JC.Zoremi Hmar Joute
Kan naupan lai chuan kan zirtirtu ten ‘fài hi Pathian anna a ni’ an ti thin a. Inrinni velah kan nu ten kan uniform an su fai vek tih hriat takin Thawhtanni-a sikul kan han kal hi chu Pathian ang inti taka sikul kal deuh vek kan ni a. Chawhnu lamah chuan kan ang leh vak tawh lo va, Nilaini velah phei chuan Pathian an chu sawi lo, an hrang hrang kan ngah em em tawh mai thin. Hmeichhe ho hi chuan Pathian kan ang rei deuh hlek a, mipa naupang tan chuan Thawhtanni chawhma bak Pathian anna hun an nei tawh lo!
Pathian ang lo zingah rau rau pawh khan a ang lo zual Lalhmuna te, Lalchhandama te, Lalrohlua te ho khan an ang lo zual a. Dâr rik hma zawnga sikul tuala infiama tlân fua fua, thlan tuiin a leih zúih chunga tlân thle báwih bâwih, thãng huam chunga bâl chikim em em an nih thin avanga Pathian ang zo ta lo kha an ni a, an engthâwl em em a, lungkham neih chu sawi loh, lungkham tih tawngkam hrim hrim hi hriat pawh an hre lo hial ta ve ang! Tunah zawng, a chhia a chhiain nupui fanau nen an ti ve laih laih tawh a, hmel chhe reng tho mah se an ngaihawm ta ngawt mai. Pan lai nun ngaia lungleng nih hi ka la zak chhin miah lo!
Ni e, fai hi Pathian anna a ni. Kan chêt tawp lutuk chuan ‘khawpui mawi leh thianghlim’ kan lut thei lo palh ang tih a hlauhawm; leiah pawh che fâi hlei thei lo chu vanramah pawh a che tawp phian mai thei! Mahni chenna leh a vêl vawn fai kawngah hma kan sawn tawh viau laiin, Aizawl bikah khawpui daifem leh khawpui chheh vela bawlhhlawh paih mai hreh lo kan la awm tlat erawh pawi tak leh zahthlak tak a ni. Kum 1997 atang daih tawh khan Mizoramah faina hapta kan lo hmang ve tawh a, kum 24 ngawt a’n vei meuh chuan hma pawh kan sawn viau e; chutih rualin kan hmasawn dan erawh, kan sawi tâk ang hian a la khingbai deuh chu a ni.
Ram pum pui huapa fai tur hian sawrkar beisei chi a ni lo va, a chhunga chêng mipui hi kan pawimawh ber mai. Kum 2014-a Narendra Modi kaihhruai sawrkar a lo pian khan, Pu Modi-a chuan faina chungchang hi ngaih pawimawh hmasakah neiin, ‘swachh bharat mission’ kalpui nghal a ni a. India ram milâr ten hmunphiah an lek suau suau a, pu Modi-a ber pawn hmun a phiah dúrh dûrh kha. Kum 2019 khan India ram pum hi ram faia chhàl theih tura hma lak niin, faina lama hma lakna pawh urhsun taka kalpui a ni a, mahse 2019 khan India hi ram faia puan/ chhàl a ni ta em tih erawh ka hre chiah lo.
Bul tanna tha ber chu in chhung hi a ni. Nu leh pa ten faina hi vei ila, sawi uarin kan fate hrilh uar ila, a dawttu atan sikul leh biak in lama sawi uar ni se. Hotute leh thu neitu lam pawhin faina kawnga hma kan sawn dan tur atan mipui lama awareness kan pek uar a, mut mawh hnàr mawha neih a hun ta khawp mai. Thu neitu lam hian target mumal tak neiin faina kawngah mission siam thiam ve se, veng fai ber thlan kan tih ang deuh hian kum khat chhung atan hlen chhuah tur target siam se, mipui lam tan inelna tha chi leh hlâwkthlak, zawm harsa si lo a hlimawm zawngin han duang se la, hma kan sawn phah hian ka ring a ni.
Khawpui mite bikah, bawlhhlawh a hmun lova paih nulh nulh, chil pik mai mai leh vantlang hmuna tawp taka khawsa kan awm meuh tawh lo va. Chutih rualin mahni awmna hmun hmuna bawlhhlawh paih hreh miah lo, a remchang lai laia kuhva eina bawlhhlawh paih mai mai, a rem laia chinai tât mai mai leh sahdah hmuamna fê, arte vawm hlumna tham lawih pen per ta mai mai kan la awm nual. Naupang zirtirtu tur zawk hi kan tawp miau avangin naupang tan entawn tur kan awm thin lo va, hei hi pawi tak a ni. Kan fate zilh a, hrilh fo tur chuan keimahni kan pawimawh hmasa zawk tih hi hriat tlat tur a ni.
Thawmhnaw tha tak tak inbelin, lirthei changkang tak tak pawh khalh chhuak ni tin mah ila, kan in leh a vel kan vawn fai loh a, kan awmna hmun hmuna bawlhhlawh hnutchhiah zel zul kan hreh loh chhung chuan changkanna hi a la hla vai vai viau tihna a ni. Mi ram kan hmu ve kur, zin kan châk a, an rama awm ve hial kan châk chhan hi eng dang teh vak vang mah a ni lo; an fai miau atin lawm! Kan khawpui kawngpui chêp hle mah se, kan in sak dan ten lo zir lo laklawh tawh mah se, a fai lam tal tum ve ila, thianghlimna kawngah tal ram changkang zawkte tluk tum ve ang u khai!