World Health Organization (WHO) chuan Ebola leng mek chi (strain) bik laka invenna damdawi siam nan thla kua vel tal a la ngai thei tih a sawi.
Bundibugyo chi hi laka ‘candidate vaccine’ awm thei pahnih siam mek a ni a; mahse, clinical trial (enchhinna) an la paltlang lo ve ve niin WHO Advisor Dr Vasee Moorthy-a’n a sawi.
WHO hotu, Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus-a chuan Ebola vei nia rinhlelh mi 600 an awm tawh tih sawiin, thihpui nia hriat mi 139 an awm tawh a; mahse, a kai hriat chhuahna atana hun an hman dan ngaihtuahin a pun rin a ni.
Geneva-a thuthar thehdarhtute a kawmnaah Democratic Republic of Congo-ah hri kai hmuh chhuah hmasak berna hmunah mi 51 hmuhchhuah a nih tawh thu leh an thenawma Uganda-ah mi pahnih hmuhchhuah a nih thu a sawi.
Pathianni khan WHO chuan public health emergency puangin khawvel puma ngaihven ngai a ni tih a sawi a, hripui leng level erawh a la ni lo tih a sawi.
“WHO chuan hri leng hlauhawmna hi ram khat leh bial level-ah a sang a, khawvel pumah erawh a hniam hle niin a teh theih a ni,” a ti.
DR Congo-a a kai hmuh chhuah mi 51-te hi khawchhak lama Ituri province, bakah North Kivu province-ah an ni a. Uganda khawpui, Kampala-a mi pahnih hmuh chhuah zingah hian DR Congo atanga kal a ni a, pakhat chu a thi tawh.
“DRC-a hri leng hi a nasa,” tiin WHO hotu chuan a sawi a, damdawi ina thawkte pawh thi zingah an tel tih a sawi.
WHO thuneitu chuan hri hi eng chen nge a darh tawh tih hriat tumin chhui mek a nih thu a sawi a, an ngaih pawimawh ber erawh a darh zel tur ven a nih thu a sawi.
Hri kai hriat hmasak ber hi nurse a ni a, natna lang chhuak neiin Ituri province khawpui, Bunia-ah April 24 khan a thi.
Ebola hi taksaa tuiril chhuak inhnawih atanga inkai darh a ni a, thisen chhuak nasa tak leh taksa peng hrang hrang tichhe thei a ni.
Kum 1976 khan DR Congo-a hmuhchhuah hi a ni a, bak atanga kai nia ngaih a ni a. Mihringah natna thlen thei nia hriat chi li a awm a, heng zingah hian Zaire pawh a tel a, DR Congo hian vawi tam tak a lo hmachhawn tawh.
Tun hi Ebola leng an tawrh vawi 17-na a ni a, tun hi Bundibugyo chi, kum tam tak an hmuh tawh loh a ni.
Bundibugyo hi a hmain vawi hnih – kum 2007-ah Uganda-ah leh kum 2012-ah DR Congo-ah a leng a, a kai zinga hmun thuma thena hmun khat velin a thihpui.
Ebola chi dang aiin thihna thlen tlem zawk mah se, Bundibugyo hi a len tam loh avangin a tihtawp theihna tur hmanrua a tlem zawk tihna a ni a. Invenna damdawi pawm a la awm lo va, enchhinna kalpui mek an ni hlawm a. Zaire tana siamin himna eng emaw chen a pek theih beisei a ni.
Bundibugyo hi enkawlna damdawi a awm lo bawk a, hei hian enkawl a tiharsa zual.
DR Congo khawchhak lam hi kum tam tak chhung buaina tamna a ni a, hei hian hri leng hmachhawn kawngah harsatna dang a thlen belh bawk.
Ebola leng mek laka invenna siam nan thla kua vel la ngai – WHO

