P.Vanlalchhanchhuaha
Thuhmatheh: Mizote hian ‘Social work’ tih thumal chu kan hre deuh them thum a, mahse a nihna tak hi kan hre hlawm lo a. Sap tawng hi kan uar em avangin, mimal leh pawl thiltih mai bakah Kohhran lam thlengin kan thiltih eng ilo-ah Sap tawng kan zep tel hrâm thin. Rei lo te chhunga hnathawh, hnatlang tih sawina atan sap tawng hmang lo pawhin a awm theih a, chutih rualin sap tawng kan hmang duh a nih pawhin social service emaw community work ti mai loa social work han tih nulh nulh hi a fuh chiah lo a. Kan hriatchian loh avanga kan lo ti dik lo a nih pawhin insiamthatna atan kan lo hmang dawn nia.
1. Social work chu eng nge ni?
Social work Mizo te’n kan hmanna ber hi hnatlang |KP, K|P, PYD, SAY, YMA adt. zingkara khawchhûng tihfai, kawng khuar hnawh leh bawlhhlawh chhar fai te leh rei lo tê chhûnga hnatlang thawh zuai ang hi social work ti-a sawi a ni fo thin a. A dik zik tluak lo a, social worker (BSW, MSW degree nei chin) phei chuan hnatlang satliah, ‘social work’ lo tih hi an duh vak lo. Social activity, Community work tih a dik zâwkin a inhmeh zawk an ti thin..
Social work hi zirna pêng pakhat a ni a, college atanga zir tan theih a ni a. Thiamnaa thil tih (practice-based profession) an ti nghe nghe. Mimal, chhungkua, kohhran, khawtlang, ram leh hnamin harsatna a tawh sut kianpuia hmasawn zawnga kal hi a tum bulpui ber a ni. International federation of Social Work pawhin tihian a hrilhfiah: “Social work chu practice-based profession leh zirna pêng pakhat a ni a. Khawtlang nun inthlak danglamna leh hmasâwnna, khawtlang inpumkhatna, leh mipuite chakna leh zalenna thlentu a ni” tiin. Social worker chu midangte an zir thiamna hmanga tanpuitu hi an ni tihna a nih chu.
Social work hi khawvel hmun hrang hrangah awmin an inzar pharh a, kum tin March thlaa Thawhlehni vawi thumnaah World Social Work Day hman thin a ni a. Infuihna hun te, hnathawk tha chawimawina te, thu zirbing te, campaign leh awareness te neih thin a ni.
2. Mizo te’n Social work kan hmelhriat tan dan:
Social work hi Mizo tlawmngaihna nêna inhne rem thlap a ni a.
Hmanlai Mizo pi leh pute khan he Theory ang hi an nunpui reng thin. Zirna Ina Mizo te’n kan hmelhriat tanna langsar chu kum 2002 chho-a Mizoram University-in Master of Social Work department a hawn atang khan a ni awm e. Khami hma kha chuan MSW zir an la awm vak lo a; a hming chuan an lo awm ve maithei. A lar viau kan tih rualin BA (Political Science, Geography, English) ang chuan a lar lem lo. BSW, MSW han tih nikhuaa “Chu chu eng nge?” ti tâwk an la awm fo mai. Khaw khata BSW, MSW awm miah lohna hi a la tam fu hian ka ring thin. Mizoram-ah kum 2007 atang khan HATIM (Baptist College) chuan BSW zirna Mizorama a hmasa ber ni turin an hawng tan a, kum 2016 khan Divine Mercy College, Bawngkawn chuan BSW zirna Mizoram University hnuaia pahnihna ni turin an hawng ve leh bawk. Sorkar college-a zirna a awm chiah loh avâng hian a zir man pawh a sang angreng hle. ICFAI University, Durtlang North pawhin BSW leh MSW zirna an hawng bawk a. Mizoram-in State University kan neih hunah pawh BSW leh MSW hi an hawn belh ngei tûrah ngai ang.
Ram changkangah chuan Social work hi an ngaihhlut thu an sawi thin a, zirna inah te, damdawi inah te social worker an chhawr a, taksa, rilru, thlarau lam nun tihchakna leh nun kawng dik zirna a ni a. Zirlaite’n zirna an bân san mai tur lakah nasa taka a puih thu an sawi thin a, tumruhna leh harhtharna an lo tuhsak thin a ni.
