Lallunghnema
Charity Lodge
Cont: 9862288182
Consumer Huang chhiartu zawng zawngte chibai ka buk a che u.
Consumer right buaipuia ka hun hmanna atanga chhiarin kum 30-na a lo tling ta reng mai a. Hling leh buar kara heti zât ka inhmang thei hi ka lawm hle a. Pathian hnenah lawmthu ka sawi mawlh mawlh a ni. Ka thawhpuite ka ding lam leh vei lam, ka hnung min dawlsak a, ka hmâ min hruaisak tute hnenah lawmthu ka sawi bawk a ni.
Heng kum 30 chhung hian consumer right lam thu hla tarlanna lehkhabu 8 ka khawr pum hman a. Article eng emaw zât ziakin hmun hrang hrangah ka tei kual a, consumer awareness programme hrang hrangah ka inhnamhnawih a. Ka ziak a, ka sawi zel bawk a ni ber e. Mak tak maiin thil dang reng reng tih ka tum ta lova. Kohhranah ka phâk ang tawkin ka inhmang ve a. Political party ka bansan fihlim thak a. Ka nun pum chu consumer welfare chawisan nan, consumer te dikna leh chanvo vênpui nan ka lo hmang chho ta zel a ni. Thil leitu leh hmangtu harsatna buaipui chu ka hna pui ber zinga mi a lo ni ta a. Hetianga ka hun tam tak ka hmang ta hi ka inchhir lo viau mai a. Ka lawmna a tam a, ka hlim viau zel zawng a nih hi! Heng thil ka sawi avang hian ka insawi theihna a ni hauh lo tih min lo hriatpui teh hram u, ka ti a ni. Thangkurate tawngkam takin, ‘insawi theihna pawh ni lovin’, consumer-te zalenna ka sualna a ni a, ka sawi zel dawn a ni. Mahse, hetih laia ka rilru ti na em em thin chu, consumer-te tuarna lo awm thin hi a ni a. Ni tin, darkar tin thil leitu leh service hmangtute chêksawlhna leh en dawngnate chu a thleng mek reng a ni.
Consumer ten thil an hriat loh luat avangin an tuarna pawh an hre pha lova, lungawi lohna chang pawh an hre lo hial thin. Phone call ka dawn tam zawk hi thil an hriat loh lutuk avangin an tuarna thawi damna thil a ni chungin han au chhuahpui dan tur pawh an hre thin lova. Engtia tih tur nge? Engtia hmalak tur nge tih min zawnhna te a ni a. Mi eng emaw zat chuan an lungawi lohna sutkian sak tura ngenna te a ni a. Enga pawh chu ni se, he Zoram zim te, mihring pawh tlem te tak meuh awmnaah hian consumer-ten an tuar mek zel a, an tuarna tawmpuia hmâ lakpui chu consumer activist te tih tur a ni. Phut let nei lo, hlawkna pakhat mah beisei lo hi tunah hian activist zingah tlem te an awm a. Hengho hmalakna hi a hlawhtling chho mek zel a ni.
Doordarshan Kendra Aizawlah hian thawktute duhsakna zarah vawi eng emaw zat chu hun ka hmang tawh a. A tam zawk chu consumer thil a ni a.
Ni 20 January 2026 khan consumer te dikna leh chanvo chungchangah Live-phone-in programme kan han hmang a. He programme hmang tur hian he DDK-a an hotupa Pu Williama’n min sawm a. Ka thutpuite chu Pi Estheri, Aizawl District consumer Disputes Redressal Commission Member leh Pu Pradip Chhetri, Advocate te an ni a. Zan dar 7-8 chhungin hun kan hmang a. Phone call lo lut te chu theih ang angin kan Pi Msi(anchor) chuan host-in min chhantirin min sawitir ta thin a. Phone call awm loh kar lakah consumer right leh a kaihhnawih sawi hona kan nei thin a ni. Kan hlawkpui bakah thlirtuten hlawk thlak an tih ngei kan beisei a ni. Pi Msi(anchor) chuan inhmelhriat tirna min neihpui hnuah kan thupui leh programme te chu sawihawnna a nei a. Consumer Protection Act 2019 kamkeuna a nei a. Chumi hnuah kei chuan consumer hi tute nge an nih? tih chu ka sawi a. Consumer Protection Act 1986, kum 30 zet hman a nih hnuah, CPA 2019 a thlak a nih thute chu ka sawi chhuak a. Consumer Protection Act 2019 sec2(7) ah consumer definition tarlan a nih thu ka sawi a. Thil leitu leh hmangtu, service leitu te hi consumer an ni a. Consumer Protection Act 2019 sec2(7) ah hian chiang takin a sawi a. Hetih lai hian mi tam takin kan hre chiang lova, kan hre fiah thiam hek lo. Thil lei hian a huam zau hle a. Thlai chi hrang hrang, thei chi hrang hrang, kamrah thlengin, maian antam, behlawi, bean, bepui, bete, hengho hi dawr phurtuten an zuar chhuak thin. Anmahni lo dawrtu, leisaktute hi consumer an ni. Dawr chhunga thil zawrh chi hrang hrang thawmhnaw, pheikhawk, chapal, sana, etc. Dawr thenkhatah chini, dailuah, buhfai etc. Leitu kan awm. Consumer kan ni a, right kan nei a ni. Hetih lai hian service chi hrang hrang, transport system chi hrang hrang thlawhtheihna, taxi, bus, maxi can(sumo) etc. a awm bawk. Henga chuangte (paying passenger) leh hmangtute hi service leitu an ni a. Consumer an ni. Dam lo, damdawi ina enkawl mekte, doctor inentir damlo te, tui leh kawlphetha, LPGas etc hmangtute chu consumer an ni a; right an nei a ni. Heng consumer chi hrang hrangte hian consumer an nih an inhre lo va, ni tin an tan tuarna a thleng thin a ni.
Kan Live-phone-in programme-ah hian Pi Estheri, Member Aizawl District Consumer Commission chuan complaint an chin fel dan leh an tihfelsak dinhmun leh complaint an lo buaipui dan tlangpui a sawi a. Commission thang duang tak a nih a beiseiawm hle a ni. Pu Pradip Chhetri, Advocate chuan Consumer Protection Act hman tangkai a tulzia uar takin a sawi a. Thil dang tangkai tur eng emaw zat a sawi bawk a. Thil leitute mawhphurhna leh an tih turte a tarlang. Pu Chhetri hian hriatreng tlak a sawi nual a, dim tak fiah tak siin consumer-te dikna leh chanvoa sawifiah fan chu kei tak pawh hian ka pawm hle a. Ka rilruah a riak reng a ni.
He DDK live phone in programme, consumer te tana buatsaih hi mipui pual a ni a, mipui pawhin an hlawkpui ngei ka beisei a ni.
Consumer te tuarna tawmpui tur leh an sal tanna ata chhan chhuak tur hian nang leh kei bak an awm si lo.

