Mipui rorelna (democracy)-ah chuan, mipuiin kan aiawha ram inrelbawlna hna thawk turin roreltu (Legislator) kan thlang thin a. Chung mipui aiawha thlan chhuahte chuan kawng hrang hrangin ram leh hnam hmasawnna turin hna an thawk ang, tih a ni.
“Hna an thawk ang” kan han ti tak na a, hei hi chu, mipui aiawha hna thawk tura intawktarh politician-te hian an nemnghet chiang thin khawp mai: “Hnathawh kawr min haktir rawh u” tih te, “Sawrkarna kan siam chuan, chutiang khatiang chuan kan ti ang” etc etc... ti tein an intawng bat thin a nih hi!
Politician/political party ten chutianga an intawng batna, ‘kan ti ang’ an tihte chu ‘policy’ kan ti mai ang a; ‘chutiang khatiang chuan ram kan kaihruai ang’ tia ram kaihhruai dan tur an zam zawng zawng an ‘policy’ chu an zuar a, mipuiin kan lo khaikhin a, kan buk tawn a, an policy dungzuiin kan thlang ta thin a ni. Policy inang zuar an awm a nih pawhin, a zuartute kan buk leh mai, chutiang chuan ram hruaitute kan thlang thin a nih hi.
Tuna sawrkarna chelh mek party pawh hi, ‘kan ti ang’ tia an policy (manifesto) zawrh chu ngaizawngtu an tam ber avanga hetia rorelna fawng chelh thei ta hi an ni. Hun rei lo te chhungin sawrkar hmasate tih theih loh eng eng emaw an rawn ti chho a, fak pawh an hlawh a, ‘mo thar tha nge nge’ tih an hlawh chho viau tawh a nih hi.
Chutih karah chuan, inkalpawhna kawngpui chungchangah neuh neuh a rawn awm ve ta a. Mizoram chhunga inkalpawhna kawngpuite hi a chhe hma thin hle a, ‘a zawna kum thum chhung kawng tha tak nei hian Mizoram hi a la awm ngai lo’ tiin sawi ta ila, kan uar lutuk hauh lovang le!
Tunhmaa opposition-a an awm laia ‘kan sawrkar hunah chuan kawngpui a tha tawh ang...’ tia sawitu kha tuna sawrkarna chelh mek hi a ni a. Uar taka an sawi, mipuite pawhin thlan chhan tlaka an ngaih zinga buk rit tak ‘kawngpui tha tak neih’ duh mipuite chuan tunah hian kawng chhe tak avangin harsatna namen lo an tawk ta si a. “Kawngpui chhia hi state sawrkar mawhphurhna a ni lo’ tia sawi mam tum leh si anga ngaih theih turin puhmawh tur an dap em mawni chu aw a tih theih ta viai viai a. Mahni state chhungah, khuarel chhiatnain a thlen pawh ni lo, sawrkar inthlahdah vanga kawng a han chhe tak tak a, lirthei a han tang thup a, bungrua a lo luh theih loh avanga mipuiin harsatna nemen lo a han tawh takah chuan, mawhphurtu dik tak chu an phe suau suau lo thei lo chu a nih tak hi!
Mizoram a chhiat a thatah hian, mipuiin kan aiawha ram kaihhruai hna thawk tura kan thlan chhuahte hian, mawhphurhna hi an kovah nghat thuai thin se, buaina tam zawk kan pumpelh theih a rinawm.