US leh UK te chuan Yemen-a Houthi hmun te chu air strike an neih khum ta a, hei hi Houthi tena Red Sea paltlang lawngte an beih thin vang a ni.
US leh UK te chet lakna hi ram thahnem takin an thlawp thu an sawi zui nghal.
Missile hmang tein Houthi ho hmun pawimawh hrang hrang hrangte chu an bei zui nghal a ni. Houthi-te chuan engmah timna an neih phah lo an ti chungin US chuan an chet lakna chuan rebel group te theihna tam tak a tichhia tiin a sawi ve thung.
Eng hmunte nge beih a nih?
US chuan Iranian thlawp Houthi militant te hmun pawimawh 16 te chu tum 60 chuang air strike hmangin an bei tiin a sawi a.
Pentagon chuan radar system, drone storage leh launch site, missile storage leh launch facility te bakah Houthi command and control nodes te an thlurbing tiin a sawi a.
Yemen capital Sanaa a hmun pawimawh pawh beih zingah a tel a, Sanaa hi Houthi tena an thunun mek niin hei bakah hian Red Sea port of Hodeidah, Dhamar leh hmar thlang lama an hmunpui Saada te pawh beih tawk zingah a tel.
UK Ministry of Defence (MoD) te chuan hmar thlang lama Bani an beih thu sawiin hei hi drone operatoional site niin hei bakah hian Abbs airfield, missile leh drone an kahchhuahnate pawh beih zingah a tel a.
Houthi te chuan missile 72 lai hmanga kah an ni tiin an sawi ve thung.
Nunna chan an awm em?
Houthi thupuangtu chuan an member pangain nunna chanin mi parukin hliam an tuar a ti a. Pentagon chuan missile hmangin military hmun chauh kapin civilian hmun an khawih lo va, ralthuam tha bik hmangin an bei a ti bawk.
Eng nge strategy?
US President Joe Biden chuan sipai chakna hman zui belh zel a hreh dawn lo tiin a sawi a. Chutih rual chiah chuan US chuan buaina chuan Middle East zau zawk a huam a duh lo a ti thung.
Hei vang hian US kaihhruaia military action awm zui zel tur pawh nasa lutuk lo a nih hmela sawi a ni.
Air strike leh long range cruise missiles te chu inthlan kumah Biden tana man to lo leh him bera ngaih a ni a. US hian tun hnaiah pawh Iranian thlawp militant Iraq leh Syria a awm te beih nan airstrike a lo kalpui tawh bawk.
An beiha te tan harstna nasa tak a siam chungin mahse airstrike ringawt hmang chuan inthunun vek theih a ni lo thung. Mahse, tuna airstrike avang hian Houthi tena Red Sea-a lawng an beihna chu nasa takin a tibahlah ngei dawn a ni.
Mahse Houthis te chu fei tak mai niin US leh UK te chetlak aia nasa zawk daih Saudi Air Force in nasa taka a neihna pawh a lo tuarchhuak tawh thung.
Tunah pawh tlawm mai an tum hauh dawn lo va, bei zui zel thei turin theihna leh chakna an nei bawk. Hei vang hian US leh UK tan chuan hmun hla tak atanga nasa zawka beih zui zel a ni mai a. US chuan heng lai region-ah a hmuna sipai tirhluhah tawnhriat a neih chian tawh em avangin airstrike bak chu a kalpui duh rin a ni lo bawk.
US leh UK ten eng ralthuam te nge an hman?
Firepower tam ber te chu US jets atanga kahchhuah an ni a. US chuan Red Sea-ah aircraft Carrier dahsain hei bakah helai region-ah air base a nei bawk a.
US Navy warship-te chuan Tomahawk land attack cruise missiles, GPS hmangte awlsam taka programme mai theih an hmang bawk a.
Missile engzah chiah nge an kah an sawi duh lo chungin US chuan precision-guided munitions hrang hrang 100 chuang a hman thu a sawi a.
Hetih lai hian UK chuan Cyprus atangin RAF Typhoons pali a tir lut thung a, chung indo thlawhnate chuan Paveway IV guided bombs an hmang thung a, engzah nge a kahchhuah a sawi lo thung.
Royal Navy te chuan Red Sea ah warship pahnih an dah sa bawk a, heng indo lawngte hian land attack missile te an keng tel lo thung a, chuvang chuan tun tumah hi chuan an inrawlh lova ngaih a ni.
Houthis te chhanletna?
Houthis group leader Mohammed al-Bukhaiti chuan US leh UK te chuan an chet dan chu ‘an history a an tihsual lian ber a ni tih an la hre vat ang’ tiin a sawi a.
“America leh Britain te hian Yemen indonaah an tel avang hian tihsual lian tak an nei a ni, a hmaa indonaa an inrawlhah pawh engmah hlawkna an nei lo” tiin social media kaltlangin a sawi a, ‘he khawvel ami tute pawhin duhthlan tur pahnih an nei – genocide tuartute thlawp nge a titute thlawp tih a ni’ tiin a sawi.
Spokesman dang pawhin US leh UK te chuan Yemen in Palestinians te a thlawpna chu an tihtawpsak thei lo a ti bawk a.
Houthis te thlawptu Iran chuan airstrike chu a dem thu sawiin ‘Yemen soveregignty leh territorial integrity bawhchhiatna a ni a, international law kalh a ni’ tiin a sawi bawk.
Houthis tena Red Sea-a lawng te an beihnaa chhuanlam an siam chu Gaza-a thil thleng avanga Israel lawng emaw Israel nena inzawmna nei lawngte danchah a ni.
A hma pawhin lawng eng pawh Israel pan emaw Israel nena inzawmna nei chu an tum bik bur tur thu an lo sawi tawh a. Mahse, commercial vessel hrang hrangte pawh an beih tho avangin an chhuanlam siam chu awmze nei lo anga ngaih a ni.
Biden leh Sunak te ngaihdan?
Biden chuan strike chu Red Sea a Houthis te chet dan chhanletna liau liau tiin a sawi a. “Houthis te chet dan hian US mi leh sa, civilian mariners, kan thawhpuite him lova siamin sumdawnna a tibuai a, freedom of navigation a kalh a ni,” a ti.
UK Prime Minister Rishi Sunak pawhin global shipping humhim nan loh theih loha an chetlakna a ni a ti ve bawk a. “International community tena an vau lawk tawh chungin Houthis te chuan Red Sea beih an chhunzawm zui zel a, tunkarah pawh UK leh US warship te an bei a ni,” tiin a sawi.
US-UK te hian Australia, Bahrain, Canada, Denmark, Germany, the Netherlands, New Zealand leh South Korea ten an thlawp thu an sawi bawk a. Thuchhuah intawm an siamah strike kalpui chu ‘mimal dikna humhimna tur leh collective self-defence a ni’ tiin a sawi.
“Houthis tena global trade tibuaia international mariners te nun khawvela waterways pawimawh ber pakhatah an tibuai em em a ni,” tiin a sawi.
Houthis tena Red Sea-a lawng kal te an beih thin avangin lawng lian tam tak te chu an kal ngam tawh lo va, hei vang hian khawvel puma sumdawnna pawh tibuai zual zel thei tura ngaih a ni a. A hma pawhin khawthlang ram te chuan Houthis te chu Red Sea a lawng kal te tibuai tawh lo turin an hriattir tawh chungin tun hnai lawkah an beih leh chiam avangin United States leh UK te chuan sawi lawk angin an bei zui ve ta a ni.

