Dan tlawhchhan tha tak hnuaiah hmun ruak an neih angin mitdel (visually impaired) 20 velin sawrkar hnuaiah hna an thawk mek.
January 4 kha khawvel pum huapa midel hawrawp ‘Braille’ hman tan ni – World Braille Day a ni a. He ni pual hian Mizoram Blind Society (MBS) chuan Mizorama mitdel zawng zawng, anmahni enkawltute, Mizoram sawrkar hotute leh Zoram mipui chibai an bukna leh an dinhmun sawichianna thuchah a siam.
Heta tarlan danin, tunah hian Mizoramah mitdelte tana zirna school pahnih – The Salvation Army Integrated English Medium School for the Blind Kolasib leh Special Blind School Durtlang a awm a. Heng blind school-ah hian mitdelte tan elementary atanga higher studies thlengin a thlawnin hostel facilities nen pek a ni. Tunah hian Mizoramah Braille hmanga lehkha zir mitdel 20-in BA an pass tawh a, mi 10-in MA zo tawhin, 2-in M.Phil an zo tawh. Mi 2-in M.Ed an zo tawh a, mi 1-in Physiotherapy doctor zo tawhin, mi 1-in BD a zo tawh. Mi 8-in B.Ed an zo tawh a, tunah hian BA, B.Ed, MA, M.Th leh Ph.D zir mek an awm bawk. Mitdel hawrawp hmanga mitdel zirlai hlawhtling tawh mi 20 velin sawrkar hna thawkin chhungkua an chawm tih sawi a ni.
Mitdelten Braille hmanga lehkha an zir hian an tana syllabus hrang engmah a awm loa, Braille alphabet an thiam hnu ah elementary atanga post graduate leh a dangte an zir thlengin mitvar pangngaite zir ang vek tho an zir tih MBS hian a sawi. Zirna in, a bikin college leh university-ah phei chuan mitvar pangngai zingah class an kal vek a, mitvar pangngai nen an danglamna chu, an mita lehkha ziak pangngai an hmuh theih loh avangin mitdel hawrawp hmangin an classmate mitvar pangngaite zir apiang kha chhiarsaktu (reader) la in an lo copy zel tih a sawi.
Tunah hian Mizoram sawrkara SCERT leh MBSE hmalakna azarah elementary atanga higher secondary thlengin Braille-in school textbook print vek a ni tawh a. Bible Society of India hmalakna in Holy Bible (Thuthlung Hlui leh Thuthlung Thar) chu mitdel hawrawpa chhut chhuah niin, BSI Auxiliary chuan a thlawnin mitdelte hnenah a pe thei reng tih a sawi a ni.
Social Welfare, Tribal Affairs, Women & Child Development department hmalakna zarah Mizoramah mitdel hawrawp chhutna – Braille Press a awm tawh a. Hengte hian Mizorama mitdel zirlaite tan hmasawnna tam tak a pe tawh tih MSB thuchhuah hian a sawi. Braille chauh ni tawh loin, screen reading software hmangin mitdelte tan computer a operate theih a. Smart phone pawh talking software hmangin mitdelten anmahniin an operate thei tawh tih sawiin, ‘Braille hian mitdelte lehkha zir theihna a pek avangin mitdelten mitvar pangngaite angin lehkha an zir theih phah a, hei hian anmahni pawh mi pangngaite tih theih ang ti ve theiin kawng tinrengah hmasawnna a pe a ni,’ a ti.
Kumin World Braille Day thupui chu “Celebrating accessibility and inclusion for the visually impaired” tih a ni.
Sawrkar hnuaiah mitdel 20 vel thawk mek

