Chief Justice of India D.Y. Chandrachud chuan March 7 khan Supreme Court chuan State Bank of India (SBI) Chairman Dinesh Kumar Khera an April 2019 atanga political party te hnena sum pek electoral bonds lei kimchang Election Commission hnena pe tura a tih chu June 30 thleng pawhsei a dilna chu Supreme Court zahlohna (contempt petition) a ni tia khinna chu a ngaihtuah tur thu a sawi.
Contempt petition hi Association for Democratic Reforms (ADR) leh Common Cause te thehluh niin Supreme Court chuan electoral bonds scheme chu electoral democracy tana hlauhawm a ni tia nuaibo in SBI chu anonymous donors te hnena bonds hralh dan kimchang leh tu political party ten nge hlawkpui tih te chu March 6, 2024 hma ngeiin Election Commission of India hnenah a thehlut ngei tur a ni a ti a. Election Commission pawh chung data kimchang te chu bank official website ah March 13 hma ngeia tarlang turin a ti bawk.
Mahse, Bank chu hun tiam ral hma chiah ni hnih a la awm tihin March 4 khan phek kua zeta sei ziakin ngenna a thehlut a. Bank chuan Election Commission hnena bonds details te pe lut tur chuan June thla tawp thleng hun a mamawh dawn a ti a ni. A chhan a sawiah pawh information leh documents te chu bank branch hrang hranga awm a nih avangin sawifiah vek tur chuan hun a mamawh dawn a ti a ni.
Advocates Prashant Bhushan, Cherul D’souza leh Neha Rathi te chu contempt petitioners te chuan court chu contempt plea leh SBI application te chu Thawhtan (March 11) a ngaihtuah turin an ngen a.
“Contempt petition hi Registry in a pawm veleh i junior chuan email a thawn nghal thei a. Thupek ka lo siam ang” tiin Chief Justice Chandrachud chuan Bhushan hnenah a sawi.
Contempt petition chuan bank chuan electoral bonds donor te chu tute nge an nih leh political party te hnena an sum thawh zat chu April-May a Lok Sabha inthlanna neih hmaa pholan loh dan ngawt an zawng tiin a tarlang a.
Petition chuan Bank chetdan chu Union Government in March 15, 2019 a affidavit an siamah electoral bonds te chu chhui theih leh rang taka pholan theih vek an tih nen a inkalh tlat a ni a ti bawk.
Centre affidavit chuan electoral bonds scheme chu langtlang tak KYC leh audit trail hmang vek a ti a. SBI chuan KYC, PAN, identity details leh donors address te nen lam awlsam takin a nei nghal thei vek a ni a ti bawk a.
“SBI hian donor te electoral bonds leia political party te hnena donate tute chu secret-number based record a nei vek” tiin contempt petition chuan a tarlang bawk.
Electoral bond tin te chuan unique number an nei vek, a ti bawk a. “Database a query tihin manual verification pawh ngai lovin an duh format tak a pechhuak nghal vek thei” tiin petition chuan a sawi bawk.
Bhushan chuan Section 4 of the electoral bonds scheme ah ngei KYC hman ngei ngei tur a ti bawk a. He scheme Clause 7 chuan bond leitu information chu competent court in a dil a nih chuan pekchhuak tur a ti bawk a. Clause 12 (4) of the scheme chuan electoral bonds te ni 15 chhung suma chantir loh te chu bank in PM relief Fund ah a chhung ang a ti bawk a ti a. “SBI tena an database a information peihfel in an dah lo tih hi a awihawmloh a ni” tiin Bhushan chuan a sawi a.
SBI hain March 6 hmaa information pawimawh tin te pechhuak thei tuin technical know-how leh manpower a nei tawk a ti bawk a.
“SBI hian hnathawk 2,60,000 a nei a, khawvel pumah branch headquarter enkawl 22,500 a nei bawk a, local head office 17, zonal office 101 leh ram 36 ah foreign office 208 a nei a ni. SBI ngeiin a record ni bawk si a information lakhawm thei lo a inti hi awih a har a ni,” tiin contempt petition chuan a tarlang bawk.
Bhushan chuan SBI chuan an hmalakna te court hnenah hrilh pawh a hrilh lo a ti bawk a. Chumai bakah electoral bonds scheme pawhsei bank in a dilnaah SBI Chairman emaw Managing Director in hming an ziah hnan lo a ti bawk.
Petition chuan SBI tena Right to Information dilna kum 2018 a retired Commodore Lokesh Batra hnena an pekah SBI chuan IT system development atan Rs 60.43 lakh a seng a, operation cost ah Rs 89.72 lakh sengin electroal bons gloating cost ah Rs 1.50 crore a seng an ti a ti a.
“He thil hian SBI IT system chu a function tha hle tih a pholang a ni” tiin peitition chuan a tarlang bawk a. RTI information vek hmangin electoral bond sale tum 30 kalpuiah SBI in electoral bond hralh thei tura a tih 29 zingah 19 chauhin bond an hralha SBI branch 14 ah chauh suma chantir a ni, a ti bawk a.
“January 2024 thleng khan political party 25 chauhin account an hawng a, chung te chauh chu electoral bond te suma chantir thei an ni. Chuvangin, heng information te lakkhawm hi system awmsaah chuan thil harsa turah a ngai lo” tiin contempt petition ADR te thehluh chuan a tarlang bawk.
CJI-in SBI ngenna khinna ngaihtuah remti

