I lehkha chhiar tur i bih hnai riau zel emaw, i smartphone te i en dawnin i keng hnai viau emaw, i ken hlat deuh dû emaw a ngai te a nih chuan i mit-ah dik lo a awm tihna a ni a, mit lam doctor rawn thuai ang che. Engtik nge mit doctor i rawn hnuhnung ber i la hre thei em? Mit lam insawiselna i nei lem lo a nih pawh kumtin mit check up hi a tha a nia.
1. I thil en laiin i mit i tizim deuh thin a nih chuan i mitin hmuhfiah theih nan in-adjust a tum vang a ni thei. Eng emaw changa thil en hmuhfiah tuma han men zim deuh te hi chu a awm ve a, mahse, chutiang chu i ni deuh reng a nih chuan doctor rawn ang che.
2. I lu a na ngun riau em? Mit doctor rawn ve chhin teh. Kan mit tihrawl kan tihhah lutuk hian a lo phu deuh ut ut thei a, chu chuan lu-na a thlen thei. Cornea leh lens-in a thil hmuh focus theihna tura puituin a hna a thawh that tawk loh vangin a awm thei a, chu chuan thil en laia men zim leh lu-na deuh fo te pawh a thlen thei.
3. Feet 3-4 vela hlaa awm thil i hmu fiah tha thei lo fo thin a nih chuan i mit khawhmuh check a ngai.
4. Zan lamah thil i hmu fiah lo riau zel a nih chuan cataract lanchhuah dan hmasa a ni thei a, i damdawi eng emaw ei side effect pawh a ni thei. Doctor rawn ang che.
5. Darkar chanve vel lehkha i chhiar hnuah emaw, TV emaw phone screen emaw i en zawh hnuah i mit a kham hle zel a nih chuan i mit a hah tihna a ni thei a, tui in tam leh mit tih hahdam a tul thin.
6. I mitah pressure a nasa riaua i hria a nih chuan glaucoma vang a ni thei a, doctor rawn ang che.
7. I thil hmuh a fiah loh deuh thin avangin i mit i nuai a ngai fo thin a nih chuan i mit khawhmuh a fiah loh vang a ni a, doctor rawn ang che.
8. I lehkha chhiar tur leh i smartphone i en dawn tein i ken hlat deuh dû zel a ngai a nih a, a hnaia i hmuh fiah loh kha a hlaah a fiah zawk a nih chuan doctor rawn ang che.
Tarmit i mamawh tihna!
![](https://theaizawlpost.org/wp-content/uploads/tap_logo-min-large.jpg)