Commerce and Industry Minister Piyush Goyal chuan tun hnai lawka Economic Survey pharhin a sawi chungin sorkar chuan China atanga foreign direct investment (FDI) kalpui tumna a nei lo tiin a sawi.
Goyal chuan Economic Survey report chuan ngaihdan thar leh thlir dan dang te tha nia an ngaihte langtlang takin an sawi mai thin tiin a sawi a.
Survey rawtna chu sorkarin a tihlawhtling ngei ngei tur tihna a ni lo tia sawiin India ramah Chinese investment kalpui ni se tia ngaihtuahna an nei lo tiin a sawi bawk a.
“Tun dinhmunah chuan ram chhungah Chinese investment thlawp ni se tih engmah a awm lo” tiin a sawi.
Kum 2020 khan sorkar chuan India-in ramri a neihpui te reng reng atanga FDI kalpui dawn reng rengin sorkar remtihna lak phawt a ngai a lo ti tawh a. India hian China, Bangladesh, Pakistan, Bhutan, Nepal, Myanmar leh Afghanistan te nen ramri a nei a ni.
US leh Europe te chuan China an rauhsan mek laiin Chinese company tena India rama investment an tih phalsak a tha ang a, ram dang atanga chawkluh aiin chung product-te chu market hrang hrangah thawnchhuah ni zawk se, tiin survey chuan a tarlang a.
India chuan ‘China plus one startegy’ atangin duhthlan tur pahnih – China supply chain a tel ve emaw China atanga FDI promote a duh zawk zawk a kalpui thei a ti bawk a.
“Heng duhthlan tur pahnih zingah hian China atanga FDI thlurbing chuan India-in US a export a neih te tipungin, chu chu East Asian economies tena an lo tih tawh thin dan a ni. FDI chu China plus one kalpui mekah trade-a innghah bur ai chuan hlawk zawk tura ngaih a ni a. A chhan chu China chu India in bungrua chawkluh nana a hman ber pakhat niin China nena trade deficit a pung zel bawk” tiin survey chuan a tarlang bawk.
April 200 atanga March 2024 inkar chhung khan India rama total FDI equity lutah China chuan 22 na hauhin 0.37% share ($2.5 trillion) a nei a ni.
Ram pahnih inlaichinna chu June 2020 a Galwan valley a sipaite inbeihna nasa tak avangin a chhiat phah hle a, kum sawm hnih chuang chhunga ram pahnih sipaite inbeihna nasa ber a ni bawk.
May 2020 atang khan Indian leh Chinese sipaite chu inngur renga la awmin ramri chinfel tumna kalzelah pawh hmasawnna a awm hlei thei chuang lo va, mahse, friction points hrang hrang atang chuan an inhukdawk then ve ve tawh thung.
India chuan ramri a remna leh muanna a awm loh chhung chuan China nena inzawmna a pangngai thei lo tiin tan a khawh tlat bawk.
Tun hnaiah India chuan Chinese mobile apps 200 chuang India ramah hman khapin chung zingah chuan TikTok, WeChat leh Alibaba te UC browser te pawh an tel a. Chumai bakah electric vehicle siamtu BYD tena India rama major investment tih an tum pawh a remti lo bawk.
Mahse, kumin kumtir lam khan Competition Commission of India (CCI) chuan JSW Group tena MG Motore India Pvt. Ltd a 38% stake an lei a remti thung a. MG Motor India hi Shanghai a headquarter nei SAIC Motor subsidiary a ni.
India chuan China atangin FDI beitham tak chauh dawng mahse ram pahnih te bilateral trade chu a let tam takin a pung thung a.
Kum 2023-24 khan India chu China-in a sumdawnpui lian ber niin $118.4 billion hu lai sumdawnpuiin US a lehpel a. India-in China a export a neih pawh fiscal hnuhnung berah khan 8.7% a pungin $16.67 billion a tling bawk a ni.
Ram pahnihte insumdawntawnna lian ber ber te chu iron ore, cotton yarn/fabrics/made-ups, handloom, spices, fruits and vegetables, plastic leh linoleum te an ni a.
China atanga chawhluh punna chu 3.24% niin chu chu $101.7 billion hu niin trade deficit pawh pungin kum 2022-23 a $53.2 billion atangin $85 billion ah a kai chho tawh a ni.
Commerce ministry data ang chuan China chu kum 2013-14 atanga 2017-18 leh 2020-21 khan India trading partner lian ber a ni a. China hma hian India trading partner lian ber chu UAE a ni thung a, kum 2021-22 leh 2022-23 kha chuan US chu a trading partner lian ber a ni thung.
Sorkarin China FDI kalpui tumna nei lo