Mizoramah pawh Social worker te hi kan ngaihlu tawh viau anga kan sawi lai hian a nihna takah chuan kan la hlut tâwk lo khawp mai a. Mipui te’n duh ang takin la hlut lo mah ila Damdawi Inah, Home-ah, Rehabilitation centre-ah te, child welfare deptt lamah te leh dept dang dangah kan hmu nual ta mai a, a lawmawm hle mai. Tin, Mizoram Professional Social Worker te an din a, mumal takin an kalpui mup mup bawk a, a lawmawm hle.
3. Kristianna leh Social work:
Sawi tawh angin Kristianna leh Social work hi a inhne rem thlap a. Bible-a Lal Isuan tihdam hna a thawh te, riltam te hnena ei tûr a pêk te, zirtir hna a thawh te, midangte aiawhtu a nihna kha Social work bul thut a ni a. Kristianna avanga tihdam rawngbawlna te, school te, damdawi In te, fahrah enkawlna te, ruihhlo ngai enkawlna ang chi zawng zawng hi social work hnathawh vek a ni a. Tin, inngaihdam tawnna te, inhmangaih tawnna te, inngaihtlawmna ang chi zawng zawng hi Krista rilru atanga chhuak, social work nena inkungkaih vek a ni ti ila kan sawi sual kher lo ang.
Daniel Lalrinfela chuan ti hian a sawi a, “Zonun zemawi leh Kristianna hi social work nen a inhne rem em em a. He subject-ina a tum thenkhat te chu- dikna ngainat, thiamna pek chhuah, rinawmna nunpui, felfai leh hnehsawh taka hnathawh, dinhmun tleu laklawhte tanpui, mihring hlutna hriat, mihring inlaichinna ngaihhlut, thutlukna dik siam tura midangte tanpui, mi hnuaihnung zawkte aiawha din, lei rem rap tura midangte tanpui, adt. hi a ni. Kum lama upa leh rualbanlo, hmeichhia, naupang leh chanhai, rethei bakberh leh ruihhlo ngaite hi a thlurbingin a ngai pawimawh em em a ni” tiin.
4. ZPM Ministry leh Social work:
ZPM party danglamna pakhat chu (la tihlawhtling chiah lo mah se) Bana kaih (Hand holding policy) an duang hi a ni. Sorkar hmasa-in sem leh dawn a kalpui ang ni lo, hun rei tak daih tur hmasawnna tluantling awm theihna tur an duang hi social work nen a inhnerem hle mai a.
Social work hrilhfiahtu pakhat chuan “Mipa pakhat riltâm a awm a, putar pakhat a lo kal a, ei tur a pe nghal a. Hmeichhe pakhat a lo kal ve thung a (Social worker a ni a) ei tur thawh chhuah dan a kawhhmuh ta thung a. Chu tak chu zingkara hnathawh, hnatlang, social work thenkhatin an lo tih leh hmasâwnna tluantling petu social work danglamna chu a ni.
He sorkar, Mizoram sorkar, ZPM Ministry hian ‘Bâna kaih’ (Hand Holding policy) hi social work nena inkungkaih a nihna ang hian khawtlang nun hmasâwnna leh inthlâk danglamna thlen ngèi turin mipuite hian kan beisei a ni.
Tlângkawmna:
Social work hi Mizoram zirna huangah kum 20 chuang kalpui a ni tawh a, kan ni tin khawsaknaah social work hi la thi chiah lo mahsela, tam tak hmanlai kan pi pute’n social work theory an lo kalpui thin ang kha kan ti ve thei ta chiah lo a. Social work theory zirna huanga sengluh a nih ang hian Mizote hian tun ai hian uar ila, social work thiltum chu taksa, rilru, thlarau tana thawh a ni ti ila a fun kim ber awm e. Mizo mipuiten raltiang ram kan kai theihna tûrin social work hi a pawimawh hle a. Ram leh hnam hmasawnna tura thawh hi social work thiltum chu niin, ‘hnatlang satliah hi social work a ni lo’ tih kan hriat theuh a tha awm e.

