Sawrkarin vengtu tha a neih a pawimawh a, RTI dan hmangin kan thlantlinte vil zui chu opposition party chauh ni loin mitin mawhphurhna a ni tih minister Dr Vanlalthlana chuan a sawi.
Mizoram Information Commission buatsaihin Zirtawpni khan Right to Information Week 2024 hman tan a ni a. District tinah a hawnna hmangin Aizawla a hawnna hmanpuitu Information & Public Relations minister Dr Vanlalthlana chuan, hriatna chu chakna a nih angin, huaisen taka kan tih tur kan tih theihna’n information data dik leh tha kan neih a pawimawh tih a sawi.
RTI Act chu kan ram sawrkar inrelbawlna tha zawk, democracy tichangtlungtu nise a duh tih sawiin, sawrkar khalh ngil a, a hnathawkte fimkhur tirtu ni zel se a duh tih a sawi. “Sawrkar pawhin vengtu tha a neih a pawimawh a, mipui chu he dan hi taima taka hmang a, kan thlantlinte vil zui chu opposition lam chauh ni loin mitin mawhphurhna a ni,” a ti.
DAA/ SPIO/ ASPIO kalkawmte hnenah an mawhphurna tha taka hlen tura chahin, “Kan thlantlin MLA-te hi zalenna (privilege) an neih angin RTI zawhna an neihte ni 15 chhunga acknowledgement pe a, a hun tiam ni 30 chhung ngeia chhanna pek chu kan tihmakmawh a ni,” a ti. Mipui chakna information kawltu an nih angin RTI dan hmanga zawhna awmte rang taka information dik pek chhuah bakah mipui hriat tur pawimawh website kaltlanga a tul anga puangzar zung zung turin a chah bawk.
Chief information commissioner John Neihlaia chuan, RTI chu ram mipui tichaktu leh Constitution-a rights kan neih ang thoa kan dikna chanvo a nih angin, hman tam leh hman tangkai a pawimawh tih a sawi a. He dan hnuaia Section 4 phut angin, mipui hriat tur pawimawh, ‘suo moto disclosure’ neih tura tih chu department tina DDA leh SPIO ten zawm turin a ngen. Sawrkar website-a information update lote chu update tura ngenin, he dan section 26 phut angin mipui hriatah RTI Act 2005 inzirtirna kalpui thin tur a ni tih a sawi.
8 Mizoramah RTI Act hman a nih atanga kumin October 1 thleng khan department hrang hrangah zawhna 35080 dawn a ni tawh.
8 Zawhna chhannaa lungawi loh avanga first appellate (DAA) a zualko mi 561 an awm a; second appellate authority (MIC) a lut 172 an awm bawk.
8 RTI Act Rules phut angin, VCP leh LC Chairman te SPIO (State Public Information Officer) anga ruat vek an ni a. Vengchhung hnathawh leh hmalakna pawh he dan hmanga zawhna siam theih a ni.
8 NGO-ten sawrkar atanga tanpuina (30% of project cost emaw nuai khat, a tlem zawk zawk) dawng chu tupawh a duh apiangin Rs.10 chawiin an hriat duh zawhna an dil thei.
8 Kumin atangin department tan ‘RTI Excellence Award’ siam a ni a. 1-na MPSC, 2-na GAD, 3-na DP&AR; ATI leh ICT ten consolation prize an dawng.

