Site icon The Aizawl Post

In luahtute hi Consumer an ni In luahtute an mangang!

Lallunghnema
Charity Lodge
Cont: 9862288182

Consumer Huang pualin chibai ka bûk che u.
Tuna ka article hi kumin atan chuan 6 – na tur a ni. Chawlhkâr liam ta khan sumdawng chapo te, dawrkai chapote chungchang ka ziak a. Sumdawng thenkhatin an customer – te hnena bungrua an pêk that duh loh thin thu leh hna inzawnsaka, hmuhsak intiam, pawisa laksak a hna hmuhsak leh thei si lo. Chhuanlam dawrawm tê tê hmang a, an customer tilungawi lo thintute chungchang ka ziak bawk a ni.
Khang article ka ziah lai khan ngaihtuahna ka sêng nual a. Engati nge Mizo Kristiante hi sumdawnnaah hian kan rinawm loh tâk em em? tih chu ka rilru tibuaitu a ni. Sumdawnna tluang tlamah hi chuan kan fel thluam a, a dawtah chiah hian kan buai ta thin. Customer – ten harsatna an tawh hian kan zia a lang leh thin! Hetiang nun takna nei lo hi a buaithlakna lai ber chu a ni. Mi fel leh mi thate nun tinuam lotu a ni.
Sumdawng hlawhtling ni tur chuan hlêp tam ringawt a ni lova, hlêp tlem ringawt a ni hek lo. “ Customer-te laka that chhuah thin mi chiah hi sumdawng hlawhtling chu an ni”.
Han sawi leh thin ila, Consumer Protection Act 2019 Sec 2 (7:11) – ah hian Service hmasak leh leisak tute chu Consumer an ni tih a ni a. Chutiang avang tak chuan in luahtute( house renter) hi Consumer an ni a. Consumer Right an nei a, an right chu an claim thei a ni. Mi dawr thil lei emaw, Bazara thil leitute chauh hi Consumer an ni lova, Service leitute hi Consumer an ni kan ti a ni. In luah neitu chu Service provider an ni a; a luahtu, thla tin emaw hun khai lak emaw a luah man pawisa petute chu Consumer an ni.
Hmanni lawk khan kan naute chu an in luah neitute chuan an in luah lum lai chu chhuahsan turin an hrilh a. Thlamuang taka kum tam an lo awmna chhuahsan mai tur chu an tan a nâin a hrehawm hle ngei ang. Anni kan naute tan chuan in luah mai tur chu a vâng hle a. An mangang hle a ni. In luah neituten an fate, an naute luah atana kha chen lo luah lumtute han chhuahtir ngawt chu thil tha lo tak a ni a.
Hetiang thil hi Mizoramah hian a thleng fo mai a. A bikin khawpuiah hian a hluar em em a ni. Dan mumal awm lova, in in luahtur hi kan tunlai dinhmun a ni a. In luahtute hi an mangang hle hlawm a ni. Mizoram Sawrkar chuan In luah dan mumal tak a la hmang lova. Sawrkar hian In luah Dan chu a siam ngei a, an hmang si lo hi a buaithlakna lai tak chu a ni. Mipui lû tihaitu a ni.
In luah tur hi englai pawhin a awm a, luah tur zawng hi an awm reng bawk a. In luah inzawnpui, zawngtu hlawhfa a ruai hial te pawh an awm a ni âwm e. Aizawl khawpui bîkah hian mî in luahtu chhungkua hi sing fê hi an ni ang a. Hengho hi englai pawha mai pâr thlawn thei deuh vek an ni. In neituten, “Chhuak rawh u”, an tih theih vek a ni. Chuvangin Sawrkar hian in luahtute harsatna hi hriat thiampui a. Chak taka Dan mumal tak siam a, a kenkawh (implement/enforce) a tul lutuk tawh a ni. Mipui hmangaih tu, mipui tana ding kan Sawrkar hian beng sikin ngaihtuah se, tih tur Consumer Activist-te au thawm chu a ni.
Tlem lai deuh khan Sawrkar Laipui chuan In luahtute tana thawven thlâk, thlamuan thlâk tak tur thuchhuah a siam a. He Rules hi a hmingah, “New Rules for Renting ”, tih a ni a. Tawitein Mizo tawngin ka han dah a. Lo chhiar hrâm teh u. He Rules thar kumin January thla ni 5 atanga hman tan tura tih a ni a. In neitu (landlord) leh In luahtute tana hriat a chhinchhiah thlap a tha e.
Tenant Right (In luahtute tana Dan chu): In neitu chuan advance-in in luah man (rent) a la tur a ni lo. New Rent Rules 2026 chuan hetiang in neitu leh in luahtute tih tur a siam a ni.
(1) In neitu leh In luahtu (Landlord & Tenant)te chuan in luah atanga chhiar a thla 2 chhungin Inremna (Agreement) felfai tak ziakin an siam ngei tur a ni.
(2) Digital Stamp hmangin Inremna (Agreement) siam tur a ni.
(3) Rent Agreement ziaka dah a nih loh chuan Rs 5000/- thleng chawitir theih a ni.
(4) In neitu chuan Advance-in thla 2 in luah man a dil thei ang.
(5) In neitu chu in luah atanga chhiara thla 12 hnuah chauh in luah man tihsan phalsak a ni. A rei lo berah in luahtu chu ni 90 ral hmâin a hriattir tur a ni.
(6) Rent Tribunal phalna leh hriatpuina la hmasa lovin In neitu chuan In luahtu bungrua thiar chhuahtir phalsak a ni lo.
(7) In neitu chu In luah lai luh leh chhuah phalsak a ni lo. A lut duh a nih chuan ni 1 hmain a in luahtu a hriattir hmasa thin tur a ni.
(8) Police verification lâk hmasak tur a ni.
(9) In luah lai inchhuah luihtir, invau te, inkalhsak te, bungrua inhrensakte hi hremna awm thei a ni a.
(10) In luah lai chu siam that (repair) a tul chuan ni 30 chhungin Landlord chuan a siam tha tur a ni. Chumi hnua a siamthat loh chuan In luahtu chuan in luah man atanga ‘cut’ turin a siam tha thei ang.
Mizoram State Sawrkar hian hma a lak ve thuai a ngai a. Consumer-te hmakhua hi ngaihsak a tul hle tawh a ni

Exit mobile version