Dr.Lalsiamhnuna
Ph.No.8131822506
Kum 65 liam ta a, America President 35-na John F. Kennedy-a’n February ni 20, 1961-a an MP rual (ti mai ang) hmaa confi taka a sawi, “Kan ram hmasawnna hi zirnaa kan hmasawnna aiin a kal chak thei lo (Our progress as a nation can be no swifter than our progress in education)” tih thu hi vawiin thleng hian, India Hmar Chhak kila awm kan ram (Mizoram)ah pawh hian a la dik reng. Ramin hma a sawn chak dawn chuan Zirnain hma a sawn chak ngei ngei a ngai. Kan rama Zirlai Pawl lian pahnih- MZP leh MSU te hian ram hmasawnna an vei a, zirna lam pawh an vei tak zet niin a lang. A lawmawm khawp mai.
Heng Zirlai Pawlte hian thalai lehkha thiam hna nei lo leh hna nei mek te kaisanna tur thlengin an vei a, tun hnai maiah pawh khan Officer pakhat pension rawih nawn duh lovin, sawrkar lehkha pawimawhte hial halin, pisa kai tur thlengin an dang a nih kha. Sawrkar lamin “He Officer rawih nawn tur hian tu kaisanna mah a dal lo ve, mi bik a ni a, ramin a mamawh ngawih ngawih vang zawk a ni,” an tih lawm lawm chung pawhin an pawm thei lo. ‘Sawrkar hnathawk/Officer rawih nawn hrim hrim hi inthik theih a nih avangin, (mi dang kaisanna a dal emaw dal lo emaw) tumah rawih nawn loh tawp mai hi kan duh dan, kan thu ding lai a ni a, tah chuan kan ding nghet tlat dawn a ni,’ an ti a ni ber. Sawrkar nen eng nge maw chen an innawr hnu-ah, Order sut ngai lo vin, a kaikuang ber chuan banna a thehlut ta nge nge a, MZP ho an thaw ta huai a nih kha.
Kan Zirlai Pawl ho te pawh hi Sawrkar hmasa te hun lai ai khan ZPM sawrkarah hian an thik thu a chhe zawk deuh hlek em aw a tih theih.
Opposition rim an nam lek lek. Sawrkar kal ta-ah te kha chuan Officer rawih nawn kha an awm nual si a, tun ang em em hian an ngaimawh lo niin a lang.
MZP te hian ‘Ram hmasawnna tak tak nge an vei a, ZPM sawrkar thang duang tak zawk hi?’ tih zawnga ngai te pawh an awm hman. Kei erawh chuan kan Zirlai Pawl te hian kan ram hi an vei tak zetin ka ring a, tuna kan sawkar hrawn mek pawh hi ram hmasawnna vei tak tak tura an ngaih avang leh sawrkar kal ta te aia tha zawk ngei tura an beisei tlat avangin an chungah hian an thik thu an tichhia niin ka hria a, an chhuanawm ka ti khawp mai. |ang sauh sauh teh se.
Kan Sawrkar hrawn mek hian kan ram mutan chi khat sawrkar hnathawk aikal lak a titawp a, Biometric Attendance System hmangin Office kal hun vawn dik lamah hma a la bawk a, transfer and posting eng nge maw chen a kalpui bawk. Heng thilte hi kan ramin a thatpui ngei ang. Fak an phu, i fak mawlh mawlh ang u. Chutih rualin, Tirhkoh Paulan, “Hmu tawh reng inti ka ni lo va, famkim tawh reng inti pawh ka ni hek lo..” a ti angin, thil tam tak siam that ni tawh mah se enzui ngai, siam thar ngai hmabak a la awm nual, a pung tual tual leh nghal, inthlahdah hman kan ni lo, sawrkar leh mipui te, kan zavaiin.
Kan ram than mawh bawk leh ram pum huap hmasawnna rualkhai loh chhan ka hmuh chian em em chu ‘Aizawl khawpui kan ngaihsan lutukna, mi zawng zawngin (ti mai ang) Aizawla awm kan tum vekna leh thil tha zawng zawng Aizawla dah zel kan tumna rilru suk thlek, kan hawiher/ mentality hi a ni chiang khawp mai. (‘Zawng zawng’ leh ‘vek’ tih hi chu ka sawi uar mah mah, in hre thiam tho ang chu maw). Hemi ina a hrin chhuah chiang tak mai chu sawrkar hnathawk zawng zawng deuh thaw hian Aizawl khawpuia awm an tum vekna hi a ni. Chu chuan ‘Transfer & Posting’ chungchangah namen lo vin harsatna a siam. A tuar ber chu Education Department, chutah pawh Khawpui Pawn ZIRNA- School leh College an ni tlat. Headmaster/Principal nei mumal lo te, zirtirtu indaih lo te, a thawktu hrim hrim, pension avanga post ruak hnawh khah loh te an tam mai. Engtin nge ni zel dawn? Sawrkar College ni ve si, kum 4 kum 5 lai Principal nei mumal tawh lo pawh zu awm thluah a maw le. Hnawh khah loh chhan an zawh chuan Department aiawh pakhat chuan ‘Indaih loh vang’ a ti. Sawrkar hnathawk an pension sup sup a, a senior deuh khawpuia an in-transfer zel bawk si na karah, thing tlang lam Zirna In-in a tawrh zel bawk si chuan ‘Sawrkar inthlahdah vang’ kan ti lo thei lo vang. MZP lam pawh, Pensioner re-employ kan ngaihmawh viau lai a, ‘Post Ruak Hnawh Khah’ leh ‘Zirtirtu- Sem- Rual’ kan vei leh mang si loh chuan miten kan chet dan hi ‘a fair lo’ min ti mai ang; ram hmasawnna hnuk Zirna Siam |hat Hna hi thil pawimawh tawp khawk a ni si a.
Hawh u, kan ram, sq. km 21,081 leka zau, Aizawl khawpui atang phei chuan khua zawng zawng ni khata thlen theih vek, a tam zawk phei chu lehlanna phak lek- a Zirna In zawng zawng te dinhmun (thawktu leh zirlai te) hre chiang a, paih ngai paih a, belh ngai belh a, thiah ngai thiat a, sem rual ngai sem rual a nih theih nan, mahni theihna mual mualah tan i la thar theuh ang u.

