Mizoram sawrkarin kum 2023-a dinhmun sang zawka sikul a hlankaite chu dan ang taka kalpui a ni em tih ennawn a ni dawn tih School Education minister Dr Vanlalthlana chuan a sawi. School Education minister hian sawrkar kalta in kum 2023 chhunga sikul 180 chuang dinhmun sang zawka a hlankai zingah dan dik tak zawm loa hlankai an awm tel tih a sawi a. Sawrkarin uluk taka a zirchian hnu ah DP&AR leh Finance-in an pawmpuite chu dinhmun sang zawka an hlankai chauh tur thu a sawi.
SEDP hnuaia mi 1000 chuang teaching leh non-teaching staff rawih mek chu 2024 March 31 thlenga thawk tura lak an ni a. Rawih an nih hun chhung bak pawhsei a ni dawn lo tih a sawi. SEDP hnuaia hnathawk zingah aikal la an awm tih sawiin, “An hnathawhna hmuna an awm loh avangin aikala an chhawrte bank account-ah an kut hah man thun zel a ni tawh dawn,” a ti. SEDP hnuaia lak LDC leh Group D bang tawhte post chu hnawhkhah a ngai a, hnawhkhat turin headmaster theuh kutah thuneihna an pe tih a sawi bawk.
Mizorama sawrkar sikul kalphung siamtha turin ‘Mizoram Education Reforms Committee’ an din a, he Committee hian elementary school bakah higher education a huam tel dawn tih Dr Vanlalthlana hian a sawi. Sawrkar sikul thenkhatah zirtirtu pakhat chauh awmna te a awm a, zirtirtu indaih lohna siamtha turin zirtirtu semrual tha an ti a. Zirtirtu aikal la list chu DP&AR (ARW) ah an thehluh tawh a, an dinhmun turah DP&AR ngaihchan mek a ni tih a sawi a ni.
Elementary leh secondary school-a teaching leh non-teaching staff mamawh dan Directorate of School Education-in a report angin, The Mizoram Recruitment (Conduct of Examination) Guidelines 2018 hmanga post ruak hnawhkhah tum a ni tih a sawi. Samagra Siksha hnuaiah zirtirtu 161 an la dawn tih sawiin, “Written test leh interview bakah practice teaching neih tir an ni anga, topic inbuatsaih lawk chu Interview Board ho an zirtir ang. Minister leh ruling party-in lak tur list kan nei dawn loa, official-te pawhin an duhsak zawng tlinna tura hma an lak theih loh nan third party observer an awm ang. An ni hian zawhna zawt ve loin mark erawh an pe thei anga, interview-tute leh observer mark pek dan inthlau lutuk, induhsakna thil awm theia rinhlelh chu ennawn a ni ang,” minister hian a ti.
School Education minister sawi dang:
8 National Education Policy 2020 guidelines angin pawl 3, pawl 5 leh pawl 8 tan bik random examination buatsaih tum a ni. Exam hmachhawn tur hian sikul zawng zawng nasa taka an inpuahchah a ngai dawn a. Sikul 20 atangin sikul pakhat thlanchhuah zelten an hmachhawn ang.
8 Board Exam question standard chu zirchian a ni anga, zirlaiten question inchhuah chhawk dan ang mila an zir thin chu tih bo tum a ni. Syllabus pumpui chu zirlaiten hneh taka an thiam vek a tul dawn a, question pattern chu thlak tura ruahman a ni.
8 Sawrkar chuan HSLC examination-a a titha zual zirlai 50 atangin zirlai 20 thlanchhuah chu UPSC exam atan uluk bika kaihhruai a tum dawn a. He scheme buaipui tur hian sawrkar official an ruat tawh.
8 School Education department hnuaiah Serhmun khua rauhsan tawha hnathawh tur siam chu sut a ni. Serhmun Primary leh Middle School-a toilet sak tura sawrkar hmasa in ruahmanna a siam lai hian Serhmun khua hi rauh san a la ni lo a. Rauhsan a nih hnu ah hnathawh tur list-a telh a ni leh a, hriatchian hnu ah paih a ni.
8 A bial chhunga sawrkar enkawl primary school pakhat chu term hmasa atangin a adopt a, MLALADS sumin a theih anga tanpuiin khawtlang leh YMA Branch nen an enkawl He kaldan phung leh sawrkar laipui hnuaia ‘Vidyanjali Scheme’ zulzuiin MLA tinte chu an bial chhunga sikul adopt a, khawtlanga NGO-te nen tangruala schoole enkawl theih dan tur ruahman a tum tih a sawi.

