Site icon The Aizawl Post

Nagorno-Karabakh-ah buaina inmung

Azerbaijan chuan Nagorno-Karabakh-ah “anti-terror” operation kalpui mekin ethnic-Armenian seperatist-te an inpek hma loh chuan an tawp dawn loh thu a puang bawk.
South Caucasus-ah hian boruak sang tak thla tam a awm tawh a, Nagorno-Karabakh inlak hran duhte hi khawvel chuan Azerbaijan ram bung anga a ngaih a ni.
Azerbaijan leh Armenia te chu kum thum kalta khan an indo tawh a. Baku chuan ‘illegal Armenian military formations’ te chu an ralthuamte tunga dan kalha an sorkar din chu thiat turin a lo ti tawh a ni.
Azerbaijan leh Armenia te hi kum 1990 tirlamah khan Soviet Union keh tirh laiin an indo tawh a. Kum 2020 khan Azerbaijan chuan Nagorno-Karabakh leh a chhehvel hmunte chu runin a la leh a, mahse Russian peacekeeper te dah niin inremna siam leh theih a ni thung.
Karabakh-a Ethnic Armenians-te chuan inkahhai ngiatin inbiakna awm se an ti a. Mahse, Azerbaijan chuan thu chang fak chhakchhuakin Baku chuan thunun vek a tum thu a sawi a ni.
Armenian Prime Minister Nikol Pashinyan chuan Azerbaijan chu ‘tehnic cleansing’ kalpuia ground military operation neih tumah a puh a ni.
Hetihlai hian Armenia mi tam takte chuan an sorkar chet lak dan chu nep tiin, Yerevan-a parliament pawnah lungawi lohna lantirin an leader chu phatsantu tia bang turin an ngiat thung.
Azerbaijan chuan inbiakna chu Karabakh regional capital Khankendi, ethnic Armenian tena Stepanakert an tih atanga 100km a hlaah neih theih a ni an ti bawk a.
Kum 2020 tawp rual khan Russia chuan sipai 3,000 vel zet chu inremna lekkawha boruak tha siam tura dahin an awm a, Mahse, Russia-in Ukraine a run hnuah a hnuchhawn ta a ni.
Nagorno-Karabakh-ah hian ethnic Armenian 120,000 vel an cheng anga ngaih a ni a. Russia chuan a sipaite chuan hmunhim lo atangin civilian 500 dawn a thiarchhuak a tih laiin seperatist-te chuan mi 7,000 vel an thiarchhuak tawh an ti thung.
Tun hnai thla kaw chhung chu Azerbaijan chuan Armenia atanga luhna awm chhun Lachin Corridor tih chu a dang chat sa tawh a. Azerbaijan chuan Thawhlehni zinga chilpuah bomb puak avanga police paruk thihna avanga operation nei zui an nih thu an sawi.
Air raid siren te chu tihrik niin laipui leh silaite hmehpuah a ni a, Karabakh main city-a residential building thenkhatte chu tihchhiat a ni a. Karabakh official-te chuan mi panga in nunna an chan phah an ti.
Karabakh-a defence official-te chuan Azerbaijan military-te chuan inkahhai bawhchhiain missile-artillery an hmang a ni a ti bawk a. Mahse, Azerbaijan defence ministry chuan civilian emaw civilian building-te an beih loh thu sawiin, military target-te chauh an bei tiin an insawifiah thung.
Russia foreign ministry chuan Azerbaijan-te chet dan chu an chet hma lawkah chauh a hriat thu sawiin ram pahnihte chu kum 2020-a inkahhai siam chu zah turin a ngen zui nghal a. EU regional special representative, Toivo Klaar chuan a rang thei ang bera inkahhai neih nghal a ngai a ni, a ti bawk.
Russia Foreign Ministry bakah US Secretary of State Antony Blinken chuan inkahhai chu a rang thei ang bera siam tura an phut thu an sawi zui nghal bawk.
Nagorno-Karabakh hi khawvel chuan Azerbaijan ram anga a ngaih a ni a, mahse a ram zau tak chu kum sawm thum chuang ethnic Armenian-te thununin a awm tawh a ni.
Nagorno-Karabkah vang hian Azerbaijan leh Armenia te chu kum 1980 leh 1990 tirlam khan an indo tawh a, khang hun atang khan tharum thawhna a thleng zui chamchi a, kum 2020 khan nasa taka inbeihna a thleng bawk.

Indona chhuah chhan?
Modern-day Armenia leh Azerbaijan te hi kum 1920 chho khan khatih laia Soviet Union-a bet tel an ni.
Tuna Nagorno-Karabakh-ah hian a mi cheng tam berte chu ethnic-Armenian te an ni a, mahse, Azerbaijan awpna hnuaia awm an ni thung.
Nagorno-Karabakh regional parliament chuan kum 1980 chhoa Soviet Union a kehchhiat khan Armenia-a beh duhin vote hmangin an tichiang a. Azerbaijan chuan duh lovin seperatist movement tia sawiin hmehmih a tum laiin Armenia erawhin a pui thung.
Chuvang chuan inbeihna thleng zuiin Armenia leh Azerbaijan-te chuan Moscow atanga independence an neih hnuah an indo ta a. Thisen chhuahna leh tawrhna nasa tak a thlen phah zui a ni.
Nagorno-Karabakh indona hmasa ber chu kum 1994 khan Russia hmalakna hmanga inremna siam a ni a. Aremanian force-te chuan Nagorno-Karabakh leh a chhehvel chu an thuhnuaia an dah lai a ni.
Inremna hnuaiah Nagorno-Karabakh chu Azerbaijan ram chhungah a la awm reng ang tih a ni a, mahse sorkarna leh inrelbawlna seperatist te, ethnic Armenian-te leh Armenian sorkarin a thlawp ten an enkawlin an thunun vek ang tih a ni thung.
Khata tang khan inbeihna a awm chho reng a. Kum thum kalta khan nasa taka inbeihna thlengin Azerbaijan chuan nasa taka ram laa hmasawnna a neih hnuah Russia hmalakna bawkin November 2020 khan inkahhai siam niin, khatah kha chuan Azerbaijan chuan kum 1994 hnua Armenia-in Nagorno-Karabakh leh a chhehvel a lak tawhte chu a chhuhsak deuh vek hman tawh a ni.

Exit mobile version