Daily Newspaper

CHHE MAH ILA A PAWI LO!

8

-Zoremi Hmar Zote

Thiam lo tak chunga thu sepsel tê tê, a chhawp chhuah theihna ang anga han chhawp chhuah ve tâk fo-ah chuan leh, chanchinbu lamah nen, chu mai pawh ni lova lehkhabu hial han khâwr pum ve takah chuan, mi tam zawk hnên atanga ka chungchanga an ngaihdan ka dawn zinga tam ber chu, “I hmêl nen a inhmeh lo,” tih hi a ni a. Thu hlimawm leh zângkhai, nuihpui tur chi hlir ka ziah vangah a ngaih theih ang.

Chu mai a la ni lo va. Poetry te ziakin, hla, a saka sak chi phuah ka la chîng leh ta zel a, keima thu-a ka phuah a awm em em lo va, fam ngaih hla, lusun chhungte min phuahtir a tam ber. Lengzem min phuahtir zeuh zeuh bawk. Hla thu hi ka duhtuiin ka uluk viau zel a. Un lutuk mai, a mizo tawnga lehlin leh ngai kan han tih ang em em ni lo, hla thu mawi tak ni si hi ka zawng hram hram thin a. Chuti chung pawh chuan ka hnena an sawi chu, “I hmel nen a inhmeh lo,” tih bawk a ni leh tho a.

Mizo ten mi ropui bik kan neih, thu leh hla lama kan chhuanvawrte emaw, zâi thiam emaw an han boral a, kan theihna mual mualah an uina thu kan ziak a, an thlalak te kan status-ah hmangin, kan thiam ang angin uina thu leh thlahna thu kan ziak ve ngiai thin hlawm a. Ka ui zual tak meuh ten vân kohna an chhàn tum chuan kei pawhin, thlahna thu, a chhama chham chi ka ziak vein, facebook lamah te ka pho chhuak ve thin a. Sawi tawh ang deuh khian hla thu hi ka duh uluk em em a, tawng tualleng, thil kan sawina tawngkam pangngai, hla thu ni lem lo ang hi hman loh hrám hrâm ka tum thin a, tawngkam pangngai aiah hla thu mawi tak hman tumin, theihtawp pawh ka chhuah ve thin. Chutah a lo hmu leh chhiartute comment-na pawh, “I hmel nen a inhmeh lo,” tih a ni leh tho a, hei erawh a kawh a dang ta daih mai!

Mizote hian thu leh hlaa tui tur leh, kan tawng upa leh hla thu mawi tak tak te, ril leh ùn tak nguih mai, hla thu hrilhfiahna bu rawih ruai ngai khawpa hla thu Lalawithangpa raih mai leh, kan tawng upa mawi em em maite thiam tur hian hmêl inhmeh riau neihtir kan tum deuhin ka hria! Chu chu lo ni ta se, eng ang hmel chu nge kan beisei? Mizo kan ni a, kan thu leh hla hi kan zavaia ta a ni a. Engah nge thu leh hlaa tui deuh leh thiam deuh chu upa lam tura ngaihna emaw, hmêl lama inhmeh tur riau hi kan lo thlan ve ngawt thin tih hi ka ngaihtuah fo thin. Ka hmel lam vang ai mahin, kum lamah ka la nâu ve deuh a, ka mizia lah harh thit thet, uang em em leh nuih heh zet, khâuphâr thawven taka thawveng leh awm khawmna deuha a nawi ber ni thin ka nih vang te pawh hi a ni mahna, inhmeh lo min ti zel mai a, ka dem lo na a, mak ka ti fo!

Mi thenkhat hnen atanga ka hriat zin pâwl tak thil chu, “Mizo culture chawi vul a, thu leh hlaa ril deuh, lunglen pe na deuh leh tawng upa, hla thu un deuh thiam deuh chuan hmêl hranpa an nei. College emaw, university lamah pawh Mizo subject la chu an hmelah a hriat theih,” tih hi a ni. Ka rilru a na lek lek thin. Thu leh hlaa ka tui rualpui ka thiante, poet duhawm tak tak leh Mizo raih maia thu ziak thiam em emte hi, mahni hnam insawisak nana hmang duh khawpa hnam mâwl awmchhun ni hiala ka rin Mizo mipui ten ‘a hmel a zo’ kan tih ang, chhe bâwk te te leh thingtlang nula/tlangval hnûmhnâng lo zet anga an chhuah fo hi an ni vek bik lo va, puipun nikhuaah pawh mipui hmaa ding tura kan lo mitthla thin, pa pawr chip chep, incheina tharlâm lo tak, kamis chul lam tawh a tlâng vial tap mai hâ a, kekawr tawngchham lam leh chapal, a siamtu company vuipui tham zeta chul tawh inbel hlir pawh an ni bik miah lo.

Hmel tha leh duhawm tak tak vek an ni e, JH.Hlupuii tih loh chu! He nu hi chu a hmel hi a chauhthubarawh ve tak meuh a, a lung a’n lèn ve pawh hian ‘hmelchhe lungleng’ kha a ni leh mai a. Min ngaih lutuk tawh chuan min hâu reng mai a ni! Mizo nula zinga poetry ziak thiam, ka chhuan rûk em em a ni. (Chhe hle mah se!) Febry K.Zonunmawii te, Day-i Ralte leh Empee Kawlni te. An thiamna ngawr ngawr hi ensak hram hram loh chuan an hmel hi pawm dam har ve tak mai an ni a, an siamtu zah vanga pawm dam chawp ngai an ni. Hêng ho thêm thâwm hi a ni ang, ‘thu leh hla thiam chu an hmel chhe duh’ an tih chhan ni-a ka rin chu ni! Mizo nih nuam ka tih chhan, kan zonun ze mawi leh thiante hmangaihna, hringnuna thil duhawm tinreng hi anmahni-ah hian ka hmu tih erawh ka’n sawi hram ang a, mahse hrilh duh suh u, an chapopui leh ang! (Ka ngai hlawm roh mang e aw!)

Kan mipaho, thu leh hlaa tui mi chuan Mizo hla thu an thiam a, tawng dik thlengin an duh tuiin an fîr a. An rilru pawh ‘a zo vah’ a, zonun ze mawi an nunpuiin an mipa em em hlawm. A tlangpuiin kan hnam hmeichhiate humhalh duhna thinlung neiin, kha zo zia, mawi tak mai kha an chhawm zui hlawm niin ka hmu. Thu leh hla lama duah deuh, kan Mizo thil tuipui leh hnam zûna uai deuh anga lang apiang Lêngmaser rim nam deuh vung vung tura ngaih te hi sim a hun. Tunah phei chuan mi kan lo fing ta a, mit leh benga kan hriat phâk chinah pawh kan Mizona dah sangin, thu ziakah ngawt pawh sâp tawng a tel tam deuh chuan duhsak takin min khak ta fak fak mai, hmasawnna hlu leh duhawm zet zawng a va ni êm!

A tâwp nan, Mizo mipui ten kan hriat tura ka duh chu, Mizo tawng thiam tur leh hla thu ril thiam tur te, tawng upa leh hla raw un thiam tur te hian hmelchhiat kher a ngai lo, lehkha chhiar zâu leh kan ram leh hnam hmangaih a tawk! Kan tawng, kan thu leh hla, kan Mizona tidal zawng ni lova, vul zual zel tura tan kan la a nih phawt chuan, hmêl chhe mah ila pawi pawh ka ti lo ve a!

(THE AIZAWL POST – Article)

The Aizawk Post

Full>> ePaper Subscribe

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

Your email address will not be published.

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Privacy & Cookies Policy