India chuan China nena an inrina, Arunachal Pradesh-a Line of Actual Control (LAC) hrula hmun 27 leh thil dang hming a tichhuak a, thuneitute chuan hei hi Beijing-in tun hnaia hmun tam tak hming thlak a tumna chhan letna niin an sawi.
Hming an an puan zingah hian ramri khua, Longju pawh a tel a, he khua hi kum 1959 atanga China thununna hnuaia awm ni mah se Indian-ten an rama an chhal chin niin thuneitute chuan an sawi a. He hmalakna hi India-in heng lai hmun hi a ram leh dan anga a ta a nih a pho lanna a ni.
Home ministry-in thuchhuah a siamah Indian sorkar chu Arunachal Pradesh sorkar nena inrawn chungin ‘Survey of India (SoI) official map-a lang angin Arunachal Pradesh-a hmun 27 hming hi tar lan a ni’ tih an sawi.
“Heng hmunte hi Survey of India-in Arunachal Pradesh map a siamah langin a nihna dik tak leh vantlang zingah an nihna hriattira a awm theih nan tih a ni,” an ti.
Home ministry chuan Survey of India map-a tar lan zinga 21 hi ram (land area) a ni a, pass pali, dik leh monument a ni tih a tar lang a. Ramte hi Longju, Maja, Bisa, Bara Kundun, Chhota Kundun, Dhan Bari, Pritnagar, Buddhamandir, Jairampur, Teritnagar, Ramnagar, Jaswant Garh, Sagar, Padma, Jyotinagar, Baisakhi, Chhota Ropuk, Bara Ropuk, Shivaji Nagar, Sunpura leh Kamlang Nagar an ni.
Pass-te hi Dzo La, Riza La, Pukur La leh Thag La an ni a, dil hi Sambho Sarovar niin Sher-e-Thapa Memorial a tel bawk.
He hmalakna hretu thuneitu pakhat chuan, “Map chungchangah hian thil chiang lo tak tak a awm a, hei hi China hian Arunachal Pradesh, India chhunga awmte hming lem siam nan a hmang a. Hmun 27-te hi Survey of India map-ah chiang taka dah a ni a, kan tan a nihna tichiang lehzualtu a ni a, hmunhma langte hi kan tilang ngei a ni tih a tichiang bawk,” a ti.
Kum eng emaw zat liam tawh atang khan China hian Arunachal Pradesh-a hmun eng emaw zat hi ‘hming’ a lo pe tawh thin a. Arunachal Pradesh hi ‘south Tibet’ tia sawiin an ram angin an chhal thin a, a mi chengte tan pawh visa a lo pe chhuak tawh thin.
November, 2025 khan Arunachal Pradesh-a hmeichhe pakhat chu Chinese thuneituten Shanghai tumhmunah a Indian passport a hman theih loh (invalid) tih vangin an man tawh a, India pawhin nasa takin a dik lohzia sawiin duh lohna a lo lantir tawh.
April thla khan China hian Arunachal Pradesh-a hmun 23 hming a pe a, Indian external affairs ministry chuan he thil an tih hi ‘tanchhan nei lo’ tia sawiin thil tak tak ni lo a nih thu a sawi.
Hetih hun lai hian Indian foreign ministry chuan Chinese-ten India ram chhung china hmun hming hrang hrang thlaka phuah an tum thin hi thil awmze awm lo a ni a. Inlaichinnaah a tha lo zawnga siam thei leh hriatthiamna tha zawk siam tumna tichhe thei thil a tihte chu a pumpelh tur a ni tih a sawi a ni.
China-a hming petu, civil affairs ministry chuan ‘south Tibet’ tia an saiw hmuna hming an pekte zingah hian lui, tlang leh khua te pawh a tel.
Hemi hma pawh hian China hian Arunachal Pradesh-a khua, lui leh thil dangte hming thar a lo pe fo tawh thin a. India chuan hengte hi hnawlin a tak takah thil a tidanglam ngai lem lo bawk.
Kum 2017, 2021, 2023 leh 2024 pawh khan hmun hming pek hi a nei a, heng hming thar a puan hi India nena an inkar a khik zual lai a ni deuh zel thin nghe nghe.
India leh China hi kum 2020-a LAC-a an intibuai atangin kum li chhung an inep nasa hle a, tun hnaiah erawh an inkar hian that lam a pan hret hret a. Ramria an buaina neihah inbiain an harsatna neihte pawh an ching fel mek zel a ni.
China chhan let nan India-in AP-a hmun 27 hming tichhuak

