Brazil federal judge chuan mining giants BHP, Vale leh Samarco iron ore joint venture chu chu kum 2015 a Dam insah thlentu tiin zangna dawmna 47.6bn reais ($9.67bn) pe turin a ti.
Brazil south-east a Fundao dam insah avanga mudslide turu tak chuan harsatna namen lo siamin mi 19-in nunna an chan phah bawk.
Chumai bakah dam insah chuan Rio Doce river pollute nasa bawkin Atlantic Ocean a luanluhna lamah harsatna nasa tak a siamsak bawk a ni.
Heng company tena zangnadawmna an pek zat tur chiah hi la hriatchian a ni lo va. Judge Vinicius Cobucci chuan company te hian ‘moral damages’ an thlen avangin leh non-material harm, emotional distress te an siam avangin zangnadawmna an pe tur a ni, a ti.
Sum an pek tur chu kum 2015 behchhana hmangin inflation mila siamrem tur a ti bawk a, sumte chu state fund-ah dahin dam-in a khawih pawi hmuna project leh infrastructure te din nana hman tur a ti bawk.
Vale te chuan court ruling an la dawn loh thu sawiin nikum December thla thleng khan Renova Foundation hmangin an firm chuan compensation payment 34.7 billion reais an pek tawh thu a sawi a.
BHP leh Samarco te chuan engmah sawi an la nei lo thung a, court pawhin a ruling chu appeal theih a ti bawk.
Samarco hi Australian mining group BHP leh Brazil’s Vale te 50-50 joint venture a ni.
Minas Gerais a Dam kehchhia kha Brazil a environmental disaster rapthlak bera ngaih niin mi 700 chuang chenna in leh lo nei lovin a siam bawk.
Dam a kehchhiat rual khan leichirh chhah leh hlauhawm tak hnawlin chu chuan bento Rodrigues khua chu a chhilh vek a ni.
Chumai bakah Rio Doce river chu pollute vekin 650 km-a hlaa awm Atlantic Ocean pawh a tibawlhhlawh hle bawk a, wildlife nasa taka tichhiain mi sang tam tak te tui thianghlim in tur nei lovin a siam bawk.
Kum 2016 khan Dam kehchhiat chhan zirchianna neihah a design dik loh vang tia sawi a ni a. Mahse, SMarco joint owner BHP leh Vale te technical report chuan an pawm ve lo thung.
Report thung chuan kum 2011 leh 2012 inkara Fundao dam design chuan tui chhuahna tur a titlem a, chu chuan 5 November 2015-ah a kehchhiat tir a ti ve thung.
Dam khan mining waste ‘tailings’ nei teuhin Dam wall a sand awm te chu fanchhuakin liquid anga awmin chu chu ‘liquefaction’ tih a ni a, chu chu Dam kehchhiatna thlentu nia sawi niin chumai bakah khami nia lirnghing na lo te khan Dam kehchhiatnaah a pui bawk tiin report chuan a tarlang.
Brazil Court in Dam insah vangin zangnadawmna 9.67 billion dollar pe turin ti

