Zirtiri Residential Science College-in zirlai lut tharte lawmna hun an buatsaih hmanpuitu TBC Lalvenchhunga, Adviser to CM chuan, tunlai khawvelah zirlai thiam ringawt a tawk tawh lo va, midang nena khawsak ho thiam pawh kan zir chhuah tel a ngai tiin, “Zirlaite hi nakkin lawka kan ram hruaitu tur in la ni a, in kutah Mizo mipui kan innghat,” tiin a sawi a.
Tuna kan ram hruaitute hi tunhma khan zirlai an lo ni ve tawh thin a, lehkha an zir lai chuan thiam thei tak takte pawh an ni hlawm ngeiin a rinawm a. Lehkha an zirlai khan, zirtirtute emaw, zirna in tlawhtu minister leh officer-ten, “Zirlaite hi nakkin lawka kan ram hruaitu tur in la ni a, in kutah Mizo mipui kan innghat,” tia an sawi an hre ve thin ngeiin a rinawm. Tichuan, ram hruaitu dinhmunah tunah hian an ding ta hlawm a, ram leh hnam kaihhruaina kawngah mi chi hrang hrang an dawr kual te a lo ngai a, hnam dang leh ram dang mite nena khawsak ho thiam pawimawhzia a takin an tawng chho mekin a rinawm. Tuna zirlaite fuihna thu tha tak sawitu TBCa phei hi chu, hnam dang zinga hun rei tak lo khawsa thin tawh a nih avangin ‘khawsak ho thiam’ pawimawhzia hrechiangtu leh a taka tawngtu a ni a, zirlaite fuih awm tak pawh a ni kan ti thei awm e. Tuna ram inrelbawlna dinhmun pawimawh tak chelhtu zingah pawh, a khual nek tura hmatheh zingah a tel, kan ti thei ang.
Mizote hi kan awmna a thlaler (remote) deuh avangin leh, inhung bikna dan (ILR) te kan neih bawk avangin, hnam dangin min pal phul ve vak lova, a hnam hlanga kan awm deuh avang hian mahni pianpui tawng bak, tawng dang hi kan thiam lo tlangpui a. Lehkha kan zirnaah, a ziak (written) lamah Letter/Distinction hmu thin mah ila, kan zirna medium hi English mah ni se, sap tawnga tawng hi kan harsat leh fu lawi si a. National language Hindi lah hi ngaihhlut nachang kan hriat loh avangin kan thiam lo deuh deuh bawk nen.
Tichuan, national integration programme te han hmang tlang ve thinin cultural exchange te han nei ve lawp lawp thin mah ila, hetiang nikhuaah pawh hian, Mizoram mite hi chu tawng lama kan mikhual deuh vang ni maw, hnam dangte titipui aia mahni hnampuite nena inkawm hi kan la tuipui deuh tlat niin a lang.
Mizorama Larsap rawn awm apiangin ‘Hindi’ an ngaih pawimawh chhan pawh hi, tawng kan thiam loh avanga midangte nena khawsak ho kan harsat dan an hmuh chian vang a nih a rinawm. Eng pawh hi ti dawn ila, tun laiah chuan tawng thiam tam a ngai tawh; tawng kan thiam loh chuan midang nena khawsak ho pawh a thiam theih loh. Tun aia Hindi leh Sap tawng thiam tura hmalak hi kan mamawh a ni.