Site icon The Aizawl Post

HIV/AIDS chhiarkawp leh a behbawm

Tun hnai kum 6 chhung (2020-2025 July) khan HIV/AIDS vanga thi 2996 an awm a; chawhrualin kum tin mi 499 thi ang an ni. Kum 2023 kha thi an tam ber kum a ni a, mi 632 an thi a; chawhrualin ni tin mi 1 aia tam (1.7) thi awm ang a ni.
Kum 1990 atanga 2025 (kum 35) chhunga HIV/AIDS vanga thi hi mi 5541 an tling tawh (MSACS website) a; chumi awmzia chu, chawhrualin kum tin HIV/AIDS vanga thi hi 158 an awm a; chawhrualin ni 2.3 danah mi pakhat thi zel ang a ni. Hetah hian, Mizorama HIV+ve hmuhchhuah hmasak ber kum 1990 (Oct) kha chhiar tel a ni a, a hnu kum engemawzat chhung kha chu AIDS thihpui an awm lova, chung kumte pawh chu chawhrualah hian telh vek a nih avangin kum tina thi zat hi a tlem phah thei a ni.
Chutih rualin, a kum telin HIV/AIDS thihpui hi chu an tam tial tial tih a chiang a. Kum 2015-16 chhunga AIDS vanga thi 139 an nih laiin, 2016-2017 chhunga AIDS thihpui chu 225 a ni dawrh a, a inthlauhna hi 86 a ni a, a pung chak hle a ni. A hnu zela kum tina thi report hi a pung zawngin a la kal chho ngar ngar a tih theih. Chutih laiin, HIV+ve zingah accident avang te, drug OD avang te, mahni intihlumte pawh AIDS vanga thi anga report te pawh a awm thin nia hriat a ni a, hei hian AIDS thi zat a ti sâng thei bawk.
Eng pawh ni se, HIV+ve an pung zel a, thihpui pawh an pung zel tih hi kan dinhmun dik tak chu a ni ber. HIV+ve kai tamna ber Sex tih a ni a, kum 25-34 inkarah a hluar ber a, 35-49 inkarin a dawt a. Report-a kan hmuh dan chuan, naupang kum 14 hnuai lam, sex vanga HIV Positive hi hmeichhia leh mipa an inzat thuak (404/410) nghe nghe a, hei hian ngaihtuah a tithui khawp mai. Kum 14 hnuai lam sex vanga HIV+ve heti zat an awm a nih chuan, chhungkaw inrelbawlna lamah tan kan lak a pawimawh dawn tih a lo lang nghal bawk awm e. Chutih laiin nu naupai laia HIV positive an tam viau mai pawh hian ngaihtuah a tithui bawk.
Sakhuana thil la urhsun tak, inkhawm uar em em Kristian state-ah heti taka HIV/AIDS lama kan buai ta viau mai hi, mi tin hian kan vei a tul takzet tawh a, kohhran hrang hrang hian inthurualin beihpui thlak dan te ngaihtuah ve se a duhawm hle a ni. Kohhran hrang hrangte hian state pawn lamah sum tam tak sengin missionary tam tak an tirchhuak a, missionary tirchhuaktute awmna state ber-ah drugs leh HIV/AIDS a hluar em em mai hi chu thil inhmeh lo tak a ni.

Exit mobile version