Dr Keihawla Sailo
World Peace Institute of the UN Mob- 9436142327
Pu A Thanglura kum 1959 mautam tam laia Assam MLA kha kan ram Politik kheltute zingah chuan a ngaihsanawm ber zawkin zu han hre thar leh ta tlat mai ia mawle!
Mautam tam dotu pawl, Mizo National Famine Front ho khan kha Mautam |ampui mitthi kha dovin, tam a reh hnuin MNFF chu thiatin MNF a piang ta a. Chutih lai chuan Pu A Thanglura chuan Congress a din ve mauh mai a. MNF-in Independence kan sawimawi laiin, ani chuan Congress a sawimawi tlat mai thung zu nia mawle!
Mautam tam lai khan Mizoramin Assam-ah MLA 3 kan nei ve a, a paurau ber chu A Thanglura a ni. MLA dang 2- ten Assembly Hall-ah thu an sawi ve lova, an ngawih laiin, ani chuan kan tàm thu a hlap piap piap mai a, “Fahrah enin min en em ni?”, ti khawp hiala a thusawi avang chuan Chief Minister Chaliha meuh pawh mittui tla thei hial khawpin a chhuak a nih kha. BA kan zirlai a ni, Shillong ah.
Mautam tam zawha MNF lo piang a, Independence kan sawimawi lai takin Thanglura chuan Congress a lo din ve tlat thung a nih chu.
MZP-in Denam Hall-ah Public Meeting neiin, Pu Lura chu chhuahchhalh hrep mai kan tum a, tah chuan Chairman chu Pu R Zamawia a ni.
Pu Lura chuan thiamthu a sawi a, “Mautam tam laia Assembly Hall-a mittui tla teuhva thu ka sawi laia Pu Chaliha pawh a mittui tlaa a chhuah tak kha in hria a ni lawm ni? Tun ataka Congress ka zawm tak avanga Kross-a min khenbeh in tum tak mai hi, ngaihtuah chiang rawh u. Independence te zawng, in lu in tauh keh in tauh keh mai ang. Pu Nehrua Prime Minister hian, Scotland ram inrelbawl dan (Scotish Patern) khu in tan chuan a tha ber ang, a tih hi tha ber turah ka ngai”, a ti ve hmiah mai a.
Scotish Patern, Scotland ram awm dan anga min awmtir Nehrua khan min duhsak a lo nih chu. Chu chu State aia tha ngial a ni. Anmahni, Scotish-ho ngei pawh mipui duhthlanna an neihtira, United Kingdom-a awm zui zel an thlang a ni. World Cup inchuhnaah pawh Scotland emaw Wales hmingin an chhuak thei a, State ringawt ai chuan a tha ngial a ni.
India Prime Minister hmasa ber rawtna kha Pu Lura chuan tha hlein a hria. Tharum thawh si lova, mahnia awm theihna (Self-determination) neih theihna huang a lo nih chu. Keini ho khan apawng ataka silai nena Independence kan lo puang ve ringawt mai kha a atthlakzia a lang.
Tunah phei chuan, UNO thupuan dungzuiin, Self-determination kan nei thei leh ta a, tih dan kan thiam phawt chuan chu chu kan chhuantawlawl ber a ni thei a nih chu.
“UNO Thupuan (UNDRIP) Article 46 (a) hian a dang tlat”, tia sawitate hi chuan an man fuh lo a ni. India ram then darh kan phut lo. Govt of India Act 1935 dungzuiin, Tribal Area te kha chu India ram chhunga awm kan ni lova, India leh Burma te ramri hrula awm kan ni zawk. Article No 3 leh 42 leh 46(b) angin kan dikna chanvo kan sawi thei miau alawm.
UNO Permanent Forum Session 23-na April ni 15-26, 2024 thuchhuak ang chuan, kum 2030-ah thutlukna siam tum mek a ni a. Chu chu bawhzui nan July, 2024-ah pawh sawi zui a ni dawn a, tan lakna chang kan hre dawn lawm ni?
Pu Lura Politik lamtluang kha lo zawh ta zawk ila chuan, ralthuam kan chelek vanga khawkhawmna rapthlak tak kha kan pumpelh ang a, nunna tam tak channa pawh kan pumpelh ang. Chu bakah Scotish Patern ang chuan self-determination (duhthlanna thianghlim) kan nei thei ang- UNO Thupuan 2007 tel lo pawhin.
Politik kawng bosal tawh lovin, UNO Thupuan thar hi i bawhpelh lul lo ang u. A Poilitik lalram chu i zawng hmasa ang u, kan ti nawn awn awn a nih hi!! Zawng mai lovin a manin i man ang u, a lang reng a lawm maw le!!

