Site icon The Aizawl Post

RAWNGBAWLTU Vrs RUIHHLO

Sangtea Khawlhring

Tun kar kan kohhran biak in zing tawngtai thupui chu ‘Mizoramah ruihhlo a lo rem theih nan’ tih a ni a, thupui ti hian kan thensawm leh a. :-
(a) Ruih hlo a rem theih nana thawktu, sorkar leh pawl hrang hrangte tanlaknain awmzia a neih theih nan. Ruihhlo ngawl vei mek ten an sim theih nan.
(c) Thangthar ten tihve chakna an neih loh nan. (d) Addiction Centre leh he ti ang lam thawktute zawng zawng tan, tihte a ni.
Kan ramah ruihhlovin mi a tih buai dan record ka neih hnuhnung ber September 2024 Vanglaini, The Zozam Times leh The Frontier Despatch atanga ka lak chhuahte chu a tlangpui chauh han tarlang ta i la.
(1) Ministry of Social Justice and Empowermant leh The National Drugs Dependence ten an sawi danin ‘Mizoram chu India rama ruih hlo(opiates) hman kawngah kan sang fal hle a, India-ah 0.06% a nih mek laiin Mizoram chu 25.67% kan ni a, kan sang fal hle.
(2) National Survay on Pattern of Substance ten an chhinchhiah danin tun Sept 2024 khan Mizoramah Drugs Addict lai 28,288 awm mekin ART damdawi la mek mi 16,217 an awm a, la duh lo engemawzat an awm.
(3) Mizoram chu India rama HIV Posative tam berna kan ni mek bawk a, India pumah 0.2% kan nih laiin Mizoram chu 2.7% kan ni. 64.1% chu sex atanga kai an ni.
HIV(Aids) kai tamna state te chu, Nagaland – 1.36% Manipur – 1.05% Karnataka- 0.46% Andra Pradesh – 0.67% an ni. Mizoramah HIV hmuh chhuah tawh zat chu mi 27,288 kan tling tawh a, thih pui mi 2535 kan tling tawh.
Kan sawi ta sa sa bawk a, Dr Lalrampana’n India-ah Mizoramin ‘BER’ kan nihna a sawite hi resarch leh survey finding awm chiah lo mah se ‘adik lo’ tih prove thei aiin ‘a dik a nih rinpuitu’ kan tam hle zawk avangin han sawi chhuah sak ve leh ta hrim hrim i la.
1. Ralthuam hralh leh tawlh ruk tam berna.
2. Ruih hlo tawlh ruk tamna
3. State intodelh lo ber
4. |halai chhawr tlak loh tamna
5. Chhungkaw keh chhia tamna
6. Mi huan thlai ruk tamna
7. Uire tamna
8. |henawmte rel hrat tamna.
9. Develomant sum a dik lova hman tamna.
10. Justice tlemna
11. LSC lem tamna, tihte a ni a. Heng bakah hian pulpit sermon-tute leh ziaktu tam takin Mizoramin ‘Ber’ kan nihna an sawi thin duhawm lo tak tak dangte pawh a la awm a, a ropui lo hlawm em a, duh tawk hrih ta i la.
New Life Charity Society leh Aizawl Theological College Faculty survey report-te pawh han tarlan tel law law a chakawm viau rualin, kan thu a sei lutuk loh nan tarlang lo ta mai i la, He ti ang hi kan ram dinhmun a nih lai a, kohhrana kan inhman nasat dan nen ngaihtuah hian thil inhmeh a ni thei ang em? tih hi he thu ka rawn ziah chhan chu a ni.
Kohhrana rawngbawltu pakhat chuan ti hian a sawi a “Kan ram sualna lo tam ta lutuk leh kan thalaite zinga ruihhlo ngai lo tam ta lutukah hian kohhran rawngbawltu ten rawng an bawl tha tawk lo a ni’ te hi an han ti ve leh thla ngawt zel a, tu-te mahin mahni fate sual turin kan duh lova, Pastor leh kohhran Upa fa addict tam tak an awm ve bawk a, dik chiah chuan, mahni fate pawh kan enkawl that theih loh lai a, mi fate va control tum chu har ve deuh a ni” a ti a, a dik thlap mai.
Mizoram Statistic Hand Book 2022 in a tarlan danin Mizoramah kohhran full time-a hnathawk mi 5,455 an awm a, Missionary 3,180 an awm a, Full time Workers tihah hian Pastor leh office staff an nih a rinawm.
Chungte bakah, kohhran tinin evangelist kan ruai bawk a, kohhran upa leh Sunday School zirtirtu kan ngah em em a, inkhawm leh kohhran activities kan ngah hle a, inkhawm tih tlem rawttute chu min hmu sakawlh lo chauh a nih si! Chu tih laia kan ram dinhmun chu khi ti khi a ni a, Nu leh Pate leh chhungte innghahna tlak tlangval an vang tawlh tawlh a, kan nula ten chhuang tak leh lung thlu taka pasal an thlan tur an van tawlh tawlh lawi si.
Politics te, kohhran leh pawl hrang hrangte hian din chhan leh tum (motto) an nei a, ‘Politic khel hlawhtling’ kan tihte hian kan ram intodelhna tur hna chu, an intiam ang takin an thawk em? tih ngaihtuah i la, YMA chuan a din chhan ang takin a mawhphurhna a la hlen zo vem? tih ngaihtuah bawk i la, kohhran pawhin a din chhan thlarau bo seng hna chu a thawk tha em ? tih ngaihtuah bawk i la.
Pu Vanneihtluanga ten, “Kohhran huang rawngbawlna chu a khunkhan mah mah ta a, misualte hnen thlang phak rawngbawlna ‘street church’ chu tun laiin rawngbawlna nung tak a nih mekzia leh chu ti ang rawngbawlna chu a hun tawh takzet a ni’ tihte an sawi chhoh tan mek laiin Pu Tetea Hmarte erawh chuan, kohhran pawn lam rawngbawlna chu rawngbawlna zikbul, chin tam chi loh a nihzia an rawn sawi ve leh thung a. An ni, ngawl veite ve thung chuan ‘Mi fel rual awm khawm hote zingah hian kan tan hmun a awm ve si lo’ an lo ti ve thung.
Pi Ringluang chuan “Vai rama kan Missionary zawng zawng hi, kum hnih khat na reng reng chu Mizoram sualna veng turin kohhran tin hian ko haw vek i la,” tih ngaihdan a nei a, ngaihtuah awm tak pawh a ni tho mai. |henkhat leh thung chuan, “Sing tam tak tak hlawh nei kan bialtu Pastor te hian nileng lengin eng hna nge an thawh? Heng kawngsira Addict hote hi kan berampute hian an en liam mai mai thin em ni? tia kan sakhawpute an phut hle laiin kan kohhran hnarkaitute erawh chuan ‘Mahni fate pawh kan control thei lova, mi fate; eng tih nge kan va control ngam teh lul ang’ an tih leh hmak bawk si chuan tu nge kan ram sualna chu um bo ta ang?

Exit mobile version