF indawrna document hmuh theih reng rengah Mizoram-in inhumhimna a neih – Bengal Eastern Frontier Regulation Act 1873 leh Mizoram Land Revenue Act 2013 bakah Article 371G chu sawirik a ni lo hrim hrim a, IAF hnena hralh turin ‘outright purchase’ tih tawngkam a lar hle zawk tih tih Revenue minister hian sawiin, “A tir atang rengin ram lak tur hi tinzawn neisa an ni tih document atangte in a hriat hle a, 2018 August 2-ah chief secretary hnenah lAF-in ram an mamawh thu a thlen a, 2018 September 1-ah Lengpui ram neitu hian CS hnenah ram a neih thu a thlen nghal a, 2019 January 22-a DC Aizawl-in CS hnena lehkha a thawnah phei chuan heng ram pahnih bak hi Aizawl district-ah hmun remchang dang a awm loh thu a ziak hial a ni,” a ti.
ZPM sawrkar chuan thil awm dan a hriata a zirchian hnu ah, land acquisition dan ang thlapa hma lak tha a tih angin hma lak zui a ni a, tuna lAF ram lak hi a hawha hawhtir, landlease kalphung anga kalpui tura tih a ni ta a, Defence ministry-in form awmsa hmangin Rules 7 hmanga an rawn dil hunah state sawrkar chuan Rules 7 (3) (a) hmangin a hawhtir thei dawn tih a sawi. Dan ang taka IAF hnena ram hi hawhtir tur a nih tak avangin Lengpui leh Sihphir ram hi 2025 August 1 atang kha chuan DC Aizawl kutah a awm ta bawk tih a sawi a ni.

Exit mobile version