Mizoram hi India ram state zinga HIVtAIDS hluarna ber a ni a, India ram pumpui HIVtAIDS dinhmun (0.20%) let 15 zetin Mizoram dinhmun hi a sang zawk a; 2025-2026 chhunga Mizorama HIV hmuhchhuah zingah Aizawl district an tam ber.
Hei hi nimina HIVtAIDS chungchang inrawnkhawmna meeting-ah Pradeep Kumar, National Consultant, NACO chuan presentation-ah a tarlang a ni.
Report-a a lan dan chuan HIV hrik pai hmuhchhuah zinga 76.3 % chu sex a\anga kai an ni a. Dr. Jane Ralte, Project Director, MSACS chuan Mizoram-a HIV kai thar hmuhchhuah chu kum tin a tlem ve hret hret tih a tarlang bawk.
India ramah HIVtAIDS hluarna ber (2.73%) dinhmun kan la hauh reng chungin, kum tin a tlem ve hret hret tih report hriat tur a awm ta hi a lawmawm hle a; chutih rualin, ‘tlem ve hret hret’ chung pawh hian, min dawttu Nagaland (1.37%) nen chuan kan la inthlau hle.
Mizoram mihring hi nuai 13 vel ni tawh tura ngaih a ni a, Aizawl district-ah hian mihring nuai li chuang hret an awm a. Aizawl district-ah hian Mizoram mihring hmun thuma \hena hmun khat an awm tihna a ni. Aizawl city-ah hian mihring nuai 3 vel an awm a, chu chu Aizawl district mihring hmun lia \hena hmun thum tihna a ni. HIVtAIDS vei hi Aizawl khawpuiah an tam ber tihna a ni.
HIV hrik pai hmuhchhuah zinga 76.3 % chu sex a\anga kai an ni, tih a ni a. A bak 23.7% chu hriau thianghlim lo leh thildang a\anga kai an ni tihna a ni.
HIVtAIDS donaah hian awareness campaign au-hla pakhat lar tak chu condom hmang tura infuihna hi a ni. Condom hmang uar tura infuihna hi poster, pamphlet, brochuretleaflettflier bakah sticker hrang hrang siamin lirtheiah leh puipunna hmun leh kawngpui kamah te tar chhuah a ni a, khawpui hmelhmang ti \awp khawp leh khualzinte mit tikham thei khawpa condom hming kan tarlang chung pawh hian, HIV hrik pai hmuhchhuah zinga 76.3% zet mai sex a\anga kai an la ni cheu mai hian ngaihtuahna a ti thui hle. Condom hi a duh apiangin an lak theih turin lu mehna dawrah leh dawr hrang hrangah chhawp a ni a, thawkkhat lai kha chuan condom vending machine te pawh chhawp chhuah a ni awm e.
Ram changkang zawkte anga medical treatment hnuaia red light area siam han rawt te hian, ‘kan society-in a la zo lo’ kan ti \hin niawm tak a ni a. Chutih mek laiin, ‘kan zo lo’ kan tih mek phen ami lah hi ‘kan zo’ chuang reng reng bawk si lo. HIVtAIDS dona kawngah pawh hian ‘kalphung thar’ kan mamawh ta a ni ber e!
HIV leh Condom

