October 7-a Hamas tena Insrael an beih thuta mi 1000 chuang an tihhlum hnua Israel in a beihletnaah Gaza-ah Palestinian nunna chan 20,000 an chuang tawh a.
Ni tinin indo tirh atangin mi 300 dawnin nunna chan zel ang an ni a, ni sarih chhung inkhhai siam zawka mi tang inthleng tawn erawh a huam lo niin Gaza a Hamas-run healh ministry data chuan a tarlang a. World Health Organization regional emergency director Richard Brennan chuan nunna chan zat hi a rintlak ang a ti bawk.
Indo laia nunna chan zah chhinchhiah chu thil harsa a ni a, a taka nunna chan tun ai daih hian an tam ang tiin Gaza-a doctor te chuan an sawi a, a chhan chu building chimin a delh ang te chu chhiar tel loh niin damdawi in panpui loh ho chu chhiar tel loh vek a ni.
He indonaa nunna chan hi an tam lutuk tiin pro Michael Spagat, buaina hmuna nunna chan zatte zirchiang thin chuang a sawi a. Kum 2003 Iraq qar te, Colombia civil war te, Democratic Republic of Congo civil war leh a hmaa Israel leh Gaza te indona pawh lo zirchiang tawhtu a ni.
“Tun indonaa nunna chan tam lutuk hi la thleng ngai lo a ni a, nunna chan an pung chak lutuk a ni” tiin a sawi a. Mi 20,000 chu Gaza a mihring cheng 2.2 million atanga teha 1% dawn a ni bawk.
Israel chuan Gaza beih nan hian bomb chi hrang hrang a hmang a, 100lb atanga 200lb thleng pawhin a hmang a, chu chu nunna chan tam zual nachhan tia sawi a ni.
Gaza chu hring chen tamna leh bit em emna a ni bawk si a, 41km a sei leh 10km chauha zau niin sq km khatah mi 5,700 zet cheng ang an ni bawk si a ni.
Hamas tena Israel bei thuta mi 1,200 chuang an tihhlum hnuah Israel chuan Gaza hi run nghalin thla thum a liam meuh chuan civilian nunna chan tam lutuk avangin khawvelin inkahhai siam turin a ngen nasa hle tawh a.
US intelligence te chuan tun indonaah hian Israel chuan Gaza-ah bomb 29,000 chuan a thlak tawh an ti a, heng zinga 40-45% vel chu unguided an ni bawk.
Unguided bomb chuan an target 30m vel ten a thelh thei thin a, Hamas HQ leh a bul lawka apartment tam tak civilian te chenna hmun te chu a deng fuh lo thei lo a ni, tiin Garlasco, Gaza a indona tum thuma lo inhnamhnawih tawh leh Dutch peace organisation PAX military adviser ni bawk chuan a sawi a.
Israel Defence Forces (IDF) te thung chuan civilian ten an tawrh loh nan hriattirna a pe hmasa a ti a, warning pe lawksa vekin mipuite inthiarfihlim tura a tihlawk thu a sawi thung a. IDF te chuan civilian an awm a ni tih kan chiannaah chuan kan bei lo mai a, target tinah ammunition thlan bik kan nei vek a, chu chu tawrhna nasa lutuk a awm loh nana kan tih a ni an ti a. Israel chuan Hamas-te chu Gaza mipui te inphen nana hmangah a puh bawk.
Hamas-run health ministry nunna chan zinga 70% te chu hmeichhia leh naupang te an ni tiin a sawi a. Mahse, hamas figure hian civilian leh Hamas sipai te a thliar hrang lo thung.
December 19 khan Hamas sorkar Media office chuan nunna chan zat 19,667 niin chung zinga 8,000 chu naupang niin 6,200 chu hmeichhia an ni a ti a. Medical personnel 310, civil dfence personnel 35 leh journalist 97 in nunna an chan tawh a ti bawk.
Indona chuan Gaza naupangte a nghawng zual bik hle a, Gaza population zahve lawih chu kum 18 hnuai lam an ni tiin health ministry chuan a tarlang bawk.
Hliam tuar 53,000 awm tawhin naupang inhliam zat erawh figure tih chhuah a ni lo thung a. “Gaza hi naupangte tan khawvela hmun hlauhawm ber a ni mek” tiin United Nation’s child agency, Unicef chuan a sawi.
“Civilian te nunna chan zat kan hmuh mek hian buaina lo chhuah tawhna hmun dang kan document chin te chu a khum vek” tiin Emily Tripp, director of Airwars, kum 2014 atanga indona hmuna civilian te nunna chan dan zirchiang thinte chuan a sawi a.
Vietnam indo laiin kum 1972 Christmas bombing an tih mai Hanoi a Operation Linebacker II a bomb 20,000 tons vel thlak a nih khan Vietnamese civilian 1,600-in nunna an chan a.
Kum 2017-a US kaihhruaia Syrian city Raqqa atanga IS te umchhuah nana air leh artillery hmanga thla li beih a nih khan nikhatah mi 20 vel bakin nunna an chan lo anga ngaih a ni.
US kaihhruaia Iraqi forces tena Mosul thla kua chhung lak tuma an beih khan nunna chan 9,000 atanga 11,000 vel an awm tia sawi a ni bawk. Ukraine indonaah pawh kum hnih chhungin civilian nunna chan 10,000 vel awm tawh anga ngaih a ni a. Chungte nena khaikhin chuan Gaza a nunna chan chu an tam hle a ni.
Israel chuan a tum ber chu Hamas te tihmang vek a ti a, mahse, a sipai thi zat chiah a sawi lo bawk a. Sang chuang ti erawhin official te chuan an sawi thung. Israel chuan Hamas terrorist te a tihhlum zah chiah a hre lo bawk a. Hamas-te hi Israel leh UK sorkar angte chuan firfiak tia an puan zingah an tel.
Gaza-a nunna chan tam lutuk ngaimawh

