Site icon The Aizawl Post

Lok Sabha inthlan awm tawha thil thlen dan

June 2024 ah chuan 18th Lok Sabha a mipui thlante chu tih chianin a awm tawh dawn a. Vawiin atangin khawvel history a inthlan lian ber chu kalpui a ni tan dawn a ni.
Kum 1952 a inthlan hmasak ber huaihawt a nih atang khan a hun lai zel milin thil a inthlak danglam nasa thei hle a. Mipui te duhthlanna chuan ram kal danah nghawng thui tak a nei zel a ni.

1st Lok Sabha — 1952 – 1957
India thenhran, zalenna suala Congress thathawh, Jawaharlal Nehru larna leh ngelngheh duhna leh democratic leh economic lam te chu Lok Sabha hmasa ber siamtu a ni.

2nd Lok Sabha — 1957 – 1962
Rorel lai Congress te chuan post-indepenent India-ah an dinhmun an sawhnghet zel a, Opposition chak tak an awm loh avang leh Jawaharlal Nehru larna leh socialist vision te chu an chak phahna ani.

3rd Lok Sabha — 1962 – 1967
A tum thum nan Congress te chuan thuneihna an chang leh a, mahse, hun rei lo te hnuah party chhungah buaina an tawk nghal a. Regional party te an lian tial tial bawk a. India chu China leh Pakistan nen indo bawkin India in foreign policy a non-alignment a tihburna chu a chak tial tial bawk.

4th Lok Sabha — 1967 – 1970
India-in tun thlenga hmeichhia prime minister a neih hmasak ber leh a neihchhunin thuneihna a chang, economic lama harsatna chinfel tumin policy a kalpui a. Mahse, Congress chhungkaw buai a nasa a, coalition sorkar siam lo thei lova siamin a awm.

5th Lok Sabha — 1971 – 1977
Indira Gandhi ‘Garibi Hatao’ slogan leh Bangladesh indonaa a inrawlhna chuan mipui nawlpuiah a tilar zual hle a. Mahse, a authoritarian lutuk tia sawina chuan party chhungah harsatna a siam a. India chuan post-independent a hun thim ber tawngin Emergency puana civil zalenna khuahkhirhin a awm bawk.

6th Lok Sabha — 1977 – 1980
Emergency avanga lungawilohna nasa tak karah voters te chuan Congress chu hnawlin Morarji Desai kaihhruai Janata Party in sorkarna an chang. Mahse, party chhung buainain sorkar chu a tibuai hle.

7th Lok Sabha — 1980 – 1984
Centre-ah Janata Party enchhinna chu hlawhchhamin Indira Gandhi chuan thuneihna a chang leh a. Mahse, harsatbna thar tam tak awmin chung zingah chuan unemployment te, labour lungawilohna te leh Punjab-a helnate pawh a tel.

8th Lok Sabha — 1984 – 1989
Rajiv Gandhi kaihhruaina hnuaiah Congress thawhlehna nasa tak a thleng a, N.T. Rama Rao-an Andra Politics a her danglam bawk a. Communal disharmony, anti-Sikh riot leh Bofors scam te chuan social climate a al hneh hle.

9th Lok Sabha — 1989 – 1991
He Lok Sabha hi a tum khat nana majority awm lohna hmasa ber a ni a. Janata Dal hotu V.P. Singh chuan National Front coalition tiin sorkarna a chelh zuai a. ‘Mandir and Mandal’ politics chuan ram pumah harsatna a siam thung.

10th Lok Sabha — 1991 – 1996
Narasimha Rao chuan India economic policy her danglamin liberalition era bultan a ni a. Mahse, Babri Masjid tihchhiat leh Mandal Commission report te chuan tharum thawha inthliarhranna a siam nasa hle thung.

11th Lok Sabha — 1996 – 1998
Caste-based leh regional politics ten thuneihn an chang a, Congress sorkar ngaihtheihlohna a nasa bawk a. Chutihlaiin corruption scnadal leh coalition ngelnghet lo chuan Janata Dal leaders te United Front sorkar a paihthlu bawk.

12th Lok Sabha — 1998 – 1999
Lok Sabha rei lo ber niin chu pawh coalition ngelnghet lovang a ni a. Mahse, Atal Bihari Vajpayee leadership chuan Bharatiya Janata party chu ram pumah larin a siam.

13th Lok Sabha — 1999 – 2004
Kargil indonain Prime Minister Atal bihari Vajpayee larna a belh nasa a. Mahse, kum 2001 parliament breach, 2002 Gujarat riot leh BJP chhunga ideology a inmil lohna te chu National Democratic Alliance-in harsatna a tawh phahna a ni thung.

14th Lok Sabha — 2004 – 2009
Manmohan Singh kaihhruai sorkar piangin economic growth lamah hmasawnna nasa tak a thleng a. Dan pawimawh Right to Information Act leh National Rural Employment Guarantee Scheme te kalpui niin chhinchhiahtlak Indo-US Civil Nuclear Deal siam a ni bawk.

15th Lok Sabha — 2009 – 2014
Congress kaihhruai UPA chuan thuneihna an chang leh a, Right to Education Act siam niin Andra Pradesh reorganisation kalpui a ni bawk a. Mahse, sorkar chu economic slowdown leh corruption scandal hrang hrang avangin sawisel a hlawh hle.

16th Lok Sabha — 2014 – 2019
BJP te chuan ‘Modi wave’ hmangin thuneihna an chang a, thupui berah ‘achhe din’ hmangin Congress sorkar paihthlak an ni.

17th Lok Sabha — 2019 – 2024
Narendra Modi kaihhruai BJP sorkar chuan thuneihna a sawhnghet zel a. National security, Covid-19 pandemcis, farmer’s unrest, communal clashes, CAA protest leh Article 370 nuaibo te chu langsar

Exit mobile version